امنیت را بسته به زمینهٔ کاربرد می‌توان به چند گروه تقسیم نمود:

امنیت را بسته به زمینهٔ کاربرد می‌توان به چند گروه تقسیم نمود:

• امنیت فردی: حالتی است که در آن فرد فارغ از ترس آسیب رسیدن به جان یا مال یا آبروی خود یا از دست دادن آنها زندگی کند
• امنیت خانواده:هنگامی که خانواده و اعضای آن برای ایجاد رفاه و آسایش و امنیت شان از هر گونه مشکل و خطر بیندیشند و به حل هر چه سریع تر آن بپردازند
• امنیت اجتماعی: حالت فراغت همگانی از تهدیدی است که کردار غیرقانونی دولت یا دستگاه یای فردی یا گروهی در تمامی یا بخشی از جامعه پدید آورد. در نظام حقوقی جدید، فرض بر این است که قانون، با تعریف و حدگذاری آزادی‌ها و حقوق فرد و کیفر دادن کسانی که از آن حدود پافراتر گذشته‌اندف امنیت فردی و اجتماعی را پاسبانی می‌کند
• امنیت ملی: حالتی است که ملتی فارغ از تهدید از دست دادن تمام یا بخشی از جمعیت، دارایی، یا خاک خود به سر برد. امروزه، کمابیش در همهٔ کشورها نوعی پلیس سیاسی یا امنیتی وجود دارد که مقصود از آن بنا بر فرض، جلوگیری از نفوذ عوامل محرک و ویرانگر و جاسوس به داخل کشور و سرکوبی کسانی که از راه‌های غیرقانونی تهدید کنندهی نظم سیاسی موجود به شمار می‌آیند. هرچه نظامی تمامیت‌خواه‌تر باشد قدرت پلیس سیاسی و شدت و خشونت آن در آن نظام بیشتر است. این گونه نظام‌های سیاسی که مجالی برای مخالفت علنی و قانونی نمی‌گذارند، مخالفان یا دشمنان خود را هخمواره به نام «دشمنان امنیت ملی» یا نام‌های دیگر سرکوب می‌کنند.
• امنیت بین‌المللی: حالتی است که در آن قدرت‌ها در حالت تعادل و بدون دست‌یازی به قلمرو یکدیگر به سر برند و وضع موجود در خطر نیفتد. هرگاه یکی از قدرت‌ها از محدودهٔ خود پافراتر گذارد، از لحاظ قدرت (و یا قدرت‌های) مخالف، امنیت بین‌المللی «در خطر افتاده‌است».
• امنیت اقتصادی economic
• امنیت فرهنگی
• امنیت روانی
• امنیت ملی
• امنیت محلی
• امنیت شهری
• امنیت سایبری : با ظهور فضای (دنیای) سایبری ، کاربران یا همان شهروندان سایبری نیاز به احساس امنیت در فضای سایبری برای انجام امور خود دارند که این امنیت ابتدا با افزایش سطح آگاهی و دانش خود کاربران و سپس با کمک شرکت های امنیتی و مراجع قانونی و پلیس های سایبری فراهم می شود.
• امنیت منطقه ایهنگامی که یک کشور اطراف کشور دیگری را مورد حمله و تهاجم قرار می دهد در این صورت امنیت منطقه ای آن کشور به هم خورده است.

کوچک ترین سطح امنیت فری یا جسمی و بزرگترین آن امنیت جهانی است.

مهم‌ترین مهارت‌های حوزه امنیت اطلاعات در سال2013

موفق‌ترین مدیران امنیت اطلاعات به شما خواهند گفت که ترکیبی منحصربه‌فرد از مهارت‌ها وجود دارد که اتخاذ آنها زمینه اصلی موفقیت و جایگاه شغلی فعلی آنها شده است.

 مهارت‌های تکنیکی قطعا مهم است اما تمرین در کسب‌وکار و موقعیت‌های تجاری و نیز مهارت‌های ایجاد یک ارتباط موفق با مشتریان برای هر مدیر امنیتی در هر مجموعه، امروزه قطعا بسیار مهم و کلیدی بوده و زمینه رشد هرچه بیشتر وی را در آینده فراهم خواهد کرد.

 

هرساله تعدادی مهارت جدید و درعین حال مهم و کلیدی در حیطه امنیت اطلاعات به مجموعه مهارت‌های لازم برای یک مدیر موفق اضافه می‌شود؛ مهارت‌هایی که کسب آنها موجب افزایش جایگاه شغلی وی و مهم‌ترشدن نقش او در سازمان و بین همکاران و کارکنان مجموعه خواهد شد و او را در رأس هرم افراد موفق یک سازمان قرار خواهد‌داد. برای اجرایی‌کردن برخی از این مهارت‌ها گاهی نیاز است تا به جای جذب افراد جدید از نیروی کاری توانمند و موثر فعلی استفاده کرده و آنها را به درستی و متناسب با توانمندی‌هایشان دور هم جمع کرده و مدیریت کنید. در اینجا به چند مورد از مهم‌ترین آنها اشاره می‌کنیم:

 

تجربه فناورهای گوناگون

 

طبق نظر کارل یانگ، مدیر امنیت شرکت بین‌المللی مدیریت دیجیتالی سرمایه‌گذاری و بحران، آشنایی با هر دو بعد فناوری اطلاعات و امنیت فیزیکی در بالاترین پله‌های نردبان امنیت قراردارد. وابستگی روزافزون این دو مقوله به یکدیگر موجب نیازمندی مدیران امنیت اطلاعات به دیدی گسترده و تحلیلی عمیق از مدیریت ریسک و خطر است.

 

توانایی پیش‌بینی نیازها

 

با درک نیازهای صنعت و سازمان و با در اولویت قراردادن آنها در صدر تکنولوژی‌ها و تهدیدهای جدید، مدیران امنیت خوب قادر خواهند بود تخصص‌ها و مهارت‌های ویژه‌ای را که در استخدام‌های جدید در حوزه امنیت اطلاعات یا درحوزه امنیت فیزیکی مورد نیاز است (نظیر متخصص تحلیل امنیت یا متخصص بدافزارها)، شناسایی کنند.

 

فصاحت در امنیت فیزیکی

 

تام‌ورزو، مدیر واحد جذب نیروی شرکت مشاوره‌ای SCW می‌گوید به تازگی تقاضای زیادی از سوی شرکت‌ها برای جذب افرادی که در زمینه امنیت فیزیکی و تکنولوژی روز دنیا مهارت دارند به وجود آمده که این تقاضاها در حوزه تحلیل و مدیریت نرم‌افزارهای ویدئویی- دیجیتالی به مراتب بیشتر از سایر حوزه‌هاست. برنت آبرایان، معاون بخش خدمات امنیتی آلایدبارتون تأکید می‌کند که شرکت وی فقط افراد متبحری را که هم در زمینه امنیت اطلاعات و هم امنیت فیزیکی تجربه داشته باشند استخدام می‌کند.

می‌توان گفت اکثر تجهیزاتی که امروزه در امنیت فیزیکی مورد استفاده قرارمی‌گیرند (مانند تلفن‌های هوشمند و سیستم‌های نظارتی دیجیتالی- ویدئویی) برخلاف گذشته حجم زیادی از داده‌ها را تولید می‌کنند. طبقه‌بندی و تجزیه و تحلیل و مفهوم‌دار‌کردن این حجم عظیم از داده‌ها به تخصص و مهارت ویژه‌ای نیاز دارد که هم‌اکنون به شدت از سوی کمپانی‌های بزرگ و کوچک مورد نیاز و تقاضاست.

 

چارلز فولی، رئیس و مدیر اجرایی شرکت نرم‌افزاری واج‌فول می‌گوید: 

« امروزه یکی از راه‌های افزایش ارزش و مهارت‌های خود به عنوان یک متخصص امنیت فیزیکی ماهر و توانمند، سرمایه‌گذاری در امر آموزش و ورود به دنیای شبکه و فناوری سرورهای مایکروسافت و دیگر شرکت‌ها و آموختن مهارت‌های جدید در زمینه تکنیک‌های تحلیل اطلاعات است».

 

مدیرانی که این دو حیطه مهم امنیت اطلاعات را درک کرده و بهتر از دیگران بشناسند قادر خواهند بود ضمن مدیریت‌کردن هزینه‌ها و برقراری امنیت مورد نیاز و افزایش بهره‌وری، اطلاعات جمع‌آوری شده را به سایر قسمت‌های سازمان نیز انتقال دهند.

 

متخصص حفاظت پیشرفته داده‌ها

 

امنیت سخت‌افزاری محیط پیرامون یک امر اساسی و لازم است اما امروزه دیگر کافی نیست. طبق نظر فولی، مهارت‌های حفظ امنیت اطلاعات امروزه بسیار موردتوجه و نیاز است؛ به خصوص مهارت‌هایی نظیر فناوری‌های داده محور مانند مدیریت حقوق سازمان، مدل‌های چندسطحی امنیت، تکنیک‌های طبقه‌بندی داده و بیومتری در حفاظت اطلاعات.

 

به همین دلیل امروزه شاهد افزایش رشته‌ها و تخصص‌ها و مدارک در این زمینه‌ها هستیم. «مهارت‌هایی مانند تجزیه و تحلیل مشکلات تجاری، راهبردهای روشنی را عرضه می‌کنند که برای کاربرعادی نیز قابل درک و فهم است. همچنین این مهارت‌ها طرح‌های آماده‌سازی حساب شده‌ای را ارائه می‌دهند که بدون وجود این مهارت‌ها یافتن آنها بسیار دشوار خواهد بود».

 

ذکاوت مالی و تجاری

 

برای مدیران امنیت دست‌یافتن به خط‌مشی‌های کلیدی تجارت و همچنین شناسایی اینکه نقاط آسیب‌پذیر بالقوه در کدام قسمت سازمان قرار دارد یک امر بسیار مهم و حیاتی به‌شمار می‌رود؛ به طور مثال شناسایی اینکه آیا این تهدیدها از اطلاعات و نرم‌افزارها یا حتی خدمات خارجی مورد استفاده در سازمان منشأ می‌گیرند و اینکه آیا این تهدیدات خطوط تجاری اولیه سازمان را که همیشه هدف خوبی برای حمله سایبری به حساب می‌آید نشانه گرفته‌اند یا خیر، نیازمند توانایی و ذکاوت مالی و تجاری یک مدیر امنیت موفق است.

 

طبق نظر جری ایرواین، عضو گروه ضربت امنیت سایبری ایالات متحده، مدیران امنیتی‌ای که دارای مهارت‌ها و توانایی‌های تجاری نیز هستند و به طور مثال مدارکی مانندMBA دارند در بازار کار امروزه بیشتر از سایرین مورد تقاضا هستند و موقعیت‌های بهتری را نیز کسب می‌کنند.ایرواین می‌گوید: مدیران امنیتی باید تجربه‌های تجاری نیز داشته باشند تا بتوانند محرک‌های اقتصادی، برنامه‌ریزی راهبردی و دیدگاه‌های تجاری را درک کنند. اگر آنها بخواهند که وارد شرکت‌های چندملیتی بزرگ شوند، قطعا به مدرک MBA در مدیریت بازرگانی نیاز دارند.

 

مدارک فنی مانند CISM، CISSPوCTBIT قطعا سودمند و لازم خواهند بود اما در عین حال نیاز داریم که یک مدیر امنیت در مبحث تحلیل مخاطرات بازرگانی سررشته داشته باشد.

 

مهارت‌های برقراری ارتباط موثر

 

توانایی برقراری ارتباط با مخاطبین متعدد بسیار حائز اهمیت است. مدیران امنیتی نه‌تنها باید مشکلات امنیتی پیچیده را برای شرکت‌ها در ابعاد وسیع قابل فهم کنند بلکه باید این مسئله را شفاف سازند که مخاطرات امنیتی تا چه حد در یک بحران امنیت دیجیتالی و به ویژه در بخش مدیران ضروری است. دیوید لوئیزی، مدیر اجرایی ابتکارات امنیتی راهبردی در دانشگاه نورث‌دیاسترن اعتقاد دارد که استنتاج منطقی و توانایی جست‌وجوی نظرهای دیگران نیز جزئی از مهارت‌های مهم و قابل تأمل برای ایجاد یک ارتباط نوشتاری و گفتاری در سطوح مختلف سازمان است.

 

انطباق‌پذیری

 

دیوید فریمیر، مدیر امنیتی یولیزیس که بیش از 3دهه در زمینه فناوری اطلاعات تجربه دارد و طی چند سال اخیر حرفه‌اش در زمینه امنیت اطلاعات بوده، می‌گوید در‌صدد آن نیست که صرفا مدرکی در زمینه MBA بگیرد تا در شغلش پرطرفدار جلوه کند بلکه او به دنبال دست‌یافتن به توانایی خودآموزی است که به عنوان یکی از مهارت‌های عالی امروزه محسوب می‌شود.وی معتقد است برخورداری از توانایی خودآموزی یک نعمت است. همانطور که اطلاعات به سرعت تغییر می‌کند، باید قادر باشید تا در مورد مطالب تازه خودآموزی کنید.

 

هادی احمدی

کارشناس فناوری اطلاعات

مجموعه قوانین و مقررات "امنیت ، اطلاعات و دفاع ملی" منتشر شد

مجموعه قوانین و مقررات " امنیت ، اطلاعات و دفاع ملی " در قطع وزیری منتشر شد

---

     در بخشی از مقدمه این کتاب که به همت همکاران "امور تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات تهیه و تدوین شده ، آمده است :
"این مجموعه قوانین شامل تمامی مقررات راجع به امور اطلاعاتی، امنیتی و مسایل دفاع از کشور (در مقابل تعدیات خارجی) از قبیل جنگ و صلح و وظایف نیروهای مسلح و شورای عالی امیت ملی و امور مربوط به وظایف گاردهای اختصاصی دستگاه ها است. " 
این کتاب در قطع وزیری در ١٠٢٤ صفحه مشتمل بر بخشای زیر است :
فرامین و قوانین ؛
کنوانسیون ها و موافقتنامه های بین المللی ؛
آیین نامه ها، اساسنامه ها، دستورالعمل ها، تصویب نامه ها و بخشنامه ها؛
مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی ؛
مصوبات شورای عالی اداری؛
نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه ؛
فهرست های تاریخی ؛
فهرست قوانین منسوخ و غیر معتبر ؛
زیر نویس های توضیحی و تنقیحی ؛
و...
این مجموعه قوانین و مقررات در شمارگان ١٠٠٠ جلد و با بهای ٤٥٠.٠٠٠ ریال عرضه شده است ، علاقه مندان می توانند برای تهیه آن به خانه کتاب معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات به نشانی خیابان حضرت ولی عصر(عج) نرسیده به تقاطع خیابان جمهوری اسلامی شماره ١١٥٨ مراجعه نمایند . 

توصیه های حفاظتی و امنیتی

يكي از شاخص هاي رشد و توسعه هر كشوري، ميزان توجه و رعايت مسايل حفاظتي و حراستي است. اين موضوع ارتباط مستقيم با فرهنگ عمومي جامعه دارد و رعايت امور حفاظتي و حراستي يكي از محورهاي پيشرفت جامعه خواهد بود. جوامع توسعه يافته جهت ارتقای خود تلاش مي كنند تا حوزه منافع خود را در سايه اصول امنيتي و هم چنين رعايت ضوابط حفاظتي افزايش دهند و از گزندها و آفت ها مصون بمانند. ايجاد حفظ اصول حراستي و حفاظتي مانند تمامي مقوله هاي فرهنگي و مدني نيازمند آموزش و توجيه و ترويج فرهنگ مربوطه دارد. فرهنگ سازي و آموزش اين قبيل مسايل در آموزه هاي اجتماعي و مذهبي نيز وجود دارد و دين مبين اسلام همواره بر رازداري و حفاظت از جامعه مسلمين در مقابل دشمنان تأكيد دارد.

فرهنگ حراستي و حفاظتي، مجموعه افكار و اعمالي است كه سبب ايجاد آرامش و اطمينان مي گردد و هر جامعه اي نيازمند اعتماد و آرامش و اطمينان است و براي رسيدن به آن ها بايد آسيب ها و تهديدات و خطرات را بشناسد تا واكنشي مناسب نشان دهد.

بنابراين فراگيري و اجرايي كردن توصيه هاي حفاظتي و رعايت اصول و ضوابط حراستي، راهي است براي فرهنگ سازي و آمادگي در مقابل تهديدات گوناگون و هم چنين مركبي براي رسيدن به فضاي امن و آرام جهت فعاليت هاي اجتماعي است.

دانايي اطلاعات امنيتي، از ضرورت هاي نظام مقدس ج.ا.ا است و تمامي كارگزاران و خدمتگزاران اين كشور بايد مجهز و مقيّد به اصول حفاظتي باشند. هر قدر اين دانش و بينش افزايش يابد، نسبت به يكديگر وفادارتر و نسبت به دشمنان هوشيارتر خواهيم بود.

به همین منظور و جهت افزايش سطح آگاهي اطلاعاتي مخاطبان برای حفاظت و صيانت از افراد خاص، اطلاعات، اسناد و... در مقابل تهديدات خارجي و آسيب هاي داخلي، آشنايي با اصول حفاظتي تحت عنوان « توصيه هاي حفاظتي » ارایه مي شود:

ايرانيان عازم به خارج از كشور، بخصوص كاركنان اعزامي دولت بايد توجه داشته باشند كه از لحظه ورود به هر يك از كشورهاي بيگانه، هرگونه تماس اشخاص تحت هر عنوان، درواقع براي مراقبت از اعمال و رفتار آنان بوده و افراد مذكور براي اين امر آموزش ديده اند.

بنابراين نبايد به مهماندار، مترجم، راننده، كارمندان هتل و افرادي كه به مناسبت شغلي با آن ها تماس خواهند داشت، اطمينان كنند.

بايد توجه داشت كه ايرانيان عازم به خارج از كشور بخصوص اعضاي هيئت ها و نمايندگي هاي ج.ا.ا (كارمندان بعثه و حج و زيارت، روحانيون كاروان، مدير راهنما و ... ) از چند جهت مورد توجه سرويس هاي اطلاعاتي قرار دارند.

اقدام هاي ضد جاسوسي

سرويس هاي اطلاعاتي بيگانه، ايرانيان (بخصوص شاغلان دولت و روحانيون) را مأموران اطلاعاتي، جاسوس و يا بنيادگرا و افراطي تصور مي كنند. به همين جهت، اعمال آن ها براي مدت معيني با وسايل مختلف از قبيل كنترل هاي فني ، تعقيب و مراقبت، استفاده از عوامل انساني، تحت مراقبت بوده و در اين مدت كليه تماس ها، رفتار، اماكن مورد مراجعه و ساير فعاليت هاي آنان شناسايي و در صورتي كه تشخيص دهند فرد يا افراد مورد نظر اطلاعاتي مي باشد، او را دستگير و يا دسترسي او را به منابع كوتاه مي كنند.

اقدام هاي جاسوسي

سرويس هاي اطلاعاتي بيگانه در صورتي كه تشخيص دهند فرد و يا افراد مورد مراقبت از عناصر اطلاعاتي نمي باشند، خصوصيات، انگيزه و نقاط ضعف و آسيب پذير آن را مورد مطالعه و شناسايي قرار داده، در صورت عدم وجود نقاط آسيب پذير سعي خواهد شد تا به وسيله دام هايي كه در مسير افراد گسترده مي گردد، چنين ظرفيت ها و تمايلاتي را در آنها ايجاد نموده و در فرصت مناسب نسبت به جلب همكاري افراد اقدام نمايند.

با مطالعه و بررسي شگرد كار سازمان هاي اطلاعاتي دنيا مي توان دريافت كه يكي از روش هاي بسيار متداول و تقريبا "سهل الوصول براي استخدام عوامل نفوذي، استفاده از اعضاي سرويس هاي اطلاعاتي از طريق تحبيب، صحنه سازي و ده ها مورد مشابه ديگر، سوژه هاي مورد نظر را به دام انداخته، استخدام مي نمايند.

شنود و استراق سمع

مسؤولان و كارگزاران اعزامي جهت تحقق اهداف از پيش تعيين شده در مأموريت ها، ضرورتاً جهت هماهنگي و يكسان سازي دستورالعمل ها و روش هاي اجرایي، نياز به مشورت و صحبت دارند. دقيقاً به دليل همين ضرورت است كه اطلاعات و اخبار و اعلام نظريات مربوط به موضوع اصلي سفر در بين آنان مطرح و تبادل گردد و اين جاست كه سيستم هاي ضد اطلاعاتي كشورهاي بيگانه از اين ضرورت بهترين بهره برداري را نموده با تجهيز اتاق هاي كار و استراحت داخل اتومبيل ها، رستوران و يا لابي هتل ها حتي با استفاده از تجهيزات ليزري در محيط هاي باز، مبادرت به استراق سمع مي نمايند.

به دليل كارايي مؤثر اين روش در تهيه اطلاعات، عموما" ابزار و تكنولوژي پيشرفته و گران قيمتي نيز در آن به كارگيري مي شود.

امنيت رايانه

در دنياي امروز رايانه به ابزاري معمولي و مرسوم در جامعه تبديل شده و گستره استفاده از آن به نحوي است كه مي توان گفت هر فردي كم و بيش با رايانه سر و كار دارد. در حال حاضر بهره گيري از رايانه در مراكز، جايگاه و اهميت ويژه اي يافته و نقش قابل توجهي ايفا مي كند و اغلب كاركنان و كارشناسان اسناد ديجيتالي خود را پس از توليد، ثبت و ويرايش در اشكال مكاتبات اداري ، پرونده ها ، قراردادها و ... در حافظه رايانه ذخيره مي كنند. بررسيهاي انجام شده نشان مي دهد كه عمده تهديدهاي موجود عليه اطلاعات و سيستم هاي اطلاعاتي منشأ داخلي داشته و خواسته و ناخواسته توسط افراد ايجاد مي شود.

از اين رو تمامي كاربران در قبال امنيت رايانه ها و حفاظت از اطلاعات رايانه مسؤول و هر اشتباهي در اين رابطه مي تواند خسارت جبران ناپذيري را در پي داشته باشد.

براي جلوگيري از وقوع جرايم رايانه اي توجه به نكات زير ضروری است:

1- به منظور جلوگيري از سرقت و دسترسي غيرمجاز، ذخيره سازي اطلاعات طبقه بندي شده و حساس روي رايانه هاي قابل حمل و رسانه هاي ذخيره ساز اطلاعات مجاز نمي باشد و تبعات ناشي از آن به عهده فرد مي باشد.

2- تبادل اطلاعات طبقه بندي شده با استفاده از رسانه هاي قابل حمل(مانند: CD، Flapy، حافظه هاي قابل حمل، DVD و ...) مستلزم رعايت نكات ايمني خاصي مي باشد.

3- با توجه به حساسيت هاي سرويس هاي اطلاعاتي و انجام عمليات دستبرد به رايانه هاي همراه (لب تاب) و ويروسي كردن آن در حداقل زمان ، همراه داشتن اين گونه رايانه ها توأم با خطرات حفاظتي مي باشد.

امنيت گوشي همراه

تلفن همراه فراگيرترين ابزار ارتباطي تاريخ است. مزاياي استفاده از تلفن همراه به قدري زياد است كه كمتر قشري از جوامع مختلف را مي توان يافت كه بهره برداري از آن را در برنامه خود نگنجانده باشد. بنابراين تلفن همراه مي تواند زمينه تهديدات و آسيب هاي فراواني را مهيا كند، به ويژه براي افرادي كه در مشاغل حساس و كليدي و پست هاي مديريتي اشتغال دارند.

توصيه هاي حفاظتي

1. تلفن همراه را به عنوان يك وسيله ارتباطي امن انتخاب نكنيد.

2. تلفن همراه را حتي براي مدتي كوتاه در اختيار افراد غير مطمئن قرار ندهيد.

3. هنگام مكالمه تلفني در اماكن عمومي، وسايل نقليه، منزل و... رعايت حفاظت گفتار ضروري است.

4. در سفرهاي خارج از كشور از نصب و بهره برداري از نرم افزارهاي ناشناخته و ارزيابي نشده، در تلفن همراه خود اجتناب كنيد و سعي شود حتي المقدور از گوشي هاي ساده كه قابليت نصب نزم افزار نداشته باشد استفاده شود.

5. در صورت فروش و يا تعويض شماره تلفن همراه خود در اسرع وقت مرتبطين تلفني خود را از اين امر مطلع نماييد.

دسترسي به اسناد طبقه بندي شده

اسناد و اوراق طبقه بندي شده اي كه عمدتا " همراه كارشناسان اعزامي و يا در اختيار كاركنان نمايندگي هاي خارجي است، مورد توجه سرويس ضد اطلاعاتي كشور ميزبان بوده و به همين منظور، مترصّد فرصت مناسبي جهت تصوير برداري از آن ها مي باشند.

همواره به اين نكته توجه داشه باشيد كه استفاده از كارشناسان در زمينه گشايش قفل، كيف رمزدار ، فك پلمپ يا مهر پاكت ها، محتمل و ميسور است و تكنولوژي و ابزار اين نوع اقدامات در كشورهاي جهان سوم نيز به راحتي نيز قابل تهيه و مونتاژ مي باشد.

رعايت توصيه هاي ذیل بخصوص توسط اعضای هيئت هاي اعزامي به خارج از كشور مي تواند از بروز مشكلات بكاهد:

1. هرگونه واقعه یا مسئله مبهم، غيبت همراهان، مفقود شدن وسايل و اسناد همراه و يا تغييرات احتمالي را به مسؤول حراست (حفاظت) هيئت اطلاع دهيد.

2. اقدامات انفرادي که خارج از برنامه رسمي هيئت ممكن است ضروری باشد، با اطلاع قبليي مسؤول مستقيم صورت پذيرفته تا دلايل عدم همراهي او با هيئت و نيز نشانی اماكن مورد تردّد وي مشخص باشد.

3. از دادن تذكر به موقع به همراهان جهت رعايت مسايل حراستي (حفاظتي) غافل نباشيد و به تذكرات مسؤولان ذي ربط در اين گونه موارد توجه فرماييد.

4. قرار دادن علايم سلامتي جهت بررسی محل استقرار، كار، جلسه، كيف و لوازم همراه مي تواند قرايني در جهت كشف ورود احتمالي حريف باشد كه بسته به ذوق افراد مي توان از شگردهاي متنوع در اين زمينه استفاده نمود.

توصيه هاي خصوصي

نقش مأموران در كسب اطلاعات پنهان از ساير روش هاي سنتي و حتي روش هاي مدرن، بيشتر و با اهميت تر مي باشد.

سرويس هاي اطلاعاتي با توجه به توانمندي هاي مأموران، همواره در صدد دستيابي به اطلاعات حريف از طريق مأمور بوده و اين موضوع كار كاركنان ايراني شاغل در خارج از كشور را به مراتب مشكل تر مي نمايد. بنابراین توجه افراد اعزامي به خارج كشور در مأموريت هاي بلند مدت علاوه بر مطالب قبلي به توصيه هايي كه در پي خواهد آمد مفيد مي باشد.

آداب و معاشرت

از آن جايي كه مردم كشور محل اقامت، برخورد و آداب معاشرت كاركنان ايراني را به عنوان يك الگوي رفتاري از كل مردم ايران تلقي مي نمايند، پس نوع و شيوه معاشرت و برخورد ايرانيان در كشور محل اقامت بسيار مهم است. به اين منظور پيشنهاد مي‌شود:

• آداب، رسوم و مقررات كشور مورد نظر را مطالعه نماييد.
• اگر به بهانه‌هاي مختلف توسط پليس كشور مقصد دستگير شديد، قبل از پاسخ‌گويي به هرگونه سؤال و امضای هر ورقه‌اي، ضروري است كه نمايندگي ج.ا.ا را بخواهيد و در حضور ايشان اقدامات لازم انجام گيرد. حتماً به اين مسئله مهم، حساس و مُصرّ باشيد.
• اگر در كشور مقصد به دلايل مختلفي دستگير شديد، پس از آزادي، موضوع را به مسؤولان ذي ربط ج.ا.ا (حراست بعثه) اطلاع داده و در ايران نيز مراتب را به مسؤولان امر گزارش دهيد.
• به مقررات راهنمايي و رانندگي توجه داشته باشید.
• در برخوردها، موازين شرعي را رعايت فرمائيد.
• با روان شناسي رفتاري آن كشور آشنا شويد.
• با بافت شهر از نظر فرهنگي، ديني و مذهبي در موقع تردد توجه و احترام نماييد.
• از لباس مناسب استفاده نماييد و آراستگي ظاهري را حفظ فرماييد.
• افراد همراه خود (خانواده يا همكاران) را نسبت به عدم قبول هر گونه امانت و هديه در زمان غيبت شما توجيه نماييد.
• از فروشگاه هاي معتبر خريد كرده ودر صورت امكان، رسيد دريافت و تا زمان ترك آن كشور نگهداري كنيد.

ارتباط دوستي

از جمله مسايلي كه در خارج كشور، مأموران اعزامي با آن مواجه اند، ايجاد ارتباط و آشنايي با افراد جديد مي‌باشد. پس قبل از هر گونه ارتباط نزديك با آنان، به نكات ذيل توجه شود:

• به نوع و طرح سؤالات فرد جديد دقت كنيد و از بيان هر گونه اطلاعات شخصي و اداري جداً خودداري نماييد.
• با وي ارتباط خانوادگي برقرار نكنيد. به نحوه ارتباط و آشنايي‌ها توجه كامل نماييد.
• براي خريد و گردش به محل‌هاي نا آشنا نرويد.
• در حل مشكلات از آنان كمك نخواهيد.
• وسايل و لوازم شخصي يا اداري خود رادراختيار وي قرار ندهيد و از امكانات او نيز استفاده نكنيد.
• سابقه فرد جديد را از همراهان بخواهيد و مراحل ارتباط و دوستي با وي را بررسي نماييد.
• در كشور مقصد در ارتباط با بيگانگان به عنوان دوست و رفيق به ايشان اعتماد نكنيد.
• در ملاقات‌ها حتي‌الامكان كم‌تر صحبت نماييد و بيش‌تر شنونده باشيد.
• بدانيد كه بهترين پاسخ در درك صحيح سوال نهفته است.
• از گفت و گو در مورد مسايل مربوط به نمايندگي و خصوصيات اخلاقي افراد خودداري نماييد.
• مسايل خصوصي و به طور كلي وابستگي‌هاي ذوقي، هنري و اخلاقي خود را بازگو نكنيد.
• هرگز از اتباع ايراني مقيم كشور مقصد، البسه، نامه و ... جهت انتقال آن به كشور يا پست نمودن و يا تحويل به صاحبش قبول نفرمائيد.

فناوری‌های امنیت اطلاعات: با یک دیدگاه طبقه‌بندی

مهم‌ترین مزیت و رسالت شبکه‌های رایانه‌ای، اشتراک منابع سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و دستیابی سریع و آسان به اطلاعات است. کنترل دستیابی و نحوه استفاده از منابعی که به اشتراک گذاشته شده‌اند، از مهم‌ترین اهداف یک نظام امنیتی در شبکه است. با گسترش شبکه‌های رایانه‌ای (خصوصاً اینترنت)، نگرش نسبت به امنیت اطلاعات و سایر منابع به اشتراک گذاشته شده، وارد مرحله جدیدی گردیده است. در این راستا لازم است که هر سازمان برای حفاظت از اطلاعات ارزشمند، به یک راهبرد خاص پایبند باشد و براساس آن، نظام امنیتی را اجرا نماید. نبود نظام مناسب امنیتی، بعضاً پیامدهای منفی و دور از انتظاری را به دنبال دارد. توفیق در ایمن‌سازی اطلاعات، منوط به حفاظت از اطلاعات و نظام‌های اطلاعاتی در مقابل حملات است؛ بدین منظور از سرویس‌های امنیتی متعددی استفاده می‌گردد. مقاله حاضر با توجه به این رویکرد به طبقه‌بندی فناوری‌های امنیت اطلاعات، براساس دو ویژگی خواهد پرداخت: مرحله خاصی از زمان که در هنگام تعامل فناوری با اطلاعات، عکس‌العمل لازم در برابر یک مشکل امنیتی، ممکن است کنشی یا واکنشی باشد، و سطوح پیاده‌سازی نظام‌های امنیتی در یک محیط رایانه‌ای. 
● مقدمه
اطلاعات در سازمان‌ها، مؤسسات پیشرفته و جوامع علمی، شاهرگ حیاتی محسوب می‌گردد. دستیابی به اطلاعات و عرضه مناسب و سریع آن، همواره مورد توجه سازمان‌هایی است که اطلاعات در آن‌ها دارای نقش محوری و سرنوشت‌ساز است. سازمان‌ها و مؤسسات باید یک زیرساخت مناسب اطلاعاتی برای خود ایجاد کنند و در جهت سازماندهی اطلاعات در سازمان خود حرکت نمایند. اگر می‌خواهیم ارائه‌دهنده اطلاعات در عصر اطلاعات، و نه صرفاً مصرف‌کننده اطلاعات باشیم، باید در مراحل بعد، امکان استفاده از اطلاعات ذیربط را برای متقاضیان محلی و جهانی در سریع‌ترین زمان ممکن فراهم نماییم.
سرعت در تولید و عرضه اطلاعات ارزشمند، یکی از رموز موفقیت در سازمان‌ها، مؤسسات و جوامع علمی در عصر اطلاعات است. پس از سازماندهی اطلاعات باید با بهره‌گیری از شبکه‌های رایانه‌ای، زمینه استفاده قانونمند و هدفمند از اطلاعات را برای دیگران فراهم کرد. به موازات حرکت به سمت یک سازمان پیشرفته و مبتنی بر فناوری اطلاعات، باید تدابیر لازم در رابطه با حفاظت از اطلاعات نیز اندیشیده شود. 
مهم‌ترین مزیت و رسالت شبکه‌های رایانه‌ای، اشتراک منابع سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و دستیابی سریع و آسان به اطلاعات است. کنترل دستیابی و نحوه استفاده از منابعی که به اشتراک گذاشته شده‌اند، از مهم‌ترین اهداف یک نظام امنیتی در شبکه است. با گسترش شبکه‌های رایانه‌ای خصوصاً اینترنت، نگرش به امنیت اطلاعات و دیگر منابع به اشتراک گذاشته شده، وارد مرحله جدیدی گردیده است. در این راستا لازم است که هر سازمان برای حفاظت از اطلاعات ارزشمند، به یک راهبرد خاص پایبند باشد و براساس آن، نظام امنیتی را پیاده‌سازی و اجرا نماید.
نبود نظام مناسب امنیتی، ممکن است پیامدهای منفی و دور از انتظاری را به دنبال داشته باشد. توفیق در ایمن‌سازی اطلاعات منوط به حفاظت از اطلاعات و نظام های اطلاعاتی در مقابل حملات است؛ بدین منظور از سرویس های امنیتی متعددی استفاده می‌شود. 
سرویس‌های انتخابی باید پتانسیل لازم در خصوص ایجاد یک نظام حفاظتی مناسب، تشخیص بموقع حملات، و واکنش سریع را داشته باشند. بنابراین می توان محور راهبردی انتخاب شده را بر سه مؤلفه حفاظت، تشخیص، و واکنش استوار نمود. حفاظت مطمئن، تشخیص بموقع و واکنش مناسب، از جمله مواردی هستند که باید همواره در ایجاد یک نظام امنیتی رعایت کرد (مدیریت شبکه شرکت سخا روش، ۱۳۸۲). 
خوشبختانه پژوهش‌های زیادی در زمینه امنیت رایانه و شبکه‌ها در رابطه با فناوری‌های امنیتی پیشگیرانه (کنشی) و نیز مواجهه با مشکلات امنیتی (واکنشی) صورت گرفته است. مقاله حاضر در صدد بیان، تعدادی از فناوری‌های موجود در رابطه با امنیت اطلاعات با یک دیدگاه طبقه‌بندی است.
● فناوری‌های امنیت اطلاعات
«امنیت اطلاعات»( Information security) به حفاظت از اطلاعات (Maiwald & Sieglein، ۲۰۰۲) و به ‌حداقل‌رساندن خطر افشای اطلاعات در بخش های غیرمجاز اشاره دارد (King, Dalton, & Osmanoglu، ۲۰۰۱). امنیت اطلاعات مجموعه‌ای از ابزارها برای جلوگیری از سرقت، حمله، جنایت، جاسوسی و خرابکاری (هاشمیان، ۱۳۷۹) و علم مطالعه روش‌های حفاظت از داده‌ها در رایانه‌ها و نظام‌های ارتباطی در برابر دسترسی و تغییرات غیرمجاز است (عبداللهی،‌ ۱۳۷۵). با توجه به تعاریف ارائه شده، امنیت به مجموعه‌ای از تدابیر، روش‌ها و ابزارها برای جلوگیری از دسترسی و تغییرات غیرمجاز در نظام‌های رایانه‌ای و ارتباطی اطلاق می‌شود. «فن آاوری» به کاربرد علم، خصوصاً برای اهداف صنعتی و تجاری (Lexico Publishing Group ، ۲۰۰۲) یا به دانش و روش‌های مورد استفاده برای تولید یک محصول گفته می‌شود.
بنابراین «فناوری امنیت اطلاعات» به بهره‌گیری مناسب از تمام فناوری‌های امنیتی پیشرفته برای حفاظت از تمام اطلاعات احتمالی روی اینترنت اشاره دارد (INFOSEC، ۲۰۰۲). 
● طبقه‌بندی(INFOSEC)
طبقه‌بندی، دسته‌بندی اشیا است در یک فهرست سازمان یافته یا در قالب یا روابط سلسله‌مراتبی که روابط طبیعی بین اشیا را نشان می‌دهد (Conway & Sliger، ۲۰۰۲). طبقه‌بندی به عنوان یک فرایند، عبارت است از ایجاد نظامی منطقی از رتبه‌ها که در آن، هر رتبه از تعدادی اشیا تشکیل شده، به گونه‌ای که در صورت نیاز می‌توان به آسانی به اجزای آن دسترسی پیدا کرد. 
طبقه‌ بندی ارائه‌ شده در مقاله حاضر از فناوری‌های امنیت اطلاعات، در وهله اول براساس دو ویژگی پایه‌گذاری شده:
▪ براساس مرحله خاصی از زمان: بدین معنا که در زمان تعامل فن آوریفناوری با اطلاعات، عکس‌ العمل لازم در برابر یک مشکل امنیتی می‌ تواند کنشگرایانه (کنشی)(Proactive) یا واکنشی (Reactive) باشد (Venter & Eloff، ۲۰۰۳).
غرض از «کنشگرایانه»، انجام عملیات پیشگیرانه قبل از وقوع یک مشکل خاص امنیتی است. در چنین مواردی به موضوعاتی اشاره می گردد که ما را در پیشگیری از وقوع یک مشکل کمک خواهد کرد ( چه کار باید انجام دهیم تا ...؟).
غرض از «واکنشی» انجام عکس‌العمل لازم پس از وقوع یک مشکل خاص امنیتی است. در چنین مواردی به موضوعاتی اشاره می‌گردد که ما را در مقابله با یک مشکل پس از وقوع آن، کمک خواهند کرد (اکنون که ... چه کار باید انجام بدهیم؟).
▪ براساس سطوح پیاده‌سازی نظام‌ های امنیتی در یک محیط رایانه‌ای: فناوری امنیت اطلاعات را، خواه از نوع کنشی باشد یا واکنشی، می‌توان در سه سطح – سطح شبکه(Network Level )، سطح میزبان(Host Level)، سطح برنامه کاربردی(Application Level)- پیاده‌سازی کرد. (Venter & Eloff، ۲۰۰۳). بدین منظور می‌توان نظام امنیتی را در سطح شبکه و خدمات ارائه شده آن، در سطح برنامه کاربردی خاص، یا در محیطی که شرایط لازم برای اجرای یک برنامه را فراهم می نماید (سطح میزبان) پیاده کرد.
الف) فناوری‌های امنیت اطلاعات کنشگرایانه
۱) رمزنگاری (Cryptography)
به بیان ساده، رمزنگاری به معنای «نوشتن پنهان»، و علم حفاظت، اعتمادپذیری و تأمین تمامیت داده‌ها است (McClure, Scambray, & Kurtz، ۲۰۰۲). این علم شامل اعمال رمزگذاری، رمزگشایی و تحلیل رمز است. در اصطلاحات رمزنگاری، پیام را «متن آشکار»(plaintext or cleartext)می‌نامند. کدگذاری مضامین را به شیوه‌ای که آن‌ها را از دید بیگانگان پنهان سازد، «رمزگذاری»(encryption)یا «سِرگذاری» ( encipher)می‌نامند* . پیام رمزگذاری شده را «متن رمزی»(ciphertext)، و فرایند بازیابی متن آشکار از متن رمزی را رمزگشایی( decryption)یا «سِّرگشایی»(decipher)می نامند. 
الگوریتم‌هایی که امروزه در رمزگذاری و رمزگشایی داده‌ها به کار می‌روند از دو روش بنیادی استفاده می کنند: الگوریتم‌های متقارن، و الگوریتم‌های نامتقارن یا کلید عمومی. تفاوت آن‌ها در این است که الگوریتم‌های متقارن از کلید یکسانی برای رمزگذاری و رمزگشایی استفاده می‌کنند، یا این که کلید رمزگشایی به سادگی از کلید رمزگذاری استخراج می‌شود (مثل: DES(Data Encryption Standard)، CCEP(The Commercial Comsec Endoremment Program)، IDEA(International Data Encryption Algoritm)، FEAL ). در حالی که الگوریتم‌های نامتقارن از کلیدهای متفاوتی برای رمزگذاری و رمزگشایی استفاده می‌کنند و امکان استخراج کلید رمزگشایی از کلید رمزگذاری وجود ندارد. همچنین کلید رمزگذاری را کلید عمومی، و کلید رمزگشایی را کلید خصوصی یا کلید محرمانه می‌نامند (مثل: RSA ، LUC). 
تجزیه و تحلیل رمز(cryptanalysis)، هنر شکستن رمزها و به عبارت دیگر، بازیابی متن آشکار بدون داشتن کلید مناسب است؛ افرادی که عملیات رمزنگاری را انجام می‌دهند، رمزنگار(cryptographer)نامیده می‌شوند و افرادی که در تجزیه و تحلیل رمز فعالیت دارند رمزکاو(cryptanalyst)هستند. 
رمزنگاری با تمام جوانب پیام‌رسانی امن، تعیین اعتبار، امضاهای رقومی، پول الکترونیکی و نرم افزارهای کاربردی دیگر ارتباط دارد. رمزشناسی(cryptology)شاخه‌ای از ریاضیات است که پایه‌های ریاضی مورد استفاده در شیوه‌های رمزنگاری را مطالعه می‌کند ("آشنایی با ..."، ۱۳۸۳). 
رمزنگاری یک فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه است، زیرا اطلاعات را قبل از آن که یک تهدید بالقوه بتواند اعمال خرابکارانه انجام دهد، از طریق رمزگذاری داده‌ها ایمن می‌سازند. به علاوه، رمزنگاری در سطوح متنوع، به طوری که در طبقه‌بندی شکل ۱ بیان شد، در سطوح برنامه‌های کاربردی و در سطوح شبکه قابل پیاده‌سازی است.
۲) امضاهای رقومی (digital signatures)
امضاهای رقومی، معادل «امضای دست‌نوشت» و مبتنی بر همان هدف هستند: نشانه منحصر به فرد یک شخص، با یک بدنه متنی (Comer، ۱۹۹۹، ص. ۱۹۱). به این ترتیب، امضای رقومی مانند امضای دست‌نوشت، نباید قابل جعل باشد. این فناوری که با استفاده از الگوریتم رمزنگاری ایجاد می‌شود، تصدیق رمزگذاری‌شده‌ای است که معمولاً به یک پیام پست الکترونیکی یا یک گواهی‌نامه ضمیمه می‌شود تا هویت واقعی تولیدکننده پیام را تأیید کند.
امضای رقومی یک فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه است، زیرا قبل از وقوع هر تهدیدی، می‌توان با استفاده از آن فرستنده اصلی پیام و صاحب امضا را شناسایی کرد. به علاوه این فناوری در سطح یک برنامه کاربردی قابل پیاده‌سازی است. در این سطح، امضای رقومی در یک برنامه کاربردی خاص و قبل از آن که به یک گیرنده خاص فرستاده شود، ایجاد می‌گردد.
۳) گواهی‌های رقومی(Digital certificates)
گواهی‌های رقومی به حل مسئله «اطمینان» در اینترنت کمک می‌کنند. گواهی‌های رقومی متعلق به «سومین دسته اطمینان»(trusted third parties)هستند و همچنین به «متصدی‌های گواهی» اشاره دارند (Tiwana، ۱۹۹۹). متصدی‌های گواهی، مؤسسات تجاری هستند که هویت افراد یا سازمان‌ها را در وب تأیید، و تأییدیه‌هایی مبنی بر درستی این هویت‌ها صادر می‌کنند. برای به دست‌آوردن یک گواهی، ممکن است از فرد خواسته شود که یک کارت شناسایی (مانند کارت رانندگی) را نشان دهد. بنابراین گواهی‌های رقومی، یک شبکه امن در میان کاربران وب، و مکانی برای تأیید صحت و جامعیت یک فایل یا برنامه الکترونیکی ایجاد می‌کنند. این گواهی‌ها حاوی نام فرد، شماره سریال، تاریخ انقضا، یک نسخه از گواهی نگاهدارنده کلید عمومی (که برای رمزگذاری پیام‌ها و امضاهای رقومی به کار می‌رود) می‌باشند** (Encyclopedia and learning center، ۲۰۰۴).
گواهی‌های رقومی، فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه هستند، زیرا از این فناوری برای توزیع کلید عمومی از یک گروه ارتباطی به گروه ارتباطی دیگر استفاده می‌شود. همچنین این روش، قبل از آن که هر ارتباطی بین گروه‌ها اتفاق بیفتد، اطمینان ایجاد می‌کند. این فناوری در سطح برنامه کاربردی قابل پیاده‌سازی است؛ مثلاً قبل از آغاز هر ارتباط مرورگر وب، تأیید می‌کند که آن گروه خاص قابل اطمینان می‌باشد.
۴) شبکه‌های مجازی خصوصی( virtual private networks)
فناوری شبکه‌های مجازی خصوصی، عبور و مرور شبکه را رمزگذاری می‌کند. بنابراین این فناوری برای تضمین صحت و امنیت داده‌ها، به رمزنگاری وابسته است. این شبکه بسیار امن، برای انتقال داده‌های حساس (از جمله اطلاعات تجاری الکترونیکی) از اینترنت به عنوان رسانه انتقال بهره می‌گیرد. شبکه‌های مجازی خصوصی، فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه هستند، زیرا داده‌ها قبل از آن که در شبکه عمومی منتشر شوند، با رمزگذاری محافظت می‌شوند و این باعث می‌گردد که تنها افراد مجاز قادر به خواندن اطلاعات باشند. به علاوه این فناوری در سطح شبکه قابل پیاده‌سازی است، و از فناوری رمزگذاری بین دو میزبان شبکه مجازی خصوصی، در مرحله ورود به شبکه و قبل از آن که داده‌ها به شبکه عمومی فرستاده شود، استفاده می‌گردد.
۵) نرم‌افزارهای آسیب‌نما( vulnerability scanners)
نرم‌افزارهای آسیب‌نما برنامه‌هایی برای بررسی نقاط ضعف یک شبکه یا سیستم یا سایت هستند. بنابراین نرم‌افزارهای آسیب‌نما یک نمونه خاص از نظام آشکارساز نفوذی از فناوری امنیت اطلاعات هستند (Bace، ۲۰۰۰، ص ۴-۳). همچنین این نرم‌افزارها به یک پویش فاصله‌مدار اشاره دارند؛ بدین معنا که میزبان‌های روی شبکه را در فواصل خاص و نه بطور پیوسته، پویش می‌کنند. به مجرد این که یک نرم‌افزار آسیب‌نما بررسی یک میزبان را خاتمه داد، داده‌ها در درون یک گزارش، نمونه‌برداری می‌شوند، که به یک «عکس فوری»(snapshot) شباهت دارد (مثل: cybercop scanner، cisco secure scanner، Net Recon).
نرم‌افزارهای آسیب‌نما، فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه هستند، زیرا از آن‌‌ها برای کشف عامل‌های نفوذی قبل از آن که بتوانند با عملیات‌های خرابکارانه یا بدخواهانه از اطلاعات سوء استفاده کنند، استفاده می‌شود. نرم‌افزارهای آسیب‌نما در سطح میزبان قابل پیاده‌سازی هستند.
۶) پویشگرهای ضد ویروس(Anti- virus scanner)
در دهه‌های گذشته ویروس‌های رایانه‌ای باعث تخریب عظیمی در اینترنت شده‌اند. ویروس رایانه‌ای یک قطعه مخرب نرم‌افزاری است که توانایی تکثیر خودش را در سراسر اینترنت، با یک بار فعال‌شدن، دارد (McClure et al، ۲۰۰۲). پویشگرهای ضد ویروس، برنامه‌های نرم‌افزاری هستند که برای بررسی و حذف ویروس‌های رایانه‌ای، از حافظه یا دیسک‌ها طراحی شده‌اند. این برنامه‌ها از طریق جستجوی کدهای ویروس رایانه‌ای، آن‌ها را تشخیص می‌دهند. اگرچه برنامه‌های حفاظت از ویروس نمی‌توانند تمام ویروس‌ها را نابود کنند، اما اعمالی که این برنامه‌ها انجام می‌دهند عبارت‌اند از: ۱) ممانعت از فعالیت ویروس، ۲) حذف ویروس، ۳) تعمیر آسیبی که ویروس عامل آن بوده است، و ۴) گرفتن ویروس در زمان کنترل و بعد از فعال‌شدن آن (Caelli, Longley, & Shain ، ۱۹۹۴).
پویشگر ضدویروس، یک فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه است. این پویشگرها در سطوح متنوع، و به طوری که در طبقه‌بندی بیان شده در سطح برنامه‌های کاربردی و در سطح میزبان، قابل پیاده‌سازی هستند.
۷) پروتکل‌های امنیتی(security protocols)
پروتکل‌های امنیتی مختلفی مانند «پروتکل امنیت اینترنت»( Internet Protocol Security (IPsec)) و «کربروس»(kerberos)که در فناوری‌های امنیت اطلاعات طبقه‌بندی می‌شوند، وجود دارند. پروتکل‌ها فناوری‌هایی هستند که از یک روش استاندارد برای انتقال منظم داده‌ها بین رایانه‌ها استفاده می‌کنند، یا مجموعه‌ای از مقررات یا قراردادها هستند که تبادل اطلاعات را میان نظام‌های رایانه‌ای، کنترل و هدایت می‌کنند.
پروتکل‌های امنیتی، یک فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه هستند، زیرا برای حفاظت از اطلاعات حساس از یک پروتکل خاص امنیتی، قبل از آن که اطلاعات به وسیله خرابکاران به دست آید، استفاده می‌کنند. این فناوری در سطوح مختلف _ سطح برنامه کاربردی و سطح شبکه- قابل پیاده‌سازی است. مثلاً پروتکل «کربروس»، پروتکل و سیستمی است که از آن در تعیین اعتبار سیستم‌های اشتراکی استفاده می‌شود. «کربروس» برای تعیین اعتبار میان فرآیندهای هوشمند (نظیر از خدمت‌گیرنده به خدمت‌دهنده، یا ایستگاه کاری یک کاربر به دیگر میزبان‌ها) مورد استفاده قرار می‌گیرد و این تعیین اعتبار در سطح برنامه کاربردی و شبکه، قابل پیاده‌سازی است.
۸) سخت افزارهای امنیتی(Security hardware)
سخت افزار امنیتی به ابزارهای فیزیکی که کاربرد امنیتی دارند، اشاره می‌کندٍ؛ مانند معیارهای رمزگذاری سخت‌افزاری یا مسیریاب‌های سخت‌افزاری.
ابزارهای امنیت فیزیکی شامل امنیت سرورها، امنیت کابل‌ها، سیستم‌های هشداردهنده امنیتی در زمان دسترسی غیرمجاز یا ذخیره فایل‌ها بعد از استفاده یا گرفتن فایل پشتیبان هستند.
این فناوری یک فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه است، زیرا داده‌ها را قبل از آن که تهدید بالقوه‌ای بتواند تحقق یابد، حفاظت می‌کنند. مثلاً از رمزگذاری داده‌ها به‌منظور جلوگیری از اعمال خرابکارانه و جرح و تعدیل ابزار سخت‌افزاری استفاده می‌شود. این فناوری در سطح شبکه قابل پیاده‌سازی است. مثلاً یک کلید سخت‌افزاری می‌تواند در درون درگاه میزبان برای تعیین اعتبار کاربر، قبل از آن که کاربر بتواند به میزبان متصل شود به کار رود، یا معیارهای رمزگذاری سخت‌افزار روی شبکه، یک راه حل مقاوم به دستکاری را فراهم آورد و در نتیجه ایمنی فیزیکی را تأمین نماید.
۹) جعبه‌های توسعه نرم‌افزار امنیتی(security software development kits (SDKs))
جعبه‌های توسعه نرم‌افزار امنیتی، ابزارهای برنامه‌نویسی هستند که در ایجاد برنامه‌های امنیتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. «Java security manager» و «Microsoft.net SDKs» نمونة‌ نرم‌افزارهایی هستند که در ساختن برنامه‌های کاربردی امنیتی (مانند برنامه‌های تعیین اعتبار مبتنی بر وب) به کار می‌روند. این جعبه‌ها شامل سازنده صفحه تصویری، یک ویراستار، یک مترجم، یک پیونددهنده، و امکانات دیگر هستند. جعبه‌های توسعه نرم‌افزار امنیتی، فناوری امنیت اطلاعات از نوع کنشگرایانه هستند، زیرا از آن‌ها در توسعه نرم افزارهای متنوع برنامه‌های کاربردی امنیتی (که داده‌ها را قبل از آن که تهدید بالقوه تحقق یابد، حفاظت می‌کنند) استفاده می‌شوند. به‌علاوه این فناوری در سطوح متنوع- سطح برنامه‌های کاربردی، سطح میزبان، سطح شبکه- قابل پیاده‌سازی است.
ب) فناوری‌های امنیت اطلاعات واکنشی
۱) دیوار آتش( firewalls)دیوار آتش
در اینترنت یک ابزار نرم‌افزاری، خصوصاً روی یک رایانه پیکربندی‌شده می‌باشد که به عنوان مانع، فیلتر یا گلوگاه بین یک سازمان داخلی یا شبکه امین و شبکه غیرامین یا اینترنت، نصب می‌شود (Tiwana، ۱۹۹۹). هدف از دیوار آتش جلوگیری از ارتباطات غیرمجاز در درون یا بیرون شبکه داخلی سازمان یا میزبان است (Oppliger، ۱۹۹۸، ص. ۵۸). دیوار آتش به عنوان اولین خط دفاعی در تلاش برای راندن عامل مزاحم، مورد توجه قرار می‌گیرد. اگرچه فناوری رمزگذاری به حل بسیاری از مشکلات ایمنی کمک می‌کند، به یک فناوری ثانوی نیز نیاز داریم. فناوری معروف به دیوار آتش اینترنت کمک می‌کند تا رایانه‌ها و شبکه‌های یک سازمان را از ترافیک نامطلوب اینترنت محافظت کنید. این فناوری برای پرهیز از مشکلات ایجاد شده در اینترنت یا گسترش آن‌ها به رایانه‌های سازمان طراحی می‌گردد. دیوار آتش بین نظام‌های سازمان و اینترنت قرار می‌گیرد. شکل ۲ این مفهوم را نشان می‌دهد (امنیت شبکه...، ۱۳۸۳).
دیوار آتش یک فناوری امنیت اطلاعات از نوع واکنشی است و مهم‌ترین ابزار امنیتی مورد استفاده برای کنترل ارتباطات شبکه‌ای بین دو سازمان که به یکدیگر اعتماد ندارند، می‌باشد. با قراردادن یک دیوار آتش روی هر ارتباط خارجی شبکه، سازمان می‌تواند یک دایره امنیتی تعریف نماید که از ورود افراد خارجی به رایانه‌های سازمان جلوگیری می‌کند. علاوه بر آن، دیوار آتش می‌تواند مانع نفوذ افراد خارجی به منابع موجود در رایانه‌های سازمان و گسترش نامطلوب روی شبکه سازمان شود. این فناوری در سطوح میزبان و در سطح شبکه قابل پیاده‌سازی است.
کنترل دسترسی به مجموعه سیاست‌ها و اقدامات مربوط به دادن اجازه یا ندادن اجازه برای دسترسی یک کاربر خاص به منابع، یا محدودکردن دسترسی به منابع نظام‌های اطلاعاتی برای کاربران، برنامه‌ها، پردازه‌ها یا دیگر سیستم‌های مجاز اطلاق می‌شود. هدف از این فناوری، حصول اطمینان است از این که یک موضوع، حقوق کافی برای انجام عملیات‌های خاص روی سیستم را دارد (King et al.، ۲۰۰۱). این موضوع ممکن است کاربر، یک گروه از کاربران، یک خدمت، یا یک برنامه کاربردی باشد. موضوعات در سطوح مختلف، امکان دسترسی به اشیای خاصی از یک سامانه را دارند. این شیء ممکن است یک فایل، راهنما، چاپگر یا یک فرایند باشد. کنترل دسترسی ابزاری است که امنیت شبکه را از طریق تأمین کاراکترهای شناسایی و کلمه عبور تضمین می‌کند و فناوری امنیت اطلاعات از نوع واکنشی است، زیرا دسترسی به یک نظام را به محض این که یک درخواست دسترسی صورت گیرد، مجاز می‌شمارد یا غیرمجاز. این فناوری در سطوح متنوع- در سطح برنامه کاربردی، در سطح میزبان و در سطح شبکه- قابل پیاده‌سازی است.
۲) کلمات عبور(passwords)
کلمه عبور، یک کلمه، عبارت یا حروف متوالی رمزی است که فرد برای به‌دست آوردن جواز دسترسی به اطلاعات (مثلاً یک فایل، برنامه کاربردی یا نظام رایانه‌ای) باید وارد نماید (Lexico Publishing Group ، ۲۰۰۲). این کلمه برای شناسایی و برای اهداف امنیتی در یک نظام رایانه‌ای به کار می‌رود. به هر کاربر مجموعه معینی از الفبا و عدد اختصاص داده می‌شود تا به تمام یا قسمت‌هایی از نظام رایانه‌ای دسترسی داشته باشد. کلمه عبور، فناوری امنیت اطلاعات از نوع واکنشی است، زیرا به‌منظور گرفتن مجوز و دسترسی به نظام، به محض این که یک فرد یا فرایند بخواهد به یک برنامه کاربردی، میزبان یا شبکه متصل شود، به کار می‌رود. این فناوری در سطوح متنوع- در سطح برنامه کاربردی، سطح میزبان، سطح شبکه- پیاده‌سازی می‌شود.
۳) زیست‌سنجی(biometrics)
زیست‌سنجی، علم و فناوری سنجش و تحلیل‌داده‌های زیستی است. در فناوری اطلاعات، زیست‌سنجی معمولاً به فناوری‌هایی برای سنجش و تحلیل ویژگی‌های بدن انسان (مانند اثر انگشت، قرنیه و شبکیه چشم، الگوهای صدا، الگوهای چهره، و اندازه‌های دست) خصوصاً به‌منظور تعیین اعتبار اشاره دارد. یکی از ویژگی‌های ذاتی علم زیست‌سنجی این است که کاربر باید با یک الگوی مرجع مقایسه شود. اثر انگشت، چهره یا داده‌های زیست‌سنجی دیگر را می‌توان جایگزین کارت هوشمند نمود و کاربران می‌توانند هم از کارت هوشمند و هم از اثر انگشت یا چهره خود برای تعیین اعتبار در امور بازرگانی، بانک‌ها یا ارتباط تلفنی استفاده نمایند (Encyclopedia and learning center، ۲۰۰۴).
زیست‌سنجی فناوری امنیت اطلاعات از نوع واکنشی است، زیرا از آن می‌توان با استفاده از هندسه بخشی از بدن کاربر برای گرفتن مجوز یا برای جلوگیری از دسترسی به نظام، به محض این که کاربر بخواهد به یک برنامه کاربردی، میزبان یا شبکه متصل شود، استفاده نمود. به‌علاوه این فناوری در سطوح متنوع، با توجه به طبقه‌بندی بیان‌شده، قابل پیاده‌سازی است.
۴) نظام‌های آشکارساز نفوذی(intrusion detection systems (IDS))
نظام‌های آشکارساز نفوذی، یک نظام تدافعی است که فعالیت‌های خصمانه را در یک شبکه تشخیص می‌دهد. بنابراین نکته کلیدی در نظام‌های آشکارساز نفوذی، تشخیص و احتمالاً ممانعت از فعالیت‌هایی است که ممکن است امنیت شبکه را به خطر بیندازند. یکی از ویژگی‌های مهم این نظام‌ها، توانایی آن‌ها در تأمین نمایی از فعالیت‌های غیرعادی، و اعلام هشدار به مدیران نظام‌ها و مسدود نمودن ارتباط مشکوک است. نظام‌های آشکارساز نفوذی فرایندی برای شناسایی و تقابل با فعالیت‌های مشکوک است که منابع رایانه‌ای و شبکه‌ها را هدف قرار داده‌اند. علاوه بر این، ابزارها و تجهیزات این نظام می‌توانند بین تهاجم‌های داخلی از داخل سازمان (کارمندان یا مشتریان) و تهاجم‌های خارجی (حملاتی که توسط هکرها انجام می‌شود) تمایز قایل شوند (مثل Snort IDS، ISS Real Secure، Cisco IDS) (سیستم‌های شناسایی...،۱۳۸۳). این فناوری، فناوری امنیت اطلاعات از نوع واکنشی است، زیرا از آن برای کنترل میزبان‌های روی شبکه، آشکارسازی، ثبت گزارش، و متوقف ساختن هر نوع حمله و استفاده غیرقانونی استفاده می‌شود. این فناوری در سطوح میزبان و شبکه، قابل پیاده‌سازی است.
۵) واقعه‌نگاری(logging)
واقعه‌نگاری به ثبت اعمال یا تراکنش‌های انجام‌شده توسط کاربر یا یک برنامه، تولید سابقه، و ثبت نظام‌مند رویدادهای مشخص به ترتیب وقوع آن‌ها برای فراهم‌کردن امکان تعقیب و پیگیری داده‌ها در تحلیل‌های آتی اطلاق می‌شود. واقعه‌نگاری، فناوری امنیت اطلاعات از نوع واکنشی است، زیرا به علت‌جویی حوادث امنیتی بعد از وقوع می‌پردازد. این فناوری در سطوح برنامه کاربردی، میزبان و شبکه قابل پیاده‌سازی است.
۶) دسترسی از راه دور(remote accessing)
«دسترسی از راه دور» به دسترسی به یک سیستم یا برنامه، بدون نیاز به حضور فیزیکی در محل توجه دارد. با این حال معمولاً دسترسی به خدمات از راه دور، کنترل‌شده نیستند، زیرا ممکن است دسترسی به یک خدمت از راه دور به طور ناشناس صورت بگیرد که در این مورد دسترسی به خدمت، خطر جعل هویت را به همراه دارد. در این زمینه با توجه به شرایط و امکانات، باید ایمن‌ترین پروتکل‌ها و فناوری‌ها را به خدمت گرفت. مثلاً تعدادی از نظام‌ها ممکن است به غلط برای مجوزگرفتن اتصال، به صورت ناشناس با یک پیش‌فرض پیکربندی کنند، در حالیکه اتصال ناشناس بر طبق خط‌مشی امنیتی سازمان نباید اجازه یابد که وارد نظام شود. دسترسی از راه دور، فناوری امنیت اطلاعات از نوع واکنشی است، زیرا یک فرد یا فرایند برای اتصال از راه دور، قادر به دستیابی بر طبق امتیازات دسترسی می‌باشد. این فناوری در سطح میزبان قابل پیاده‌سازی می‌باشد.
● نتیجه‌گیری
اگر چه اغلب سازمان‌ها تمایل به داشتن شبکه‌های ایمن دارند، ارائه تعریفی واحد از امنیت که همه نیازهای شبکه را تأمین نماید ممکن نیست. در عوض هر سازمان باید ارزش اطلاعات خود را ارزیابی کند و سپس یک خط‌مشی امنیتی برای مواردی که باید مورد حفاظت قرار گیرند مشخص نماید. مثلاً روش‌های تعیین اعتبار زیست‌سنجی از نظر قدرت و در دسترس بودن، در حال بهبود هستند، اما در حال حاضر با نوعی تردید با آن‌ها برخورد می‌شود و این تردید ناشی از هزینه‌های نسبتاً بالا و مشکلات مرتبط با دغدغه‌های حفظ حریم خصوصی می‌باشد. البته نظراتی وجود دارند که به موجب آن‌ها می‌توان از ترکیب فناوری‌های متنوع امنیتی، برای تشکیل فناوری‌های امنیتی قوی در زمینه امنیت اطلاعات استفاده نمود. مثلاًً در آینده نزدیک با ترکیب دیوار آتش، نظام‌های آشکارساز نفوذی و فناوری‌های پویشگرهای ضد ویروس، به تشکیل یک فناوری نیرومند در زمینه امنیت اطلاعات خواهیم رسید. 
برای یک سازمان، شناختن فناوری‌های امنیت اطلاعات قابل دسترس، مهم است، تا از آن برای تدوین خط‌مشی‌های امنیتی با توجه به نوع و حساسیت اطلاعات سازمان خود، استفاده نمایند. به علاوه، ارائه این طبقه‌بندی از فناوری‌ها، زمینه‌ساز پژوهش جدیدی خواهد بود.

منبع : آژانس خبری هک و امنیت

توصيه هاي حفاظتي:تخليه تلفني

 

هرگاه دو كشور يا دو گروه يا حتي دو طرز تفكر، طوري كنار هم قراربگيرندكه منافع آنها با هم تقابل داشته باشند بخصوص اينكه باهم در تخاصم باشند، مي طلبد كه جهت مقابله با همديگر،اطلاعات و شناخت كافي از اهداف، مواضع، امكانات، توان علمي ياتسليحاتي يا ... وبالاخره كوچكترين مسايل همديگر داشته باشندتا در زمان لازم با برنامه ريزي بر اساس اطلاعات بدست آمده به اهداف خود برسند. كسب اطلاعات و اخبار حوزه تعريف،ازطرق مختلف آشكار و پنهان ميباشد. يكي ازآسان ترين و كم خطرترين شيوه هاي طرف متخاصم براي كسب اطلاعات به صورت مخفيانه استفاده از ابزار فني و مخابراتي مثل تلفن، فاكس،تلكس و اينترنت است و ساده ترين و كم هزينه ترين آن استفاده ازتلفن است. جمع آوري از طريق تلفن را جاسوسي تلفني و به نوعي ديگر كه همراه با فريب باشد تخليه تلفني مي گويند.
از آنجا كه گروهك هاي منافق و برخي عناصر خود فروخته همواره در پي كسب اطلاعات از مراكز دانشگاهي و فعاليت هاي علمي كشور هستند، جهت اطلاع جنابعالي برخي نكات بارز دربرخورد با اين افراد ذكر مي گردد.

 زنگ تلفن هميشه زنگ خبر نيست، 
بلكه گاهي زنگ خطر است.
 

• هرگونه اطلاعات درون سازمانی که دانستن آن برای عموم جایز نیست، دارای ارزش است و نمی بایست فاشگردد.
• دادن اطلاعات به تماس گیرنده را موکول به تماس تلفنی خودتان کنید که ضمن اخذ شماره تلفن و چک کردن آن برقرار خواهید کرد.
• صرف اینکه طرف تماس، به شما یک شماره داد، دلیل صحت او نیست بلکه باید شماره داده شده را بررسی کنید.
• از دادن شماره تلفن های غیر عمومی به افراد ناشناس خودداری کنید.
• در صورتی که تماس گیرنده به موارد ضعف شما اشاره کند، یا در صورت ندادن اطلاعات تهدید به از دست دادنشغل یا گزارش به رده های بالاتر نماید، اعتنا نکنید.
• بعضی وقتها تماس گیرنده، اتفاق مدنظر را به صورتی تعریف می نماید تا مخاطب تحریک شده و اطلاعات جزئی تری بدهد.
• اگر فردی تماس گرفته و اطلاعات آشکاری راجع به موضوع دارد، دلیل صاحب نظر بودن او نیست، پس به او اعتماد نکنید.
• جاسوس ها از علاقه نیروهای یک سازمان در جهت راه اندازی کار سازمان های دیگر استفاده کرده و در ساعاتغیر اداری تماس گرفته، خود را مسوول سازمان دیگر معرفی می کنند، پس با سوال و جواب زیرکانه ادعای او را بررسی کنید.

   

 
اساس تخليه تلفني بر غفلت و فريب است، مواظب غفلت خود و فريبكاري دشمن باشيد.
 
 در ادامه برخی روش هایی که منافقین اخیراً از آنها در تماس با افراد نخبه و علمی کشور بهره برده اند، جهت بهره برداری اعلام می شود:

• تماس گیرنده خود را با هویت فردی دیگر از مراکز علمی و پژوهشی یا ریاست جمهوری یا وزارت علوم معرفی می نماید.
• موضوع صحبت در محور برگزاری سمینار یا نشست علمی، ارائه مقاله، مصاحبه مطبوعاتی بوده و خواستار اطلاعات از مخاطب پیرامون افراد و پروژه های علمی و اداری می گردند.
• مشخصات و شماره تماس افراد مختلف و اساتید و پژوهشگران مرتبط با علوم فوق الذکر را خواستار می گردند.
• مشخصات و شماره تماس افراد مرتبط با صنایع نظامی و یا دانشجویان دوره دکتری یا کارشناسی ارشد نظامی، شاغل به تحصیل در محیط های وزارت علوم را درخواست می نمایند.
• مشخصات پروژه های مرتبط با پیشرفت های علمی و افراد فعال در آن را درخواست می نمایند.
• فرد تماس گیرنده، نامه ای رسمی و جعلی به امضای مقامی مسوول می فرستد و خواستار ارسال اطلاعات خاص می شود.

   

 در مكالمات تلفني از بكار بردن اخبار و اطلاعات طبقه بندي شده خودداري فرماييد. 
 
آيا مي دانيد تخليه تلفني، دقيق ترين و آسانترين شيوه جمع آوري دشمن است

نبرد اطلاعاتی در عصر اطلاعات و وظایف ما

مقدمه

فناوری اطلاعات و ارتباطات و انقلاب رایانه ای و اینترنتی در سال های اخیر تغییرات وسیع و سریعی را در همه جوانب زندگی بشر پدید آورده است.به طوری که از سال های پایانی قرن بیستم به عنوان عصر اطلاعات یاد می شود. این نام گذاری تنها به خاطر تحول پرشتاب فناوری اطلاعات و ارتباطات و رشد سرسام آور و بسیار زیاد سرعت تولید و انتشار اطلاعات در این عصر است.

نبرد اطلاعاتی مفهوم جدیدی نیست. بلکه به نوعی می توان شکل فعلی آن را محصول فرعی انقلاب رایانه ای و اینترنتی دانست. نمونه های نبرد اطلاعاتی را نیز می توان در سراسر تاریخ بشر پیدا کرد. اما می توان گفت که با پیدایش فناوری و رسانه های اطلاعاتی نو ظهور در عصر اطلاعات دچار تغییر گشته و راه کنش ها و فنون آن دست خوش تحولات اساسی شده است.

نبرد اطلاعات و عملیات اطلاعاتی                                      

از نظر مفهومی ، نبرد، مجموعه ای از تمامی اقدامات کشنده و غیر کشنده ای است که برای غلبه بر اراده حریف یا دشمن انجام می شود. با این دید، نبرد ، مترادف جنگ و نیازمند اعلام جنگ نیست و در نتیجه ، با شرایطی که وضعیت جنگی نامیده می شود، همراه نمی گردد. در واقع هدف از نبرد، الزاما کشتن دشمن نیست. بلکه مهم، تحت کنترل درآوردن اوست. یعنی زمانی که حریف به شیوه ای عمل کند که ما می خواهیم ، نشان دهنده این است که بر او احاطه داریم و این حالت را می توان اوج مهارت در نبرد به ویژه نبرد اطلاعاتی ، دانست.

وزارت دفاع آمریکا ، نبرد اطلاعات را در سه سطح ملی اشراف اطلاعاتی ، حفاظت از اطلاعات و حمله اطلاعاتی تعریف می کند. بر طبق این تعریف ، نبرد اطلاعاتی ، شامل اقدامات لازم برای حفظ یک پارچگی سامانه های اطلاعاتی خودی در برابر بهره برداری ،آلوده شدن، تخریب و همزمان با آن تلاش برای به دست آوردن اشراف اطلاعاتی در مواقع تهدید است.

اشکال نبرد اطلاعاتی

نبرد اطلاعاتی در عصر اطلاعات را می توان به اشکال مختلف تقسیم بندی کرد. اما به نظر می رسد طبقه بندی زیر از انواع دیگر آن کاربردی تر است:1-جنگ فرماندهی و واپایش(کنترل)،2-جنگ الکترونیکی،3-جنگ روانی،4-جنگ نرم،5-جنگ سایبر،6-عملیات حفاظت اطلاعاتی.

جنگ فرماندهی و واپایش

هدف از این جنگ ، جدا کردن مسیر ساختار فرماندهی دشمن از بدنه تحت فرمان است. این جدا کردن،از طریق دو راه کنش از بین بردن فرماندهی(عملیات ضد سر یا Anti head operation) یا از بین بردن خطوط ارتباطی (عملیات ضد گردن یا Anti neck operation) انجام می شود که در نهایت، هر دو منجر به یک هدف، یعنی قطع زنجیره فرماندهی و اطلاع رسانی متمرکز خواهد شد.

 

جنگ الکترونیکی:

بر طبق تعریف، جنگ الکترونیکی عبارت است از استفاده درست و موثر از طیف الکترو مغناطیسی به منظور حفظ نفرات،تجهیزات، تاسیسات و دارایی های خودی و قطع دسترسی دشمن از این محیط برای ضربه زدن به نیروهای خودی است. از جمله راه کنش های مورد استفاده در این حوزه، می توان اقدامات ضد راداری و ضد ارتباطی در کنار راه کنش های محافظت از منابع خودی مثل رمزنگاری و .... را نام برد.

جنگ روانی:

جنگ روانی، عبارت است از عملیات علیه اراده ملت ها ،علیه فرماندهی دشمن، علیه نیروهای نظامی و در نهایت جنگ فرهنگی، پیروزی در یک نبرد(خواه درگیری نظامی مستقیم،خواه نبرد خاموش دیپلماتیک و پنهان)رابطه مستقیم با برنامه ریزی و تصمیم گیری های قبلی دارد.فرماندهان نبرد،همواره براساس اطلاعات به دست آمده، تصمیم گیری می کنند. اگر واقعیت با آنچه مبنای تصمیم گیری آنها بوده فرق داشته باشد، بازسازی یک ساختار و تصمیم گیری بر مبنای آن مشکل و وقت گیر خواهد بود.این موضوع ، اساس جنگ روانی است. به عنوان مثال ، می توان سلاح ها را کارآمدتر از آنچه هستند ، جلوه داد و یا آمادگی یک کشور را برای جنگ ، می توان کمتر یا بیشتر از حد واقعی نشان داد.

جنگ نرم:

جنگ نرم،عبارت است از مجموعه اقداماتی که به منظور تاثیرگذاری بر عقاید و رفتار مردم ، از رسانه های جمعی در دسترس آنها انجام می گردد. این جنگ هدفی همانند جنگ روانی دارد. اما حوزه عمل آن از جنگ روانی گسترده تر است. در واقع هدف از جنگ نرم ، اثر گذاری بر ارزش ها ، ادراکات و اهداف ملی است. بین جنگ نرم و دیپلماسی نیز تفاوت وجود دارد. در فرایند دیپلماسی ، موضوعی که برای یک طرف دارای منفعت است برای طرف دیگر مطرح می گردد و سعی می شود که او ، نسبت به این موضوع متقاعد گردد. بدین ترتیب ، دیپلماسی علی القاعده شامل دروغ و فریب نیست. در مقابل ، در جنگ نرم، دروغ و فریب از عناصر اصلی هستند. در حقیقت هدف از جنگ نرم این است که یک طرف ، دیگری را به باور کردن چیزی که خود می خواهد،(صرف نظر از ماهیت حقیقی موضوع) متقاعد نماید.

جنگ سایبری:

بر طبق دیدگاه، جنگ های سایبری بعد از زمین، هوا، دریا و فضا ، به بعد پنجم جنگ تبدیل شده اند. بنا به تعریف، جنگ سایبری، عبارت است از بهره برداری از ابزارها و شبکه های اطلاعاتی نظیر اینترنت برای ضربه زدن به دیگران از طریق حمله مخفیانه به زیرساخت ها.

 

عملیات حفاظت اطلاعات

این حوزه تقریبا همه حوزه های نبرد را در بر می گیرد. یعنی شامل کلیه اقداماتی می شود که به دشمن اجازه نمی دهد هر گونه اقدام تخریبی یا سرقت اطلاعات را انجام دهد و بیشتر نبرد سرویس های اطلاعاتی ، در این حوزه است.

انواع نبرد اطلاعات

از دیدگاه عملیاتی، نبرد اطلاعات به دو دسته نبرد اطلاعات تهاجمی و نبرد اطلاعات تدافعی تقسیم بندی می گردد.

نبرد اطلاعات تهاجمی

بر طبق تعریف ، نبرد اطلاعات تهاجمی، مجموعه اعمالی است که برای تحقق اهداف راهبردی، عملیاتی یا راه کنشی صورت می گیرد. این عملیات ممکن است جنبه قانونی یا غیر قانونی و اخلاقی یا غیر اخلاقی داشته باشد  و ممکن است توسط افراد مجاز یا غیر مجاز هدایت شود.علاوه بر این ممکن است این عملیات مداخله جویانه ، باز دارنده و یا حتی تخریب کننده باشد.حملات اطلاعاتی تهاجمی دو عملکرد اصلی را در بر می گیرند:-تصرف اطلاعات و یا تاثیرگذاری بر آن. به طور عمومی این عملکردها برای دست یابی به سطوح بالاتر اهداف عملیاتی و ادراکی، با هم به اجرا در می آیند.

تصرف اطلاعات اگر به صورت غیرقانونی انجام شود، یک عمل سارقانه بر روی اطلاعات است و اگر به صورت قانونی صورت گیرد، بهره برداری فنی به شمار می رود.

تاثیرگذاری بر اطلاعات، یک عمل مداخله جویانه است. با این نیت که باعث تاثیر غیر مجاز می گردد. این تاثیر ، به طور عمومی برای صاحب اطلاعات زیان بار است. تمام فرایندهای عملکردی که اطلاعات را تصرف و یا بر روی آنها تاثیر می گذارند ، اقدامات تهاجمی نامیده می شوند و به منظور نفوذ به قابلیت های امنیت دفاعی و عملیاتی سامانه اطلاعاتی هدف، طراحی و پیاده سازی می شوند.

نبرد اطلاعات تدافعی

نبرد اطلاعاتی تدافعی از اطلاعات و سامانه های اطلاعاتی نگهداری و دفاع می کند و در دسترس بودن ، یک پارچه بودن ، قابل شناسایی بودن و محرمانه بودن، آنها را تضمین می نماید. در واقع هر گونه اقدامی که در جهت جلوگیری از موفقیت عملیات تهاجمی در جنگ اطلاعات گردد، به نوعی در نبرد اطلاعات تدافعی طبقه بندی می گردد. با این تعریف ، می توان به وظیفه حفاظت از اطلاعات ، به عنوان یکی از اقدامات نبرد اطلاعات نگریست.

 

حفاظت اطلاعات و نبرد اطلاعات

همان گونه که اشاره شد ، تمامی اقدامات حفاظت اطلاعات را می توان در زمره اقدامات نبرد اطلاعات تدافعی طبقه بندی کرد. در عصر اطلاعات و با ظهور و بهره برداری روز افزون از سامانه های اطلاعاتی مبتنی بر فناوری اطلاعات ، تهدیدات و به پیروی از آن اقدامات حفاظتی در راستای محافظت از اطلاعات ،نسبت به گذشته تغییر کرده و در مواردی دچار تحول اساسی شده است. محافظت از اطلاعات موجود در رایانه ها و اطلاعات تبادلی در شبکه های ارتباطی بی سیم و با سیم ، مخفی ماندن از دید ماهواره های تصویربردار جاسوسی ، مقابله با نفوذگران، بدافزارهای جاسوسی و مخرب رایانه ای و موارد مشابه آن از جمله اقدامات اصلی و ضروری حفاظت اطلاعات در صحنه نبرد اطلاعات هستند. سه اصل مهم در تامین امنیت اطلاعات وجود دارد که عبارتند از محرمانه بودن، صحت و در دسترس بودن. نکته مهم در این زمینه این است که بهره برداری مناسب و مطلوب از سامانه های اطلاعاتی منوط به رعایت کردن هر سه اصل امنیتی اشاره شده است و خدشه دار شدن حتی یکی از آنها ، می تواند موجب از بین رفتن امنیت اطلاعات گردد.

علل بروز مشکلات امنیتی

امروزه نا امن بودن شبکه های رایانه ای و زیرساخت های فناوری اطلاعات به یکی از چالش های مهم برای بسیاری از سازمان ها و موسسه های پیشرفته اطلاعاتی تبدیل شده است. کارشناسان فناوری اطلاعات همواره با این پرسش رو به رو هستند که علت های بروز مشکلات امنیتی در یک سامانه اطلاعاتی چیست و چگونه می توان به طور نظام مند در جهت ایجاد و نگهداری ایمن زیر ساخت فناوری اطلاعات و منابع موجود بر روی آن گام برداشت. به نظر بسیاری از کارشناسان ، ریشه بسیاری از مشکلات و مسائل امنیتی را می توان در سه ضعف عمده جست و جو کرد: ضعف فناوری، ضعف پیکربندی و ضعف سیاست های امنیتی.

ضعف فناوری به مواردی همچون پروتکل ها، نرم افزار ها و سخت افزارها مربوط می گردد.آگاهی از این ضعف ها به ما کمک خواهد کرد تا بتوانیم قبل از بروز تهاجم ، شبکه های رایانه ای و ارتباطی خود را ایمن سازیم. در واقع ضعف در فناوری به نبود وجود شرایط مطلوب امنیتی در حوزه های سخت افزاری و نرم افزاری مربوط می گردد.

ضعف در پیکربندی ، نقش مستقیم عوامل انسانی در بروز مشکلات امنیتی را به خوبی نشان می دهد. مدیران شبکه و سایر کارشناسانی که مسئولیت نصب و پیکربندی تجهیزات را بر عهده دارند می توانند باعث بروز ضعف در پیکربندی شوند. متاسفانه در اغلب موارد مدیران شبکه تجهیزات شبکه ای را با پیکربندی پیش فرض استفاده می نمایند و اقدامات لازم در جهت ایمن سازی عوامل تاثیر گذار در این رابطه نظیر ایمن سازی حساب کاربری (یوزر اکانت) کاربران شبکه را انجام نمی دهند. عوامل گوناگونی باعث بروز ضعف در پیکربندی می شوند که برخی از آنها عبارتند از : استفاده غیرایمن از حساب کاربری کاربران، غیرایمن بودن تنظیمات پیش فرض در برخی از محصولات، نبود پیکربندی صحیح تجهیزات،؛ مدیریت نادرست کلمات عبور.

سیاست های امنیتی در یک شبکه، نحوه و زمان پیاده سازی امنیت در شبکه را تشریح می کند. به عنوان نمونه در سیاست های امنیتی تعریف شده می باید اطلاعات لازم در خصوص نحوه پیکربندی ایمن تجهیزات، به طور دقیق مشخص گردد.تدوین نکردن یک سیاست امنیتی ، می تواند زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات یک سازمان را با مشکلات امنیتی گوناگونی رو به رو نماید. برخی از ضعف های رایج مرتبط با سیاست های امنیتی عبارتند از: نبود یک سیاست امنیتی مکتوب، رهاکردن شبکه به حال خود، نصب و انجام تغییرات مغایر با سیاست های تعریف شده و نبود برنامه ای مدون جهت برخورد با حوادث غیرمترقبه.

نتیجه گیری:

از مجموع مطالب اشاره شده می توان نتیجه گرفت که تمامی اطلاعات موجود در رایانه ها از رایانه های موجود در منازل تا رایانه های موجود در سازمان ها و موسسه های بزرگ، در معرض آسیب ها و تهدیدات امنیتی هستند اما با اتخاذ برخی تدابیر امنیتی و استفاده از برخی روشهای ساده می توان پیشگیری لازم و اولیه ای را در خصوص ایمن سازی محیط رایانه ای خود انجام داد. در معرض آسیب قرارگرفتن ها ، داده ها و اطلاعات حساس، تجاوز به حریم خصوصی کاربران ، استفاده از رایانه کاربران برای تهاجم علیه سایر رایانه ها، از جمله اهداف مهاجمانی است که با بهره گیری از آخرین فناوری های موجود ، حملات خود را سازمان دهی و بالفعل می نمایند.

شاید مواردی مانند صحبت های عادی در یک مهمانی در مورد نحوه استفاده از رایانه های اداره مانند: سیستم عامل رایانه های محل کار، نام سرور، نام نرم افزار ضد ویروس، وجود دیواره آتش، حضور یا عدم حضورمسئول کنترل امنیت،امکان استفاده از درگاههای رایانه و موارد ساده این چنینی که چندان مهم به نظر نمی رسند، حاوی سرنخ ها و راه کارهایی برای اهل فن باشند تا بتوانند از آنها برای نفوذ به سامانه بهره برداری نمایند. همچنین مواردی مانند کلمه عبور که روی کاغذ نوشته شده و در سطل زباله انداخته شده است، اشیای به ظاهر بی ارزشی هستند که حاوی اطلاعات با ارزشند.

حال باید چه کنیم که این اطلاعات با ارزش ، به راحتی در دست افرادی که قصد سوءاستفاده از آن را دارند نیفتد؟ در ادامه چند راه کار ساده برای بالا بردن ضریب ایمنی و امنیتی اطلاعات در محل کار و خارج از ان ارائه می گردد:

1-نسبت به تدوین، تصویب و به کارگیری سیاست امنیتی سازمان و حتی رایانه های شخصی خود اقدام کنید.

2-به هیچ عنوان از سیاست های امنیتی مصوب تخطی نکنید.(حتی به اندازه کاهش تعداد کاراکترهای یک کلمه عبور)

3-به صورت فیزیکی محل کار و رایانه خود را ایمن سازید. امکان استفاده سامانه توسط افرادی که در محدوده کاری شما فعالیت دارند باید به طور کامل کنترل شده و تحت نظارت باشد.

4-دسترسی به تجهیزات و داده ها را کنترل نماید: درهای بسته، رمزهای ورود و روش های مشابهی برای محدود کردن دسترسی از ورود افراد غیر مجاز به محوطه های حساس امنیتی جلوگیری می کند و مانع دسترسی  آنان به اطلاعات ارزشمند می گردد.

5- رمز عبور ، خط مقدم دفاعی شما در حفاظت از اطلاعاتتان است  پس لازم است در انتخاب و نگهداری از آن مراقبت کامل را به عمل آورید.

6-هربار که رایانه خود را ترک می نمایید عملیات log off را فراموش نکنید.

7-اگر رایانه تان را به اینترنت متصل می کنید اطلاعات خصوصی و محرمانه خود را روی آن نگه داری نکنید.

8-در دنیای مجازی درباره آنچه به غریبه ها می گویید احتیاط کنید ممکن است آنها همان کسانی که ادعا می کنند نباشند

فيشينگ

 

فیشینگ چیست؟

فیشینگ یک تکنیک مهندسی اجتماعی است که به‌ وسیله یک هکر یا حمله‌کننده برای دزدیدن اطلاعات حساس مانند نام کاربری، رمز عبور و رمز کارت‌های اعتباری استفاده می‌شود (در این حالت حمله‌کننده وانمود می‌کند یک شخص یا یک سازمان مورد اعتماد است).

امروزه اغلب کاربران با دنیای آنلاین عجین شده‌اند، در حالی که شاید از خطرات معمول این دنیا بی‌اطلاع باشند.

یک هکر یا یک حمله‌کننده می‌تواند هرکسی را به راحتی در دام کلاهبرداری فیشینگ خود بیندازد البته تمام این مسئله به کاربر بستگی دارد که برای شناسایی و ممانعت به عمل آوردن فیشینگ، هوشمندانه عمل خواهد کرد یا خیر. هرچند فیشینگ یک بدافزار نیست، ولی به این معنی نیست که خطر کمی برای کاربر دارد. هر کاربر اینترنت باید از خطرات این گونه کلاهبرداری آگاه باشد.

برچسب‌ها: جرایم رایانه ای, حارسان, قانون رایانه ای, فضای مجازی, فيشينگفیشینگ 
ادامه مطلب

| 11:0 | زيدي نژاد | نظر بدهید

بدافزارDROPOUTJEEP

بدافزار موسوم به DROPOUTJEEP تمام دیتای روی گوشی هوشمند آیفون را به آژانس امنیت ملی می فرستد.

 

این برنامه مخرب که در سال 2008 طراحی و ساخته شده قادر است تا پیامک هاو اس ام اس ها، دفترچه تلفن کاربر، پیامک های صوتی و مکانی که کاربر در آنجا حضور دارد (از طریق جی پی اس) را برای سرورهای تعریف شده آژانس امنیت ملی امریکا بفرستد. همچنین به صورت از راه دور دوربین و میکروفون آن فعال می شود و کنترل کامل گوشی را در اختیار قرار می دهد.

 

البته جزییات نصب این برنامه مشخص نشده و گفته نشده که به صورت از راه دور نصب می شود یا به صورت دستی و شخصی.

 

اسنودن ، آقای افشاگر در مصاحبه با اشپیگل آلمان جزییات دسترسی آژانس امنیت ملی به اغلب سخت افزارهای دنیای فناوری را نشان داده و بسیاری از سخت افزارها ابتدا در دستان کارشناسان آژانس امتحان شده و بعد راهی بازار می شوند.

 

جزییات این برنامه مخرب و جاسوسی را می توانید در شکل زیر ببینید:

 

 

اینکه روی چه تعداد از آیفون و آی پد این نرم افزار نصب شده، کسی نمی داند

جاسوسي صنعتي

بر طبق گزارشی ، تخمین زده شده که شرکتهای امریکایی سالانه ۱۰۰ میلیون دلار به خاطر جاسوسی صنعتی ضرر می کنند. این آمار فقط اشاره به زیان مالی این پدیده ی نو ظهور دارد. اما زیان های ناشی از جاسوسی صنعتی تنها به این مورد ختم نمی شود و زیان های روانی و ضربه به شهرت و ابروی شرکت های بزرگ و برتر جهان ، اصلی ترین خسارت ناشی از جاسوسی صنعتی است . اگر چه این نوع حمله معمولا از جانب موسسات خاصی با پشتوانه ی مالی خوب صورت می گیرد اما تحقیقات نشان داده است که جلوگیری از این حملات بسیار ساده و با توجه کردن به نقاط آسیب پذیری به راحتی قابل پیشگیری است.

با این مقدمه ، به سراغ تشریح مفهوم جاسوسی صنعتی می پردازیم و در ادامه به این سوالات پاسخ می دهیم که جاسوسی صنعتی چیست؟ هدف این حملات معمولا کدام یک از شرکت ها هستند؟ ایا جاسوسی صنعتی می تواند به عنوان یک پدیده ی مثبت نیز تلقی شود ؟ و ….

با توجه به IT محور شدن بیشتر شرکت ها ،اعم از صادراتی و خدماتی و صنعتی،… تا ادارات دولتی ، نقش ارتباطات و اطلاعات در تمامی شرکت ها پر رنگ تر شده است.با افزایش روز افزون ارتباطات به مراتب ، تبادل اطلاعات نیز بیشتر و بیشتر می شود و تبادل اطلاعات یعنی ارسال یک سری از اطلاعات از یک مبدا مشخص به مقصد مشخص، حال هر چه اهمیت و ارزش اطلاعات مبادله شده بیشتر باشد به تبع آن امنیت ارسال این اطلاعات موضوع حیاتی تری برای سازمان است . در این میان اگر خدشه ای در این مبادلات صورت بگیرد و اطلاعات و اسرار مهم شرکت چه به شکل عمد و چه به شکل غیر عمد لو برود ، شرکت به نوعی دچار یک حمله ی جاسوسی شده است . چون ماهیت اطلاعاتی که مورد هجوم این نوع حمله ها قرار می گیرند نوعا بیزینسی- صنعتی است مهندسان اجتماعی ، این پدیده را جاسوسی صنعتی نام نهادند.

” جاسوسی صنعتی ” عبارت است از به کار گیری روشهایی به صورت برنامه ریزی شده و هدفمند برای دسترسی به اطلاعات مهم و سری یک شرکت .مطالعات اخیر نشان داده است که افراد داخل یک شرکت ، مسئول بیش از ۷۰ % از دزدیهای اطلاعاتی از شرکتها بوده اند.البته روش های جاسوسی صنعتی بر دو دسته است: روشهای قانونی و غیر قانونی.

جاسوسي صنعتي

جاسوسی صنعتی:

بر طبق گزارشی ، تخمین زده شده که شرکتهای امریکایی سالانه ۱۰۰ میلیون دلار به خاطر جاسوسی صنعتی ضرر می کنند. این آمار فقط اشاره به زیان مالی این پدیده ی نو ظهور دارد. اما زیان های ناشی از جاسوسی صنعتی تنها به این مورد ختم نمی شود و زیان های روانی و ضربه به شهرت و ابروی شرکت های بزرگ و برتر جهان ، اصلی ترین خسارت ناشی از جاسوسی صنعتی است . اگر چه این نوع حمله معمولا از جانب موسسات خاصی با پشتوانه ی مالی خوب صورت می گیرد اما تحقیقات نشان داده است که جلوگیری از این حملات بسیار ساده و با توجه کردن به نقاط آسیب پذیری به راحتی قابل پیشگیری است.

با این مقدمه ، به سراغ تشریح مفهوم جاسوسی صنعتی می پردازیم و در ادامه به این سوالات پاسخ می دهیم که جاسوسی صنعتی چیست؟ هدف این حملات معمولا کدام یک از شرکت ها هستند؟ ایا جاسوسی صنعتی می تواند به عنوان یک پدیده ی مثبت نیز تلقی شود ؟ و ….

با توجه به IT محور شدن بیشتر شرکت ها ،اعم از صادراتی و خدماتی و صنعتی،… تا ادارات دولتی ، نقش ارتباطات و اطلاعات در تمامی شرکت ها پر رنگ تر شده است.با افزایش روز افزون ارتباطات به مراتب ، تبادل اطلاعات نیز بیشتر و بیشتر می شود و تبادل اطلاعات یعنی ارسال یک سری از اطلاعات از یک مبدا مشخص به مقصد مشخص، حال هر چه اهمیت و ارزش اطلاعات مبادله شده بیشتر باشد به تبع آن امنیت ارسال این اطلاعات موضوع حیاتی تری برای سازمان است . در این میان اگر خدشه ای در این مبادلات صورت بگیرد و اطلاعات و اسرار مهم شرکت چه به شکل عمد و چه به شکل غیر عمد لو برود ، شرکت به نوعی دچار یک حمله ی جاسوسی شده است . چون ماهیت اطلاعاتی که مورد هجوم این نوع حمله ها قرار می گیرند نوعا بیزینسی- صنعتی است مهندسان اجتماعی ، این پدیده را جاسوسی صنعتی نام نهادند.

” جاسوسی صنعتی ” عبارت است از به کار گیری روشهایی به صورت برنامه ریزی شده و هدفمند برای دسترسی به اطلاعات مهم و سری یک شرکت .مطالعات اخیر نشان داده است که افراد داخل یک شرکت ، مسئول بیش از ۷۰ % از دزدیهای اطلاعاتی از شرکتها بوده اند.البته روش های جاسوسی صنعتی بر دو دسته است: روشهای قانونی و غیر قانونی.

روشهای قانونی :

۱٫ خرید شرکتها یا محصولاتشان که سبب انتقال تکنولوژی و دانش به رقبای سابق شرکت خریداری شده می شود.

۲٫ انتقال تکنولوژی به کشورهای دیگر از راه انجام تجارت در آنها که ضمن آن شرکت مذکور مجبور می شود ابتدا نیروی انسانی خارجی را آموزش دهد.

۳٫ انجام کار مشترک با سایر رقبا. مثلا چند شرکت با هم تصمیم به ساخت محصولی جدید می گیرند که در این پروسه اطلاعات شرکتها به اشتراک گذاشته می شود.

۴٫ اطلاعات منبع باز. مانند مقالات روزنامه ها ، گزارشهای سالانه ی شرکتها ، اطلاعاتی که شرکت مجبور شده در یک دادگاه برای دفاع از اتهام وارده به خود ارائه کندو …

۵٫ استخدام کارمندان توسط شرکتهای دیگر و رقبا. که هر چند در بسیاری موارد ناخواسته و غیر مغرضانه ، اما به هر حال سبب انتقال دانش توسط این کارمندان می شود.( مثال بارز آن استخدام یک شبه ی بیشتر نیروی متخصص شرکت اپل توسط ماکروسافت بود که از ان به بعد، به دلیل ضربه ای که شرکت اپل خورده بود ، لوگوی شرکت اپل از یک سیب کامل تبدیل به یک سیب گاز زده شد.)

۶٫ کنفرانسها و برنامه های تبلیغاتی.

روشهای غیر قانونی:

۱٫ سوء استفاده از افراد داخلی برای دزدیدن اطلاعات، چه به صورت آگاهانه (تطمیع کارمندان) و چه به صورت ناآگاهانه مانند تلفن کردن به کارمندان واحد پشتیبانی.

۲٫ فرستادن جاسوسهایی به شرکت در قالب افراد واجد تخصص و جویای کار

۳٫ حمله ی فیزیکی به شرکت.معمولا وقتی موفق است که حمله کنندگان دقیقا بدانند دنبال چه هستند و آن را کجا باید بیابند.

۴٫ گشتن اتاقهای هتل نمایندگان در سفر شرکت!

پس به طورکلی در پاسخ به این سوال که کدام یک از شرکت ها بیشتر در معرض جاسوسی صنعتی قرار می گیرند ، می توان این گونه پاسخ را بیان کرد که شرکت هایی که معمولا چرخه عمر محصولاتشان بسیار کوتاه است ، همانند شرکتهای تولید کننده محصولات الکترونیکی و رقابت در انها بسیار فشرده است ، همچنین شرکت های به شدت IT محور ، شرکت های بسیار بزرگ که تعداد زیادی نیروی انسانی دارند ، بیشتر دچار این پدیده می شوند.

اما ایا جاسوسی صنعتی همیشه همانقدرکه بار معنایی منفی با خود به یدک می کشد ، در عمل همانقدر هم پدیده ی منفی ای است یا می توان از ان بدرستی نیز استفاده کرد و برای شرکت منافع به بار اورد .در اینجا ذکر این نکته ضروری است که در مورد مفهوم جاسوسی صنعتی ، این محققین بازار یابی هستند که غالبا مطالعاتی انجام داده اند و به یافته های ارشمندی دست پیدا کردند.در بازار یابی مفهومی به نام هوشمندی تجاری وجود دارد که جالب این است که بعضی هوشمندی رقابتی را با جاسوسی اشتباه می گیرند. در صورتیکه در بازاریابی نوین ضمن تاکید بر هوشمندی رقابتی و هوشمندی بازاریابی به جد، بر روی بازاریابی سبز و اخلاق مدار و پرهیز از هرگونه اعمال غیره اخلاقی در کسب اطلاعات تاکید می شود.

این دو مفهوم را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت. هوشمندی رقابتی گاهی می تواند حقایق ناخوشایندی را نمایان کند که شرکتها بی خبر بودن از آنها را ترجیح می دهند. همچنین بی خبری ممکن است به سازمان لطمه های جبران نا پذیری را وارد آورد. برای این منظور افرادی به عنوان کارآگاه مسئولیت تفحص در کار های داخلی شرکت از یک طرف و جستجو و تفحص در کارهای رقبا را از طرف دیگر به عهده دارند . به این کارآگاهان اصطلاحا ، کارورزان حرفه ای هوشمندی رقابتی می گویند که باید ترکیبی از خوب و بد، نقاط قوت و نقاط ضعف را منتقل کنند حتی در مواردی که مدیریت ترجیح می دهد در بی خبری باقی بماند. بعلاوه کاروزان حرفه ای هوشمندی رقابتی همراه با پیام خود باید توانایی ارائه ی پیشنهادات و توصیه هایی برای اجرا را داشته باشند. اگر اطلاعات جمع آوری شده استفاده نشوند و یا مورد غفلت قرار گیرند ارزشی نخواهند داشت. در نتیجه هوشمندی رقابتی یک نظم کلیدی برای حفظ شرکت و توسعه ی امتیاز رقابتی در محیط کسب و کار است.

اما همانطور که پیشتر گفته شد جاسوسی در صنعت یا شرکت عبارتی است که برای توصیف جاسوسی در رابطه با اهداف کسب و کار بکار می رود. جاسوسی را گاهی با عنوان خواهر بدخواه هوشمندی رقابتی قلمداد می کنند.

جاسوسی در بعد غیر قانونی آن همانطور که مطرح شد فراتر از شیوه های بازدید از نشریات شرکتها، سایتها، پروندهای انحصاری و مانند آن برای تشخیص فعالیتهای یک شرکت است. در زبان کسب و کار ،بعد غیر قانونی این واژه تمامی شیوه های خلاف قانون مانند رشوه گیری، باج دادن، نظارت بر فناوری و حتی خشونتهای گاه و بیگاه را دربر می گیرد. علاوه بر جاسوسی کردن در سازمانهای بازرگانی، دولتها هم ممکن است آماج جاسوسی تجاری قرار گیرند، برای مثال برای تشخیص شرایط مناقصه یک قرارداد دولتی، تا شرکت کنندگان دیگر در مناقصه نتوانند قیمت پایینتر پیشنهاد دهند.

به هر حال همه شرکت ها به جمع اوری اطلاعات ، بخصوص در مورد رقبای خود نیاز مند اند، اما شیوه های جمع آوری و دست یابی به اطلاعات بسیار مهم است ، همچنین بیاد داشته باشیم که تمام اطلاعاتی که درباره رقابت بدست می آورید باید دقیق و درست باشند. شاید احتمالاً یکی از دشوارترین جنبه های کل این فرایند همین مسأله است. زیرا بسیاری از شرکت ها برای در امان بودن از جاسوسی صنعتی ، خواسته یا ناخواسته وارد جنگ سردی شده اند که در ان برای گمراه کردن جاسوسان از عمد اطلاعات سوخته و بعضا اشتباه و شایعات را از خود در دسترس قرار می دهند که قربانی این گونه اطلاعات غلط، نه تنها جاسوسان صنعتی هستند وبلکه کاروزان حرفه ای هوشمندی رقابتی را دچار سر در گمی می کند.

اطلاعاتی که گردآوری می شوند باید با حقیقت تطبیق داده شده و تا حد امکان صحت و سقم آن مورد بررسی قرار گیرد.

اگر اطلاعات نادرست جمع آوری کنید می تواند سبب انحراف مشاهدات شما شده و متعاقب آن تأثیر منفی بر پتانسیل شرکت داشته باشد.

همچنین مراقب ذهنیت “هرچه بیشتر بهتر” باشید. این یک دام است و لزوماً واقعیت ندارد.اگر انبوهی از اطلاعات

جمع آوری کنید اما تنها ۱۰ درصد از آن واقعاً مفید است ، پس ممکن است وقت خود را تلف کرده باشید. قبل از جمع آوری اطلاعات اطمینان حاصل کنید که به دنبال چه چیزی هستید.

وقتی درباره ی رقبا و بازار اطلاعات جمع می کنیم، بهترین جا برای شروع، منابع و پوشه های خود شرکت است. ابتدا، طرح کسب و کار خود را کنترل کنیم. ممکن است بخشی در رابطه با بازار یا رقبا در آن باشد. از بخشهای مربوطه کپی تهیه کرده و آنها را در پوشه ی هوشمندی رقابتی خود قرار دهیم.همچنین پوشه‌ها، اسناد موجود در کامپیوتر، و غیره را برای یافتن اطلاعات مرتبط جستجو کنیم. ایده ی اصلی این است که اسنادی را بیابیم که اطلاعات مرتبط با رقبا در آن وجود داشته باشد.اطلاعاتی که باید از آن اطلاع داشته باشیم شامل محصولات درون بازار ما، روند کنترل کیفیت، فرایندها، اطلاعات ایمنی، تأمین‌کنندگان و این که رقبای ما که هستند می باشد. وقتی همه اطلاعات را یافتیم آنرا برای تجزیه و تحلیل بعدی کنار می گذاریم.

پس قدم اول برای موفقیت در جنگل رقابت و عصر اطلاعات ، استفاده از پتانسیل های موجود ، و سپس استفاده از راه های صحیح کسب اطلاعات از خارج سازمان است.

به عنوان کلام آخر ، همیشه این موضوع را به یاد داشته باشیم که حتی قدر ترین رقبا هم دچار اشتباه می شوند ، اگر نقاط ضعف رقبای خود را بشناسیم، بدون نیاز به راه های غیر اخلاقی همانند جاسوسی صنعتی و دزدی اطلاعات می توان با برنامه ریزی صحیح از فرصت ها استفاده کرد وبا خونسردی ،تفکر و تلاش در بازار پیشی گرفت.مصداق این مساله نیز اتفاقاتی است که گاها درمورد رقابت تنگا تنگ غول های IT در خبرها مشاهده می کنیم .

جاسوسی صنعتی در قلمرو سایبری:

شرکت آمریکائی “مکافی” که یک شرکت پیشتاز در صنعت امنیت سایبری در جهان است، اعلام کرد بیش از ۷۰ سازمان از جمله سازمان ملل، گروههای اصلی وابسته به وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) و مجموعه شرکتهای کلیدی آمریکا در معرض حملات جاسوسی سایبری قرار گرفته‌اند و در سطح بین‌المللی مورد “دستبرد اطلاعاتی” واقع شده‌اند.”مکافی” فهرستی را منتشر کرده که از شبکه‌های کامپیوتری دبیرخانه سازمان ملل گرفته تا لابراتوارهای وزارت انرژی آمریکا و طیف وسیعی از شرکتهای تولید سلاحهای تهاجمی – تدافعی با تکنولژی پیشرفته و فوق مدرن را در بر می‌گیرد.

از عجایب این افشاگری‌ها آنکه آمریکا برای چندین دهه نقش پیشتازی در انجام عملیات جاسوسی و اطلاعاتی داشته ولی اکنون نه تنها رقبای تازه نفس و پرقدرتی همانند چین را در برابر خود دارد بلکه بعضاً حتی در دستبرد اطلاعاتی بویژه در مقیاس صنعتی، از رقبای چینی عقب مانده است. گزارشات طبقه بندی شده در این زمینه گواهی می‌دهند که این عملیات “جاسوسی صنعتی” از سالها پیش آغاز شده و همواره در مسیر تکاملی تشدید گردیده و تقریباً بدون استثناء به هر نقطه‌ای که هدف قرار گرفته، با موفقیت جاسوسان صنعتی مواجه گردیده است.با وجود این، به نظر می‌رسد که چین در قلمرو جاسوسی علیه آمریکا اهداف دیگری را نیز مدنظر دارد و مشخصاً مسائل تایوان، اهداف و برنامه‌های آمریکا برای حضور فعال نظامی در دریای چین، دریای زرد و در پشت مرزهای آبی چین، علاوه بر مسائل مرتبط با مداخلات آمریکا در تبت و سایر مسائل مورد علاقه پکن از جدی‌ترین اهداف چین برای جاسوسی سایبری و حتی اختلال در شبکه عظیم سایبری آمریکا محسوب می‌شوند.ادامه….

موضوع مهمتری که حساسیتی نسبت به آن نشان داده نشده، ذخایر عظیم دلاری چین است که پکن را نسبت به نوسانات وضعیت اقتصادی آمریکا حساس می‌کند و ممکن است زیان‌های جدی و گسترده‌ای را متوجه اقتصاد چین کند.

علاوه بر این، هماوردی چین با آمریکا در اقتصاد جهانی بویژه پس از تصمیمات اخیر پکن برای سرمایه‌گذاری در بازار انرژی شرق و آفریقا، فضای تازه‌ای را به وجود آورده که موقعیت چین را در وضعیت انحصاری و حتی شکننده قرار می‌دهد.

با وجود این، دلایلی وجود دارد که نشانگر جوسازیهای رسانه‌ای آمریکا در این مقوله است. این بدان معنی است واشنگتن برای تأمین اهداف جاسوسی خود نیازمند بزرگنمائی در زمینه فعالیتهای جاسوسی رقبای جهانی است که در پرتو آن بتواند بودجه‌ها و مجوزهای لازم را برای توسعه و به روز کردن شبکه جاسوسی و ضدجاسوسی خود به دست آورد. نکته مهم اینست که “سیا” تاکنون با رقبای سرسختی در دوران جنگ سرد مواجه بود که در رأس آنها شبکه “کا گ ب” اتحاد شوروی قرار داشت ولی پس از فروپاشی اتحاد شوروی، ضرورت تقویت روزافزون “سیا” در کنگره، همواره مورد سئوال قرار گرفته است که وقتی اتحاد شوروی وجود خارجی ندارد، طبعاً “سیا” هم نیازی به تقویت و دریافت بودجه مشابه دوران جنگ سرد نخواهد داشت.

اکنون با انتشار نتایج بررسی‌های “مکافی”، “سیا” هم فرصتی برای بزرگنمائی در این زمینه و زمینه سازی در جهت دریافت بودجه‌ها و مجوزهای مورد انتظار را خواهد داشت. مکافی در گزارش خود تصریح می‌کند که ۷۲ سازمان تحت هجوم سایبری قرار گرفته‌اند که ۶۵ درصد آنها در آمریکا قرار دارند. این بدان معنی است که از سه حمله سایبری، حداقل دو مورد آن به سوی آمریکا هدفگذاری شده و با موفقیت به نتیجه رسیده است. طبعاً گزارش مکافی نشانگر آسیب پذیری سازمانهای آمریکائی در یک جنگ سایبری است روزنامه آمریکائی واشنگتن پست در این مقوله با ظرافت خاصی اصرار می‌ورزد که چین، متهم اصلی این پرونده نیست ولی به نظر می‌رسد که قطعاً در معرض اتهام قرار دارد. بدین ترتیب حتی این نوع اطلاع رسانی واشنگتن پست هم با هدف خاصی صورت گرفته و بدین معنی است که طرح‌های توسعه‌ای سیا فقط نباید با هدف “مهار چین” صورت پذیرد بلکه باید در مقیاس جهانی انجام شود تا چین هم جزئی از آن باشد. به عبارت روشن تر، لازم است “سیا” بودجه‌های بشتری را دریافت نماید و دستش هم برای “اقدامات ویژه” باز باشد! این شیوه نگارش و جمع بندی ممکن است این ذهنیت را دامن بزند که حتی گزارش “مکافی” به سفارش و هزینه “سیا” تهیه شده باشد.

جاسوسی صنعتی و راهکارهایی برای مقابله با آن:

هر چند تاريخ دقيق شروع اين نوع از جاسوسي دقيقاً مشخص نيست ،‌اما شواهد و مدارك نشانگر آن است كه سابقه ي آن به قبل از ميلاد مسيح بر مي گردد . اعزام راهبه ها از بيزانس به رم ، اولين جاسوسي صنعتي شمرده شده است . اما جاسوسي صنعتي به شكل رسمي و دولتي آن از سال 1789 با قانون ثبت اختراع در فرانسه به تصويب رسيد . براساس اين قانون ، هر فرانسوي هر نوع دانشي را كه از خارج فرانسه وارد كشور مي نمود ، داراي همان حقوقي مي شد كه شخص مخترع دارا مي باشد . در واقع اين كار ، نوعي تشويق براي انجام جاسوسي صنعتي بود كه اين ، از خصوصيات بارز دولت ها و حكومت هاي گذشته بوده و هم اكنون نيز در پوششي ديگر مانند تعامل و همكاري هاي صنعتي و فن آورانه ، بازرسي هاي بين المللي و بعضاً زور و تهديد دنبال مي گردد .

اطلاعات جاسوسي كه قبلاً ابزار انحصاري سلاطين و دولت ها بود ، پس ازپايان جنگ سرد از جايگاه مهمي در دنياي تجارت بين المللي برخوردار شده است زيرا ديگر مانند گذشته ، جاسوسان به وسيله ي سرويس هاي رسمي اطلاعاتي استخدام نمي شوند . اكثر كشورها ، بعد از فروپاشي شوروي سابق و اتمام جنگ سرد ، از طريق سرويس هاي اطلاعاتي خود كه براي جمع آوري اطلاعات سياسي و نظامي تأسيس شده اند ، در تلاش اند با تزريق خون تازه به صنايع ، ضمن جلوگيري از بروز مشكلات ، به اسرار فن آوري هاي پيشرفته و پيچيده تر نيز دست يابند .

جاسوسي صنعتي ، چرا ؟

جاسوسي صنعتي و انتقال كنترل نشده ي دانش فني ، همواره خسارت فراواني را به كشورهاي مختلف تحميل كرده است . دلايل انجام فعاليت هاي جاسوسي در بخش هاي صنعتي را مي توان موارد ذيل ذكر كرد :

- كسب برتري در مقابل رقيب

- كسب تحقيقات مربوطه با كم ترين هزينه

- كسب فن آوري هاي جديد صنعتي و نظامي با حداقل هزينه

- كاهش هزينه هاي پژوهش از طريق كسب دستارودهاي ديگران

- كسب اطلاعات در خصوص تحليل رقبا

- ايجاد سيستم پدافند براي مقابله با خطرات احتمالي

البته مهم ترين هدف جاسوسان ، دست يابي به اطلاعات مراكز فعال در زمينه ي تحقيقات و نتايج آن و همچنين فن آوري هاي بسيار مدرن است . اينگونه جاسوسي، بيش تر ازهمه ، موارد و عرصه هاي زير را در برمي گيرد ‌:

- صنايع دفاعي و تسليحاتي

- پردازش اطلاعات وفن آوري ارتباطات الكترونيك

- مواد خام

- فن آوري روند توليد

- بيوتكنولوزي و پزشكي

- انرژي ، حفاظت از محيط زيست

همكاري فن آورانه و اقتصادي

در همكاري ها و تعاملات فني ، صنعتي و اقتصادي مي بايست طرفين همكار ،‌ منابع خود اعم از منابع مادي ، امكانات تحقيقاتي ، مهارت هاي ساخت و توليد ( نيروي انساني ماهر )‌و همچنين كانال هاي توزيع و فروش خود را ذكر نمايند كه اين ، خود نوعي افشاي اطلاعات محسوب مي شود . به همين علت سازمان ها بايد تمهيداتي را براي جلوگيري از انتقال ناخواسته اطلاعات و دارايي هاي نرم افزاري خود به كار بندند . به طور كلي شفافيت عمليات خود را براي عدم نشت اطلاعات محدود سازند . واحدهاي تخصصي با تهيه و تدوين پيوست هاي امنيتي و حفاظت از پروژه ها و فن آوري ها ، جداي از اقدامات و وظايف حفاظت اطلاعات مجموعه و نگاه مهندسي بر مبناي تحليل هزينه – منفعت ، بايد به مقوله ي حفاظت از فن آوري از منظر امنيتي و امنيت ملي توجه ويژه داشته باشند . البته به اين نكته هم بايد توجه داشت كه انتقال دارايي هاي فكري يك سازمان به سازمان ها به نوع اين دارايي بستگي دارد . نكته ديگر كه در ارتباط با همكاري هاي مشترك و يا انتقال فن آوري به كشورها بايد رعايت گردد ،‌ محدود نمودن و مشخص كردن دقيق شعاع روابط و همكاري ها و كسب اطلاعات از طرق مقابل به عنوان همكاريا شريك مي باشد . در اين نوع فعاليت ها بايد دقت نمود با اين كه قرار دادهاي همكاري معمولاً در رده هاي بالاي سازماني منعقد مي گردند ، اما تعاملات و تبادلات واقعي در رده هاي پايين صورت مي گيرد . بنابراين بيشترين ريسك انتقال اطلاعات ( خواسته يا ناخواسته ) مربوط به اين گروه مي باشد .

به طور كلي در فضاي تعاملات و همكاري هاي ملي و بين المللي ، حفاظت از اطلاعات و دانش فن آوري به طور جدي تر ي مطرح مي شود . به اين ترتيب سازمان هاي دفاعي كشور همواره با يك سؤال اساسي رو به رو هستند . چگونه مي توان ضمن بهره برداري از تعاملات ملي و جهاني ، ميزان انتقال و نشر ناخواسته ي اطلاعات و دانش فن آوري را كمينه كرد ؟

جاسوسان صنعتي در عرصه ي خود چگونه عمل مي كنند ؟

دست يابي به روش هاي مديريتي در صنايع به ويژه نظامي از عرصه هاي خاص فعاليت سرويس هاي جاسوسي در سراسر جهان محسوب مي شود. در اين زمينه ، جاسوسان صنعتي معمولاً به موارد ذيل توجه بيشتري از خود نشان مي دهند :

- اسناد و اطلاعات مربوط به چارت سازمان ها

- اطلاعات مربوط به برآورد هزينه ها ، بودجه و طرح هاي سرمايه گذاري

- ايده هاي جديد در نحوه و نوع توليدات

- نتايج حاصله از تحقيقات

- مطالعات مربوط به طراحي محصولات نوين

- تدابير سنجش كيفيت مؤسسات

- روش هاي مورد استفاده در تأمين نيازهاي مشتريان

- استراتژي فروش ،‌بازاريابي و خريد

- اطلاعات مربوط به اعطاي امتياز و آدرس مشتريان

- مشخصات و آدرس هاي محققين و صاحبان تخصص و ...

اين نكته را بايد در نظر گرفت كه بزرگي و يا كوچكي يك مؤسسه علمي و يا صنعتي ، تعيين كننده ي هجوم جاسوس ها به آن محل نيست ، بلكه جايگاه آن در عرصه هاي علمي ، تحقيقات و فن آوري در اين زمينه بسيار اهميت دارد . از اين رو بايد صنايع و شركت هاي كوچك و متوسطي نيز كه در زمينه ي نوآوري و تحقيقات پيشتاز هستند ،‌مراقب عمليات جاسوسي سرويسهاي اطلاعاتي باشند . امروزه بيشتر تلاش مي شود اطلاعات از طريق روابط اجتماعي با گفت و گوهاي به ظاهر بي ضرر جمع آوري شود ؛ به طوري كه در اين رهگذر، براي جمع آوري اطلاعات كمتر به اعمال فشار يا استفاده از خشونت روي آورده مي شود ويا از منابع اطلاعاتي باز،‌ همچون گزارش هاي علمي، كارهاي تحقيقاتي دانشگاهي ، همايش ها و جشنواره هاي كتب و نشريات تخصصي ، همكاري هاي علمي مشترك و ... استفاده مي شود . درهنگام گفت و گو با طرف هاي علمي و اقتصادي هم چنين در جريان برگزاري نمايشگاه ها نيز بايد كاملاً مراقب بود كه از افشاي اطلاعات محرمانه ي صنايع خودداري شود ، زيرا جاسوسان و مأموران اطلاعاتي كه خود را به عنوان شركاي اقتصادي و يا دلال هاي بين المللي معرفي و در گفت و گوهاي ظاهر ، نمايشگاه ها و كنفرانس ها و ... شركت مي جويند ، ‌به دليل پناه گرفتن در اين پوشش به سختي توسط افراد معمولي قابل شناسايي هستند .از جمله موارد مورد علاقه ي سرويس هاي جاسوسي در بحث جاسوسي صنعتي ، به دست آوردن اطلاعات در مورد فن آوري هاي حساس نظامي و هم چنين تشخييص فن آوريهاي خاص كشورهاست كه اين مسأله امروزه براي جمهوري اسلامي ايران كاملاً مشهود و قابل لمس است .متأسفانه چنين اطلاعاتي كه ارزش بالايي دارند ،‌ عموماً از منابع آشكاري چون اينترنت ، بولتن هاي داخلي صنايع و سازمان ها و ... توسط عوامل سرويس ها استخراج و با تجزيه و تحليل بر روي اخبار نشر پيدا كرده و ارتباط آن ها با هم به نتيجه دلخواه و مورد نظر خود دست مي يابند . به همين علت فعاليت هاي فوق الذكر مورد آسيب پذيري و سوء استفاده و هم چنين استفاده ابزاري دشمنان در جهت ضربه زدن به نظام و رسيدن به اهداف پليد و شيطاني قرار مي گيرد و باز هم بايد ذكر كرد كه در زمينه ي ارتباطات فراهم آمده ، با آسان شدن نقل و انتقال اطلاعات ، همه روزه گنجينه ي سرشاري از اطلاعات صنعتي ، فني و نظامي كه زماني به شدت از آن ها محافظت مي شد اكنون به آساني قابل دست يابي براي همگان مي باشدكه وظيفه‌ي كاركنان شاغل دراين قسمت ها راسنگين تر مي نمايند. يكي ديگر از راه هاي كسب اطلاعات ، شناسايي و سرمايه گذاري بر روي افرادي است كه از نظر شخصيتي داراي ضعف بوده و قادر به حفظ زبان و رعايت حفاظت گفتار نمي باشند . اين گونه انسان ها بازگويي كارها و اقدامات خود آن هم با آب و تاب بيش از حد را كسب افتخار و غرور براي خود مي دانند . اگر اين دسته از افراد به پست و مقامي برسند ، مي تواند براي نظام و صنايع دفاعي مشكلاتي را ايجاد نمايد ؛ زيرا جاسوسان به طرق مختلف سعي در برقراري رابطه با اين اشخاص و يا خانواده و اطرافيان آنها مي نمايند . تا بتوانند اطلاعاتي را كه اين گونه افراد در محافل و مجالس مختلف انتشار مي دهند ، به راحتي جمع آوري نمايند . به طور كلي جاسوسان عرصه ي صنعت ، علاوه بر روش هاي فوق الذكر ،‌راه هاي ذيل را نيز براي كسب اطلاعات به كار مي گيرند :

1- درخواست اطلاعات : در اين موارد ، شركت ها در پوشش هاي مختلف مانند خريدار ، بازار ياب و يا تبليغات ، درخواست اطلاعات صنايع را نموده كه در برخي موارد مي تواند به خواسته هاي خود برسند . البته در اين گونه موارد توجيه مسؤلين دفاتر ، كاركنان قسمت مخابرات ، سربازان و ... مي تواند مثمرثمر بوده و راه هاي انتقال اطلاعات را مسدود نمايد .

2- بازديدها : بازديد نمايندگان صنايع و شركت هاي مختلف به بهانه ي منعقد نمودن قرارداد ، خريد محصول ، تعامل ،همكاري و... صورت مي گيرد كه جزء بهترين شيوه هاي جمع آوري محسوب شده و نقطه ي دقت آن بالا مي باشد .در بازديدها بايد شواهد و قراين زير را كه نشان دهنده ي مظنونيت افراد بازديد كننده است به دقت زير نظر داشت و در مواقع لزوم با آنها برخورد نمود :

الف) علي رغم رد درخواست بازديد ، اصرار زياد نمايد و درخواست خود را به طور مكرر تكراركند .

ب) بدون مجوز وسايلي هم چون ضبط صوت ، تلفن همراه ، دوربين و ... را همراه بياورد و در صورت ممانعت براي برخورد ، از خود ناراحتي و يا عصبانيت نشان دهد .

ج) در لحظات آخر براي بازديد ، شخصي را به گروه اضافه نموده و يا بدون اعلام قبلي يك نفر را همراه گروه به صورت اضافه بياورند .

د) بازديدكنندگان بدون اطلاع قبلي وارد شوند .

3- سوء استفاده از كارمندان ناراضي : شناسايي كاركنان داراي مشكل كه محيط كار را عامل اصلي آن مشكل و يا عدم رفع آن معرفي مي نمايند و از نارضايتي اين دسته ازكاركنان براي كسب اطلاعات صنعت استفاده مي نمايند .

4- استفاده از سيستم هاي ماهواره اي : زير نظر گرفتن مناطق نظامي و كارخانجات توليد محصولات دفاعي با استفاده ازسيستم هاي پيشرفته ي ماهواره اي مانند عكس برداري، فيلم برداري ويا حساس نمودن آن ها به مواد مورد نظر و زير نظر گرفتن منطقه اي براي اطلاع از نوع فعاليت هاي صورت گرفته و ...

5- شيوه هاي غيرقابل تشخيص : معمولاً جاسوسان و سرويس هاي آن ها روش هايي را به كار مي گيرند كه ممكن است تا كنون استفاده نشده باشد . به همين علت با بستن راه هاي نفوذ مي توان روش هاي جديد آنان را در جاسوسي ناكام گذاشت . در اين مورد براي ملموس تر شدن مطالب به ذكر چند مورد از موارد اتفاق افتاده در اين رابطه در قالب خاطرات كوتاه حفاظتي مي پردازيم . با آرزوي اين كه مؤثر افتد .

اگر به مشكل او رسيدگي مي شد ...

مهندس جوان و با نشاطي بود . وقتي كه به استخدام سازمان درآمد ، خيلي سريع رشد نمود و در كار خود پيشرفت كرد . علاوه بر اين ، با كنجكاوي و هوش بالايي كه داشت توانسته بود به كارهاي سايرين نيز تقريباً اشراف داشته باشد و ازآن ها سردربياورد . يكي دو سفرخارجي نيز مربوط به حيطه ي كار خود رفته بود كه شنيده شد توسط مراجع امنيتي دستگير شده است . موضوع را بررسي كردم تا علت را جويا شوم . متوجه شدم او به جرم خيانت وفروش طرح هاي محرمانه و در دست اجراي صنعت به شركت هاي خارجي از طريق برنامه هاي الكترونيكي دستگير گرديده است . اما اين كار او هم علتي داشته ؛ زيرا در آستانه ي ازدواج قرار داشته ، از صنعت تقاضاي وام كرده بود ، منتظر نوبت بود و اين چنين با توجه به فشار خانواده ي همسرش براي برگزاري مراسم و هزينه هايي كه در سطح زندگي او نبود ، به جبران كمبود هزينه هاي خود روي آورده بود . البته اگر به مشكل او سريع تر رسيدگي مي شد و زياده خواهي ها هم كنترل مي شد و اطرافيان هم توجه داشتند او به يك جاسوس تبديل نمي شد .

خبر سايت ، ايجاد آگاهي

روزي كه در اينترنت مشغول چك كردن سايت هاي خبري بودم ، در يكي از سايت هاي خارجي ، مطلبي به شرح زير به چشمم خورد :

« آمريكا براي مقابله با ايران ، همزمان با طرح اتهامات گوناگون ، با اقدام به جاسوسي به جنگ بااين كشور رفته است ... در چند هفته ي اخير شمار زيادي از جاسوسان آمريكا به كشورهاي همسايه ي ايران اعزام و در آن كشورها گرد هم آمده اند. به طوركلي آمريكا به چهارشيوه براي جمع آوري اطلاعات ازايران متوسل مي شود :

الف- فرستادن مستقيم جاسوسان به داخل كشور

ب- حمايت از گروه ها و احزاب به وسيله پول

ج- جاسوسي سه بعدي در ايران با همكاري اسرائيل

د- استفاده از وجود افراد ايراني داخل كشور

اين سايت اضافه كرده بود : « نهادهاي ضد جاسوسي ايران نيز خود را براي مقابله با فعاليت هاي جاسوسي آمريكا آماده مي كنند . در ماه هاي اخير هوشياري خود را در مقابله با فعاليت جاسوسي آمريكا بالا برده اند ... »

با خواندن خبر ، به ياد جلسات آگاه سازي حفاظت افتادم كه سخنران آن روي اين مورد تأكيد بسيار داشت كه دشمن در حال حاضر علاقه ي بسيار زياد دارد كه بداند ما چه داريم و چه نداريم ، چه فن آوري را در اختيار داريم و به دنبال كدام فن آوري ها هستيم . و اين ، برايم هنگامي كامل تر شد كه به يادم آمد همين چند وقت پيش بودكه يكي ازكارشناسان فريب خورده را در حالي كه مشغول تهيه مدارك از نقشه جات يكي از پروژه ها بود ،‌دستگير كردند.

خبر اين سايت خارجي چه واقعيت داشته و چه كذب بوده باشد ، با بررسي وقايع دورو نزديك اتفاق افتاده ، نوعي بينش و آگاهي را در من ايجاد كرد كه همواره مواظب و مراقب اطرافم به عنوان يك نيروي فني اين كشور باشم و ضمن هوشياري و اطلاع ازترفندهاي دشمن ، مراقب باشيم كه اطلاعات ارزشمند توسط همه ي ما حفظ شود .

راه هاي مقابله با جاسوسي صنعتي

وجود امنيت در صنعت دفاعي از ابعاد مختلف ( اقتصادي ، امنيتي و سياسي ) موجب تقويت و ارتقاي توان و قدر و موقعيت كشورها در عرصه هاي مختلف شده و از خطرات ناشي از فعاليت هاي جاسوسي مي كاهد . مديران بايد به اين نكته توجه داشته باشند كه در عرصه ي روابط خود با شركت ها و مؤسسات و ساير مراكز وابسته به بيگانه خطر بيش تري آن ها را تهديد مي كند . از اين رو بايد با تمهيدات بازدارنده در برابر حمله ي جاسوسان با تهيه طرحهاي مناسب و يكپارچه و جامع ، اقدامات بازدارنده را بر اساس تهديدات و با تحليل لازم اجرا نمود . هدف نهايي از بررسي تهديدات و تحليل آن ، تدوين يك طرح امنيتي جامع براي سازمان صنعت و يا پروژه ي مورد نظر است . برخي از اين طرح ها به شرح ذيل است :

- تعريف و مشخص كردن بخش هاي حساس

- تعيين اطلاعاتي كه نيازمند مراقبت گسترده هستند .

- مشخص كردن افرادي كه اجازه دسترسي به اطلاعات محرمانه را دارند .

- تعيين وظايف بخش هاي مختلف سازمان در ارتباط با حفاظت از داده ها

- ارائه تعريفي يكسان از روش هاي كاري ايمن در برابر جاسوسي

- اجراي اصول مربوط به كنترل هاي منظم امنيتي بر اساس آيين نامه حفاظت از اسناد و مدارك

- ارائه ي تحليل هاي منظم درباره نقاط ضعف با همكاري كاركنان

- اتخاذ تدابير امنيتي فني و سازماني به منظور مراقبت از اين اطلاعات ارزشمند و محرمانه

ناگفته نماند كه اولين قدم بعد از طي مراحل فوق الذكر براي افزايش ضريب امنيتي سازمان ،‌در جريان گذاشتن حفاظت اطلاعات و استفاده از كارشناسان آن براي هر چه بهتراجرا نمودن طرح هاي فوق الذكر مي باشد .

امنيت براي كاركنان

هر گونه طرح در مؤسسات بايد در وهله ي نخست ، تدابير امنيتي مربوط به كاركنان آن مجموعه را مد نظر داشته باشد . زيرا كاركنان با توجه به جايگاه و نوع شغل خود مي توانند حجم گسترده اي از اطلاعات داراي طبقه بندي را افشا كنند . به طوري كه سرويس هاي مخفي يا رقبا به هيچ وجه با استفاده از ساير روش ها نمي توانند به اطلاعات دست يابند . تدابير امنيتي كاركنان با گزينش و استخدام آغاز و با آموزش هاي بدو و ضمن خدمت ادامه پيدا مي كند .

اگر كاركنان وزارت دفاع به مسأله ي حفظ اطلاعات حساس شوند ، در آن صورت خواهند توانست فلسفه ي امنيتي مورد نظر رؤساي مراكز را درك كنند . بدين ترتيب چنين كاركناني سعي مي كنند از ارتكاب به اشتباهاتي‌كه باعث لورفتن اطلاعات محرمانه مي شود،خودداري كرده وسهم خود رادرامنيت مجموعه بالا ببرند.

امنيت مادي يا سخت افزاري

استفاده از سيستم ها و ابزارهاي امنيتي ، باتوجه به موقعيت و اهميت هر صنعت ، كاربرد دارند . مانند استفاده از دستگاه هاي كنترل مراجعين (ايكس ري)، دوربين مدار بسته، سيستم هشدار دهنده و اعلام خطر و دستگاه هايي از اين قبيل . با توجه به نكات ذكر شده‌، ‌مسلم است كه مراكز حساس در مجموعه ي وزارت دفاع با توجه به حساسيت بالا كه خطري از سوي دشمن محسوب مي شود ‌، بايد در ايمن ترين نقطه قرار داشته باشند . باتوجه به‌مطالب فوق‌الذكرمي توان نتيجه گرفت كه حفاظت ازفن آوري ،يكي ازفرايندهاي اصلي ودغدغه هاي مديران صنايع و درسطح پايين تر مسؤلان واحدهاي تحقيق و توسعه مي باشد . زيرا بي شك فن آوري ، يكي از اركان اقتداردفاعي است . اين مفهوم را مي توان به سازمان هاي دفاعي و مأموريت گرا نيز تعميم داد، يعني حفاظت از فن آوري به معناي حفظ شالوده ي دانشي و كمينه سازي ريسك انتقال ناخواسته فن آوري و اطلاعات مربوط به آن به خارج از سازمان و هم چنين جلوگيري از افشاي برنامه هاي حياتي و قابليت هاي آن .

داستان دستمال

تيم خارجي مشغول بازديد از پروژه بود تا در صورت ارزيابي براي عقد قرارداد توليد و خريد محصول ، با صنعت وارد مذاكره شود . هنگام ورود به صنعت ، به وسيله ي دستگاه دقيقاً چك شده بودند و با علم به اين كه هيچ وسيله اي براي ثبت اطلاعات در اختيار ندارند ، به محل پروژه هدايت شده بودند . با توجه به اين كه در اين گونه بازديدها نفر يا نفراتي نيز بايد از حفاظت در راستاي وظايف امنيتي و حفاظتي ، حضور داشته باشند . اين بار نوبت من بود كه اين تيم را در كنار كارشناسان و مديران پروژه همراهي نمايم . در حين بازديد تيم خارجي كه شامل 3 نفر بودند ، يكي از آن ها ظاهراً دچار سرماخوردگي شده بود و هراز گاهي عطسه مي كرد و به ظاهر براي رعايت ادب از ما كمي فاصله مي گرفت و دستمال پارچه اي را كه همراه داشت ، جلوي صورت خود مي گرفت . در مدت بازديد كه تقريباً 45 دقيقه به طول انجاميد ، او 7 يا 8 بار عطسه نمود كه در نهايت تعجب وقتي كه وي را زير نظر داشتم ، متوجه شدم دستمالي را كه همراه دارد ، 5 بار در نقاط مختلف كارگاه به زمين انداخت و وقتي هم كه قصد برداشتن آن را از زمين داشت ، به طوري كه توجه كسي را جلب نكند ، دستمال را كمي به زمين كشيده و بعد بر مي داشت . بازديد به پايا ن رسيد و من اين موضوع را به مسؤلان خود گزارش نمودم . ظواهر امر مؤيد اقدام بيگانه به انجام كار اطلاعاتي و جمع آوري محيطي بود كه چون اقدام خاص و يا غير اصولي در محيط انجام نمي شد ، اقدامي در خصوص برخورد با بيگانه صورت نگرفت . وقتي موضوع را به رئيس خود منتقل كردم ، او بسيار متعجب بود كه جاسوسان براي به دست آوردن اطلاعاتي كه مربوط به صنعت ما و به ويژه صنايع نظامي است ، چگونه از هر راهي وارد مي شوند 

مبدل متون زبان پارسی به یونیکد (Unicode Converter)

آیا تا بحال به وبسایتهای پارسی زبانی برخورد کرده اید که محتوای آنها به صورت حروفی ناخوانا به نمایش درمی آید؟ این مشکل از آنجا ناشی می شود که صاحبان این سایتها متون سایت خود را به یونیکد تبدیل نکرده اند.

یونیکد یک سیستم استادارد جهانی است که در آن هر حرف الفبا (پارسی، انگلیسی، چینی، کره ای، اسپانیایی و ...) دارای یک کد منحصر بفرد است و تقریبا تمام مرورگرهای اینترنتی سیستم یونیکد را پشتیبانی می کنند. بنابراین اگر در وب سایتهای پارسی زبان از استاندارد یونیکد استفاده شود برای شما قابل خواندن خواهد بود.

برای تبدیل متون فارسی سایت خود به کدهای یونیکد تیاز به تبدیل یک به یک حرفها به کدهای مربوطه دارید، مثلا برای نوشتن کلمه "سلام" باید از کدهای "1587,1604,1575,1605" استفاده کنید. همانطور که مشاهده می شود، تبدیل حروف الفبا به یونیکد می تواند وقت زیادی از شما بگیرد.

اما به کمک برنامه هایی که توسط بعضی شرکتهای کامپیوتری طراحی شده پس از خرید نرم افزار مربوطه کامپیوتر تبدیل حروف الفبا به یونیکد را برای شما انجام می دهد.

اما یکی از خدمات سایت HelloMahdi.com  این است که در پایان همین صفحه و به طور رایگان، میتوانید از سیستم مبدل متون زبان به یونیکد استفاده کنید.

به ده دليل قانع کننده، اينترنت بايد در استراتژی بازاريابی گنجانده شود

ممکن است در نگاه اول حیرت‌انگیز به نظر برسد ولی بسیاری از شرکت‌ها، چه کوچک و چه بزرگ، باید به فکر توسعه‌ی یک راهکار منطقی در زمینه بازاریابی الکترونیکی باشند. با توجه به این ‌که از سال 1994 تا کنون صنعت بازاریابی به شکل موثری از اینترنت بهره گرفته است، می‌توان این طور نتیجه گرفت که سازمان‌هایی که در فعالیت بازاریابی خود راهکاری برای استفاده از اینترنت درنظر نگرفته‌اند اشتباه بزرگی را مرتکب می‌شوند. در این مقاله ده دلیل برای استفاده از این فناوری، به سازمان‌هایی که تاکنون هیچ تلاش هدف‌مندی در زمینه بازاریابی الکترونیکی نکرده‌اند، ارایه مي شود:

1- مکانی برای جستجوی اطلاعات احتمالا مهم‌ترین دلیل توجیه کننده‌ی نیاز شرکتها به استفاده از راهکار بازاریابی الکترونیکی، تغییراتی است که در نحوه جستجوی اطلاعات توسط مشتریان صورت گرفته است. با آن که هنوز هم برخی مشتریان برای جمع آوری اطلاعات با مراجعه به مراکز خرید، مشورت با نمایندگان فروش، جستجو در مغازه‌ها و صحبت با دوستان نیازهای خود را رفع می‌کنند، شمار فزاینده‌ای از آنها نیز شبکه اینترنتی را به عنوان منبع آگاهی اولیه خود برمی‌گزینند.
از زمانی که سایت‌های جستجو به مقصد نهایی بسیاری از کاربران تبدیل شده است، مشتریان به طور خاص از موتورهای جستجو به عنوان پورتالهای اطلاعاتی مورد نیاز خود استفاده می‌کنند. بخش بازاریابی باید تشخيص دهد که اینترنت محلی است که مشتریان آن‌را برگزیده‌اند و این موضوع برای حضور و بقا بازارياب ها در دنياي تجارت، باید مورد توجه قرار گيرد. 

2- آنچه مشتري توقع داردامروزه نه تنها اینترنت به منبعي منتخب برای جستجوی اطلاعات تبدیل شده است، انتظار می‌رود در چند سال آینده افراد توقع خواهند داشت که مطالب مورد نظر خود درباره کالا را در آن یافته، معاملات خود را از طریق اینترنت انجام دهند. این مطلب به خصوص در مورد مشتریان زیر 25 سال صدق می‌کند. در بیشتر کشورها تقریبا تمام کودکان و نوجوانان با آگاهی از نحوه‌ی استفاده از اینترنت، پرورش می‌یابند. با تسلط این نسل بر معاملات خانگی و تجاری، بدیهی است که آنها خواهان پررنگ‌تر بودن حضور شرکت ها در شبکه اینترنتی خواهند بود. 

3- ضبط اطلاعات گسترده درباره مشتری شبکه اینترنت (به عنوان یک ابزار جمع آوری اطلاعات) در مقام تهیه اطلاعات درباره‌ی چگونگی فعالیت مشتری در وب ابزاری بی همتا است. هر بازدیدکننده با ورود به یک سایت، اطلاعاتی درباره چگونگی ورود خود به سایت، جهت‌یابی، موضوعاتی که روی آن کلیک کرده، جنس خریداری‌شده و جزییات بی‌شمار دیگری از این دست به جا می‌گذارد. با استفاده از روشی برای شناسایی هویت مشتری (مانند اطلاعات ورود به سايت)، بازاریاب قادر است فعالیت مشتری را در جریان بازدیدهای مکرر پی‌گیری کند. شناخت رفتار و اولویت‌های مشتری فرصت‌های زیادی را برای پاسخ‌گویی به نیازهای او ایجاد می‌کند و در صورت تشخیص صحیح، مشتری با وفاداری درازمدت خود پاسخ‌گوی این اقدام خواهدبود.

4- بازاریابی هدف‌مندبهترین راه هزینه کردن برای بازاریابها، سرمایه‌گزاری مستقیم روی افرادی است که بیش از بقیه احتمال می‌رود جذب تولیدات آنها بشوند. متاسفانه تلاش برای نشانه‌گرفتن مشتریانی با بیش‌ترین احتمال خرید چندان آسان نخواهد بود. به عنوان مثال میزان پولی را در نظر بگیرید که چگونه در تبلیغات تلویزیونی برای افرادی هزینه می‌شود که احتمالا کالای مورد نظر را نخواهند خرید. با این حال قابلیت بی‌همتای شبکه اینترنت در شناسایی و ردیابی رفتار مشتری، توانایی بخش بازاریابی را در هدف‌گیری افرادی با بیشترین پتانسیل برای خرید کالاهای مذکور افزایش داده است. 

5- برانگیختن میل افراد به خریداینترنت، خواه خوشايند مشتري باشد و خواه نباشد، به بهترين عرصه براي تحریک افراد به خرید، تبدیل شده است. قسمت اعظم این اتفاق را می‌توان به بهره‌گیری بخش بازاریابی از پیشرفت‌های حاصل در حوزه فناوری مرتبط دانست که 1) به وب‌سایت ها اجازه می‌دهد پیشنهادات خود را براساس رفتار برخط مشتری تنظیم کنند و 2) فرایند معاملات برخط را بهبود می‌بخشد.
اما این نوع خریدها هم‌چنین از روش "حالا بخرید، بعد پرداخت کنید" ، رویکرد رایج جامعه‌ای که در آن مصرف کارت‌های اعتباری بیش از اندازه رايج شده است، بهره می‌گیرد. حال چگونگی تاثير این مطلب در طول زمان و در حالی که بیشتر مشتریان در قروض خود غوطه ور خواهند بود، نیاز به مراقبت داشته، می‌تواند بر فعالیت برخط بخش بازاریابی موثر باشد. 

6- ارایه تولیدات و خدمات سفارشیشرکت‌ها به خوبی به این نکته واقفند که با طراحی تولیدات و ارایه خدمات به منظور برآورده کردن نیازهای اشخاص می‌توانند مشتریان دایمی خود را افزایش دهند. این موضوع بسیاری از بخش‌های بازاریابی آنلاین را به انجام راهکارهای سفارشی سازی در سطح عمده سوق داده است. به این‌ترتیب که آنها به مشتری گزینه های آنلاینی را برای طراحی تولیدات و خدمات ارایه می‌کنند.
ماهیت تعاملی شبکه اینترنت روش "به ميل خودتان بسازيد" را به گزینه ای تسهیل کننده در تحقق حق انتخاب در امر خرید تبدیل می کند. مشتریان مختار به انتخاب، وقتی احساس کنند شرکت طرف معامله‌ی آنها دقیقا کالای مورد نظر ایشان را توزیع خواهد کرد، در دراز مدت به مشتریان وفادار شرکت تبدیل خواهند شد. 

7- به دام انداختن فوري مشتريان در زمان حراج و تخفيف هیچ شیوه ارتباطی با اینترنت در روند تاثیر تبلیغات به واکنش بی‌درنگ مشتری برابری نمی کند. چرا که در این شیوه مشتری بلافاصله بعد از تبلیغات شروع به خرید می‌کند. پیش از اینترنت، ثمربخش‌ترین روش "فراخوان براي خريد" از طریق برنامه هاي تلویزیونی صورت می‌گرفت.
این برنامه‌ها بینندگان را تشویق می‌کردند با شماره تلفن‌های رایگان تماس حاصل کنند و سفارش دهند. با این حال، تغيير مشتری از حالت منفعل (تماشاگر تلویزیون) به وضعیت فعال (برداشتن گوشی تلفن و برقراری تماس)، به اندازه واداشتن افراد به کلیک روی تبلیغات اینترنتی، ساده نیست. 

8- القا مفهوم "تامین‌کننده" تمام عیار در ذهن مشتریاینترنت به سادگی توزیع‌کنندگان و خرده فروشان را به تامين کنندگاني همه‌جانبه تبدیل می‌کند. برخلاف تامین‌کنندگان تجارت سنتی که غالبا بر مبنای لیست موجودی در انبار یا خدماتی که در محل ارایه می‌دهند راجع به آنها قضاوت می‌کنیم، سایت‌های تجارت الکترونیکی این تصور را ایجاد می‌کنند که حجم زيادي کالای موجود در انبار و خدمات گسترده و متنوعی دارند. باید توجه داشته باشید که می توان این فعالیت را با قرار دادن اطلاعات مربوط به کالاها و خدمات در وب‌ سایت تکمیل کرد.
در عین حال می‌توانید در پشت پرده این فعالیت را با برخی تامین‌کنندگان بیرونی، بر اساس قراردادهاي حمل و نقل و توافق‌های خدماتی، همراه کنید. با چنین تمهيداتي، مشتریان احساس می کنند با تامين کنندگانی روبه رو هستند که خدمات همه جانبه‌ای را ارایه می‌کنند. این در حالی است که درصد خاصی از این تولیدات و خدمات از منابع دیگر تامین شده‌اند. 

9- سربار کمتر، هزینه های پایین تر و خدمات بهترامروزه فناوری اینترنت جایگزین روشهای پرهزینه توزیع محصولات و ارایه خدمات و همچنین مدیریت نیازهای اطلاعاتی مشتری می شود. در توزیع تولیدات و ارایه خدمات به شیوه دیجیتالی( مانند موسیقی، نشر، گرافیک و غيره) مقادیر زیادی از هزینه ها صرفه جویی می‌شود، زیرا در این روش، هزینه‌های حمل و نقل از معادله هزینه اساسا پاک شده است.
در حوزه‌های دیگر بازاریابی مانند بخش خدمات مشتری نیز می‌توانیم شاهد چنین صرفه‌جویی‌هایی باشیم: شرکت ها با فراهم کردن امکان دسترسی آن‌لاین به اطلاعات مربوط به تولیدات از طريق سيستم هاي مديريت دانش (Knowledge Base) و پاسخ به سوالات تکراري(FAQ) ، قادرند از حجم تماس‌های تلفنی مشتری بکاهند.
فروشندگان نیز می‌توانند با تشویق مشتریان بالقوه به کسب اطلاعات برخط درباره‌ی کالای مورد نظر، قبل از جلسات رو در رو، آمادگي مشتري را براي خريد افزايش دهند. با این روش زمانی که پیش از این صرف توضیح اطلاعات ابتدایی شرکت و اطلاعات مربوط به کالاها می شد کاهش یافته، زمان بیشتری به درک و ارایه راه حل برای مشکلات مشتری اختصاص می‌یابد. با توجه به این مثال‌ها، اینترنت می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌های عملیاتی و اجرایی، ارزش بیشتری به مشتری ها بدهد. 

10- دامنه حضور خود را جهانی کنیدشبکه اینترنت کانالی ارتباطی و توزیعی است که قابلیت در دسترس بودن جهانی را برای تولیدات و خدمات یک شرکت فراهم می‌کند. یک بازاریاب محلی می‌تواند با داشتن یک وب‌سایت به بازاریابی جهانی تبدیل شود و به این ترتیب بازار هدف بالقوه خود را در مقایسه با میزان کنونی تا چند برابر افزایش دهد.
برخلاف زمانی که تجارت الکترونیکی هنوز باب نشده بود و بازاریابی بين المللي کاری وقت‌گیر و پرهزینه به شمار می‌رفت، اکنون بارگذاري کردن فایل‌ها در اينترنت برای ایجاد یک وب سایت تنها کاری است که باید برای حضور در عرصه جهانی انجام دهید. درحالی که تاسیس یک وب‌سایت به تنهایی فروش بین المللی را تضمین نمی کند (برای این که یک سایت از نظر بین المللی کارآمد باشد، به فعالیت بازاریابی زیادی نیازمند هست)، ولي اینترنت در مقایسه با روزهای قبل از همه گیرشدن آن، جهشی عظیم را به سمت تجارت جهانی فراهم می کند.

by Paul Christ, KnowThis.com - May 2005
translated by mahmoodb.com

ده درس مهم در زمينه تجارت اينترنتی

درس اوليکي از کارهائي که بايد اولويت بالائي براي شما داشته باشد، جمع آوري آدرس پست الکترونيک بازديد کنندگان سايت شما است. از زمان شروع سايت، به جمع آوري آدرسها بپردازيد. تهيه يک ليست از مشتريان بالقوه خدمات شما، يک بايد است. هرچند ارائه يک خبرنامه الکترونيک بسيار عالي است ولي خيلي ضروري نيست. شما مي توانيد به ليست خود، تغييرات سايت، محصولات جديد يا هرچيز ديگري که دوست داريد ارسال کنيد.
توجه داشته باشيد که تا زماني که ليست شما کوچک است، مي توانيد آنرا توسط نرم افزار پست الکترونيک موجود در رايانه خود پيش ببريد ولي وقتي ليست شما بزرگ شود، مثلا از 100 آدرس بيشتر شود، ديگر بايد به دنبال ابزارهاي مخصوص مديريت ليست باشيد و يا از سايت هاي مخصوص اين کار استفاده کنيد.
درس دومسايت شما ممکن است باعث پيروزي يا شکست شما شود. يک سايت با ظاهر حرفه اي نقش اساسي در موفقيت شما دارد. اگر در طراحي يک سايت حرفه اي چندان مهارت نداريد، حتما يک نفر حرفه اي براي اين کار استخدام کنيد. توجه داشته باشيد که سايت حرفه اي به معني يک سايت با امکانات گرافيکي بالا و بخشهاي متحرک و يا حتي بخشهاي Flash نيست. سايت حرفه اي در نگاه اول ممکن است خيلي هم ساده به نظر آيد ولي ساختارمناسب، راحتي حرکت در سايت، دسترسي سريع به اطلاعات، سرعت بالا آمدن مناسب (مخصوصا با خطوط نه چندان مناسب ما)، وجود خدمات مناسب، خدمات پشتيباني مناسب، پشتيباني مناسب از زبان هاي مختلف و پارامتر هاي متعدد ديگري در حرفه اي شدن سايت شما موثر هستند. وجود يک مشاور در اين زمينه در کنار شما، خيلي به شما کمک مي کند.

درس سوماگر مي خواهيد پول زيادي بدست آوريد، بايد يک بازار خاص را انتخاب کنيد که نياز ويژه اي از مشتري را پاسخ دهد. مردم محصولات و خدماتي که نياز شخصي آنها را پاسخ دهند خيلي دوست دارند. اگر شما نفر اول در برآوردن اين نياز باشيد، برنده هستيد. سعي نکنيد در سايت خود همه جور خدمات يا محصولات را ارائه کنيد. مثلا براي خريد کتاب، يک سايت فرهنگي که روي فروش کتاب متمرکز است را انتخاب مي کنيد يا يک سايت که از فروش گل و اسباب بازي گرفته تا فروش لوازم منزل و شوکلات و کتاب ؟ حتي آمازون که همه چيز مي فروشد، هنوز به عنوان يک کتاب فروشي شناخته مي شود تا يک اسباب بازي فروشي.

درس چهارمايجاد ترافيک بالا براي سايت شما نياز به صرف وقت و هزينه دارد. کليد ايجاد ترافيک بالا براي سايت شما، برقراري هرچه بيشتر ارتباط از ساير سايتها به سايت شما است. هرچند ليست شدن در موتورهاي جستجو اولين قدم شما بايد باشد ولي نبايد به آن اکتفا کنيد. دو روش خوب براي ايجاد ترافيک به سايت شما عبارت است از :
- برنامه همکاري فروش (Affiliate program) – چنين برنامه اي به برقراري صدها و حتي هزاران ارتباط از ساير سايتها به سايت شما کمک مي کند. موضوع از اين قرار است که شما برنامه اي طراحي مي کنيد که هرکس که خدمات و محصولات شما را از طريق سايت خود بفروشد، درصدي از فروش به او تعلق مي گيرد. حتي برخي برنامه ها، در جلب مشتري، حتي اگر فروشي هم صورت نگيرد، پول مي دهند.
- ارائه خدمات و محصولات رايگان – ارائه چنين امکانات رايگاني به جذب ترافيک زياد به سايت شما کمک خوبي مي کند. مثلا ارائه مقالات رايگان که ديگران بتوانند در سايت خود از آنها استفاده کنند و به سايت شما ارتباط دهند. کتاب هاي الکترونيک رايگان، نرم افزار، فايل هاي صوتي که بتوانند در Flash از آنها استفاده کنند، ملودي هاي طراحي شده براي گوشي هاي موبايل و خيلي چيزهاي جذاب ديگر.

درس پنجمفروش محصولات و خدمات خودتان خيلي از فروش براي بقيه، سود آورتر است. برخي از برترين اقلام قابل فروش در اينترنت عبارتند از :

- نرم افزار
- اطلاعات
- سايت هاي اختصاصي
- خدمات اينترنت

درس ششممعمولا مردم دوست ندارند که در معرض فروش قرار گيرند و در مقابل آن مقاومت مي کنند. شما خيلي موفق تر خواهيد بود اگر در جهت ارائه کمک به مشتريان خود حرکت کنيد. اين کار با نوشتن مقالات مفيد، دوره هاي آموزشي و يا حتي با حضور فعال در اتاق هاي گفتگوي مناسب با خدمات شما حاصل مي شود. اعتماد، حرف اول را در تجارت اينترنتي مي زند. شما بايد در ميان مخاطبين خود، اعتبار کسب کنيد. اگر مشتري احساس کند که شما قبل از فکر کردن به فروش به او و بدست آوردن پول، مي خواهيد مشکل او را شناسائي کنيد و به او در رفع نيازش، کمک کنيد، خيلي راحت تر به شما اعتماد مي کند.

درس هفتمخودکار کردن کارها، وقت با ارزش شما را حفظ مي کند. هرچند در تجارت، خيلي کارها را بايد شخصا انجام دهيد و درگير آنها شويد، خيلي کارها را هم مي توان خودکار کرد، مثل :

- مديريت ليست آدرسها
- پيگيري ها با مشتري
- پيام هاي خوش آمد گوئي
- پيغام هاي تشکر
- پيگيري سفارش ها
- تاييد سفارش ها

اين کار با استفاده از سيستم هاي پاسخ گوي خودکار، کدها و برنامه هاي نرم افزاري قابل حصول است.

درس هشتمسازمان مناسب کار، يک دليل اصلي موفقيت تجارت شما است.

- يک برنامه کاري زمان بندي شده براي هر روز خود تنظيم کنيد.
- از برنامه دريافت پست الکترونيک با قابليت طبقه بندي نامه هاي دريافتي در زير شاخه هاي مختلف استفاده کنيد.
- فايل ها و شاخه هاي موجود در رايانه خود را براي دسترسي راحت تر و سريع تر، تنظيم کنيد.
- يک صفحه "سوال و جواب هاي مکرر" براي سايت خود طراحي کنيد.
- براي پيام هائي که بصورت متناوب ارسال مي کنيد، يک ساختار مشخص تعريف کنيد.
- در رايانه خود يک صفحه شامل اطلاعات ورود به سايت هائي که با آنها همکاري داريد و آدرس وب آنها براي دسترسي راحت تر، تهيه کنيد.

درس نهمبالاترين اولويت براي شما بايد خدمات پس از فروش مناسب و رضايت کامل مشتري باشد. هرچند داريم در مورد دنياي اينترنت صحبت مي کنيم ولي با مردمي که در دنياي واقعي زندگي مي کنند سروکار داريم. خيلي هم به ارتباط هاي مصنوعي و نرم افزاري و پست الکترونيک تکيه نکنيد. خيلي از بازديد کنندگان سايت شما مي خواهند با يک تفر در بخش خدمات مشتري شما حرف بزنند و بعد خريد کنند. از امکانات پشتيباني زنده (Live Agent) در سايت خود استفاده کنيد.

درس دهمبراي بدست آوردن پول، بايد پول خرج کنيد. شما بايد در موارد زير با دست باز سرمايه گذاري کنيد :
- رايانه
- دسترسي به اينترنت
- نرم افزار
- ثبت دامنه
- ميزباني سايت
- آموزش شامل کتاب، سي دي و غيره
- تبليغات

درس يازدهمهرچند قرار ما فقط ده درس مهم بود، ولي هميشه به خاطر داشته باشيد که خطرناک ترين تهديد براي موفقيت شما و غير حرفه اي ترين کار در اينترنت، SPAM است. هميشه از آن دوري کنيد.

مطالب بالا، ليست کاملي نيست و فقط به عنوان شروع و راهنما مي تواند مفيد باشد. مطمئنا مسائل و نکات بسياري هستند که بايد مورد توجه قرار گيرند و شما بسياري از آنها را مي شناسيد و به آنها عمل مي کنيد.

نقل از mahmoodb.com

هوش مصنوعی چيست ؟

 هوش مصنوعي، دانش ساختن ماشين‌‌ ها يا برنامه‌هاي هوشمند است. " همانگونه كه از تعريف فوق-كه توسط يكي از بنيانگذاران هوش مصنوعي ارائه شده است- برمي‌آيد،حداقل به دو سؤال بايد پاسخ داد:
1ـ هوشمندي چيست؟2ـ برنامه‌هاي هوشمند، چه نوعي از برنامه‌ها هستند؟تعريف ديگري كه از هوش مصنوعي مي‌توان ارائه داد به قرار زير است:
" هوش مصنوعي، شاخه‌ايست از علم كامپيوتر كه ملزومات محاسباتي اعمالي همچون ادراك (Perception)، استدلال(reasoning) و يادگيري(learning) را بررسي كرده و سيستمي جهت انجام چنين اعمالي ارائه مي‌دهد."و در نهايت تعريف سوم هوش مصنوعي از قرار زير است:
"هوش مصنوعي، مطالعه روش‌هايي است براي تبديل كامپيوتر به ماشيني كه بتواند اعمال انجام شده توسط انسان را انجام دهد." به اين ترتيب مي‌توان ديد كه دو تعريف آخر كاملاً دو چيز را در تعريف نخست واضح كرده‌اند.
1ـ منظور از موجود يا ماشين هوشمند چيزي است شبيه انسان.
2ـ ابزار يا ماشيني كه قرار است محمل هوشمندي باشد يا به انسان شبيه شود، كامپيوتر است. هر دوي اين نكات كماكان مبهم و قابل پرسشند. آيا تنها اين نكته كه هوشمندترين موجودي كه مي‌شناسيم، انسان است كافي است تا هوشمندي را به تمامي اعمال انسان نسبت دهيم؟ حداقل اين نكته كاملاً واضح است كه بعضي جنبه‌هاي ادراك انسان همچون ديدن و شنيدن كاملاً ضعيف‌تر از موجودات ديگر است. علاوه بر اين، كامپيوترهاي امروزي با روش‌هايي كاملاً مكانيكي(منطقي) توانسته‌اند در برخي جنبه‌هاي استدلال، فراتر از توانايي‌هاي انسان عمل كنند. بدين ترتيب، آيا مي‌توان در همين نقطه ادعا كرد كه هوش مصنوعي تنها نوعي دغدغه علمي يا كنجكاوي دانشمندانه است و قابليت تعمق مهندسي ندارد؟(زيرا اگر مهندسي، يافتن روش‌هاي بهينه انجام امور باشد، به هيچ رو مشخص نيست كه انسان اعمال خويش را به گونه‌اي بهينه انجام مي‌دهد). به اين نكته نيز باز خواهيم گشت. اما همين سؤال را مي‌توان از سويي ديگر نيز مطرح ساخت، چگونه مي‌توان يقين حاصل كرد كه كامپيوترهاي امروزين، بهترين ابزارهاي پياده‌سازي هوشمندي هستند؟

رؤياي طراحان اوليه كامپيوتر از بابيج تا تورينگ، ساختن ماشيني بود كه قادر به حل تمامي مسائل باشد، البته ماشيني كه در نهايت ساخته شد(كامپيوتر) به جز دسته اي خاص از مسائلقادر به حل تمامي مسائل بود. اما نكته در اينجاست كه اين "تمامي مسائل" چيست؟ طبيعتاً چون طراحان اوليه كامپيوتر، منطق‌دانان و رياضيدانان بودند، منظورشان تمامي مسائل منطقي يا محاسباتي بود. بدين ترتيب عجيب نيست، هنگامي كه فون‌نيومان سازنده اولين كامپيوتر، در حال طراحي اين ماشين بود، كماكان اعتقاد داشت براي داشتن هوشمندي شبيه به انسان، كليد اصلي، منطق(از نوع به كار رفته در كامپيوتر) نيست، بلكه احتمالاً چيزي خواهد بود شبيه ترموديناميك! 

به هرحال، كامپيوتر تا به حال به چنان درجه‌اي از پيشرفت رسيده و چنان سرمايه‌گذاري عظيمي برروي اين ماشين انجام شده است كه به فرض اين كه بهترين انتخاب نباشد هم، حداقل سهل‌الوصول‌ترين و ارزان‌ترين و عمومي‌ترين انتخاب براي پياده‌سازي هوشمنديست.

بنابراين ظاهراً به نظر مي‌رسد به جاي سرمايه‌گذاري براي ساخت ماشين‌هاي ديگر هوشمند، مي‌توان از كامپيوترهاي موجود براي پياده‌سازي برنامه‌هاي هوشمند استفاده كرد و اگر چنين شود، بايد گفت كه طبيعت هوشمندي ايجاد شده حداقل از لحاظ پياده‌سازي، كاملاً با طبيعت هوشمندي انساني متناسب خواهد بود، زيرا هوشمندي انساني، نوعي هوشمندي بيولوژيك است كه با استفاده از مكانيسم‌هاي طبيعي ايجاد شده، و نه استفاده از عناصر و مدارهاي منطقي. در برابر تمامي استدلالات فوق مي توان اين نكته را مورد تاُمل و پرسش قرار داد كه هوشمندي طبيعي تا بدان جايي كه ما سراغ داريم، تنها برمحمل طبيعي و با استفاده از روش هاي طبيعت ايجاد شده است. طرفداران اين ديدگاه تا بدانجا پيش رفته‌اند كه حتي ماده ايجاد كننده هوشمندي را مورد پرسش قرار داده اند، كامپيوتر از سيليكون استفاده مي كند، در حالي كه طبيعت همه جا از كربن سود برده است. مهم تر از همه، اين نكته است كه در كامپيوتر، يك واحد كاملاً پيچيده مسئوليت انجام كليه اعمال هوشمندانه را بعهده دارد، در حالي كه طبيعت در سمت و سويي كاملاً مخالف حركت كرده است. تعداد بسيار زيادي از واحدهاي كاملاً ساده (بعنوان مثال از نورون‌هاي شبكه عصبي) با عملكرد همزمان خود (موازي) رفتار هوشمند را سبب مي شوند. بنابراين تقابل هوشمندي مصنوعي و هوشمندي طبيعي حداقل در حال حاضر تقابل پيچيدگي فوق العاده و سادگي فوق العاده است. اين مساُله هم اكنون كاملاً به صورت يك جنجال(debate) علمي در جريان است.

در هر حال حتي اگر بپذيريم كه كامپيوتر در نهايت ماشين هوشمند مورد نظر ما نيست، مجبوريم براي شبيه‌سازي هر روش يا ماشين ديگري از آن سود بجوييم.

تاريخ هوش مصنوعي
هوش مصنوعي به خودي خود علمي است كاملاً جوان. در واقع بسياري شروع هوش مصنوعي را 1950 مي‌ دانند زماني كه آلن تورينگ مقاله دوران‌ساز خود را در باب چگونگي ساخت ماشين هوشمند نوشت (آنچه بعدها به تست تورينگ مشهور شد) تورينگ درآن مقاله يك روش را براي تشخيص هوشمندي پيشنهاد مي‌كرد. اين روش بيشتر به يك بازي شبيه بود.

فرض كنيد شما در يك سمت يك ديوار (پرده يا هر مانع ديگر) هستيد و به صورت تله تايپ باآن سوي ديوار ارتباط داريد و شخصي از آن سوي ديوار از اين طريق با شما در تماس است. طبيعتاً يك مكالمه بين شما و شخص آن سوي ديوار مي‌تواند صورت پذيرد. حال اگر پس از پايان اين مكالمه، به شما گفته شود كه آن سوي ديوار نه يك شخص بلكه (شما كاملاً از هويت شخص آن سوي ديوار بي‌خبريد) يك ماشين بوده كه پاسخ شما را مي‌داده، آن ماشين يك ماشين هوشمند خواهد بود، در غير اين صورت(يعني در صورتي كه شما در وسط مكالمه به مصنوعي بودن پاسخ پي ببريد) ماشين آن سوي ديوار هوشمند نيست و موفق به گذراندن تست تورينگ نشده است. بايد دقت كرد كه تورينگ به دو دليل كاملاً مهم اين نوع از ارتباط(ارتباط متني به جاي صوت) را انتخاب كرد. اول اين كه موضوع ادراكي صوت را كاملاً از صورت مساُله حذف كند و اين تست هوشمندي را درگير مباحث مربوط به دريافت و پردازش صوت نكند و دوم اين كه بر جهت ديگري هوش مصنوعي به سمت نوعي از پردازش زبان طبيعي تاكيد كند.

در هر حال هر چند تاكنون تلاش‌هاي متعددي در جهت پياده سازي تست تورينگ صورت گرفته مانند برنامه Eliza و يا AIML (زباني براي نوشتن برنامه‌‌‌‌هايي كه قادر به chat كردن اتوماتيك باشند) اما هنوز هيچ ماشيني موفق به گذر از چنين تستي نشده است.

همانگونه كه مشخص است، اين تست نيز كماكان دو پيش فرض اساسي را در بردارد:1ـ نمونه كامل هوشمندي انسان است.
2ـ مهمترين مشخصه هوشمندي توانايي پردازش و درك زبان طبيعي است. درباره نكته اول به تفصيل تا بدين جا سخن گفته ايم؛ اما نكته دوم نيز به خودي خود بايد مورد بررسي قرارگيرد. اين كه توانايي درك زبان نشانه هوشمندي است تاريخي به قدمت تاريخ فلسفه دارد. از نخستين روزهايي كه به فلسفه(Epistemology) پرداخته شده زبان هميشه در جايگاه نخست فعاليت‌هاي شناختي قرار داشته است. از يونانيان باستان كه لوگوس را به عنوان زبان و حقيقت يكجا به كار مي‌بردند تا فيلسوفان امروزين كه يا زبان را خانه وجود مي‌دانند، يا آن را ريشه مسائل فلسفي مي‌خوانند؛ زبان، همواره شاُن خود را به عنوان ممتازترين توانايي هوشمندترين موجودات حفظ كرده است. با اين ملاحظات مي‌توان درك كرد كه چرا آلن تورينگ تنها گذر از اين تست متظاهرانه زباني را شرط دست‌يابي به هوشمندي مي‌داند. تست تورينگ اندكي كمتر از نيم‌قرن هوش مصنوعي را تحت تاُثير قرار داد اما شايد تنها در اواخر قرن گذشته بود كه اين مسئله بيش از هر زمان ديگري آشكار شد كه متخصصين هوش مصنوعي به جاي حل اين مسئله باشكوه ابتدا بايد مسائل كم‌اهميت‌تري همچون درك تصوير (بينايي ماشين) درك صوت و? را حل كنند.به اين ترتيب با به محاق رفتن آن هدف اوليه، اينك گرايش‌هاي جديدتري در هوش مصنوعي ايجاد شده‌اند. در سال‌هاي آغازين AI تمركز كاملاً برروي توسعه سيستم‌هايي بود كه بتوانند فعاليت‌هاي هوشمندانه(البته به زعم آن روز) انسان را مدل كنند، و چون چنين فعاليت‌هايي را در زمينه‌هاي كاملاً خاصي مانند بازي‌هاي فكري، انجام فعاليت‌هاي تخصصي حرف‌هاي، درك زبان طبيعي، و?. مي‌دانستند طبيعتاً به چنين زمينه‌هايي بيشتر پرداخته شد.

در زمينه توسعه بازي‌ها، تا حدي به بازي شطرنج پرداخته شد كه غالباً عده‌اي هوش مصنوعي را با شطرنج همزمان به خاطر مي‌آورند. مك‌كارتي كه پيشتر اشاره شد، از بنيان‌گذاران هوش مصنوعي است اين روند را آنقدر اغراق‌آميز مي‌داند كه مي‌گويد:
"محدود كردن هوش مصنوعي به شطرنج مانند اين است كه علم ژنتيك را از زمان داروين تا كنون تنها محدود به پرورش لوبيا كنيم." به هر حال دستاورد تلاش مهندسين و دانشمندان در طي دهه‌هاي نخست را مي‌توان توسعه تعداد بسيار زيادي سيستم‌هاي خبره در زمينه‌هاي مختلف مانند پزشكي عمومي، اورژانس، دندانپزشكي، تعميرات ماشين،?.. توسعه بازي‌هاي هوشمند، ايجاد مدل‌هاي شناختي ذهن انسان، توسعه سيستمهاي يادگيري،?. دانست. دستاوردي كه به نظر مي‌رسد براي علمي با كمتر از نيم قرن سابقه قابل قبول به نظر مي‌رسد.

افق‌هاي هوش مصنوعي در 1943،Mcclutch (روانشناس، فيلسوف و شاعر) و Pitts (رياضيدان) طي مقاله‌اي، ديده‌هاي آن روزگار درباره محاسبات، منطق و روانشناسي عصبي را تركيب كردند. ايده اصلي آن مقاله چگونگي انجام اعمال منطقي به وسيله اجزاي ساده شبكه عصبي بود. اجزاي بسيار ساده (نورون‌ها) اين شبكه فقط از اين طريق سيگنال هاي تحريك (exitory) و توقيف (inhibitory) با هم درتماس بودند. اين همان چيزي بود كه بعدها دانشمندان كامپيوتر آن را مدارهاي (And) و (OR) ناميدند و طراحي اولين كامپيوتر در 1947 توسط فون نيومان عميقاً از آن الهام مي‌گرفت. امروز پس از گذشته نيم‌قرن از كار Mcclutch و Pitts شايد بتوان گفت كه اين كار الهام بخش گرايشي كاملاً پويا و نوين در هوش مصنوعي است. پيوندگرايي (Connectionism) هوشمندي را تنها حاصل كار موازي و هم‌زمان و در عين حال تعامل تعداد بسيار زيادي اجزاي كاملاً ساده به هم مرتبط مي‌داند. شبكه‌هاي عصبي كه از مدل شبكه عصبي ذهن انسان الهام گرفته‌اند امروزه داراي كاربردهاي كاملاً علمي و گسترده تكنولوژيك شده‌اند و كاربرد آن در زمينه‌هاي متنوعي مانند سيستم‌هاي كنترلي، رباتيك، تشخيص متون، پردازش تصوير،? مورد بررسي قرار گرفته است. علاوه بر اين كار بر روي توسعه سيستم‌هاي هوشمند با الهام از طبيعت (هوشمندي‌هاي ـ غير از هوشمندي انسان) اكنون از زمينه‌هاي كاملاً پرطرفدار در هوش مصنوعي است. الگوريتم ژنيتك كه با استفاده از ايده تكامل دارويني و انتخاب طبيعي پيشنهاد شده روش بسيار خوبي براي يافتن پاسخ به مسائل بهينه سازيست. به همين ترتيب روش‌هاي ديگري نيز مانند استراتژي‌هاي تكاملي نيز (Evolutionary Algorithms) در اين زمينه پيشنهاد شده اند. دراين زمينه هر گوشه‌اي از سازو كار طبيعت كه پاسخ بهينه‌اي را براي مسائل يافته است مورد پژوهش قرار مي‌گيرد. زمينه‌هايي چون سيستم امنيتي بدن انسان (Immun System) كه در آن بيشمار الگوي ويروس‌هاي مهاجم به صورتي هوشمندانه ذخيره مي‌شوند و يا روش پيدا كردن كوتاه‌ترين راه به منابع غذا توسط مورچگان (Ant Colony) همگي بيانگر گوشه‌هايي از هوشمندي بيولوژيك هستند. گرايش ديگر هوش مصنوعي بيشتر بر مدل سازي اعمال شناختي تاُكيد دارد (مدل سازي نمادين يا سمبوليك) اين گرايش چندان خود را به قابليت تعمق بيولوژيك سيستم‌هاي ارائه شده مقيد نمي‌كند. CASE-BASED REASONING يكي از گرايش‌هاي فعال در اين شاخه مي‌باشد. بعنوان مثال روند استدلال توسط يك پزشك هنگام تشخيص يك بيماري كاملاً شبيه به CBR است به اين ترتيب كه پزشك در ذهن خود تعداد بسيار زيادي از شواهد بيماري‌هاي شناخته شده را دارد و تنها بايد مشاهدات خود را با نمونه‌هاي موجود در ذهن خويش تطبيق داده، شبيه‌ترين نمونه را به عنوان بيماري بيابد. به اين ترتيب مشخصات، نيازمندي‌ها و توانايي‌هاي CBR به عنوان يك چارچوب كلي پژوهش در هوش مصنوعي مورد توجه قرارگرفته است.

البته هنگامي كه از گرايش‌هاي آينده سخن مي‌گوييم، هرگز نبايد از گرايش‌هاي تركيبي غفلت كنيم. گرايش‌هايي كه خود را به حركت در چارچوب شناختي يا بيولوژيك يا منطقي محدود نكرده و به تركيبي از آنها مي‌انديشند. شايد بتوان پيش‌بيني كرد كه چنين گرايش‌هايي فرا ساختارهاي (Meta ?Structure) رواني را براساس عناصر ساده بيولوژيك بنا خواهند كرد.

1- Jon Mccarthy
2-NP-Complete Problems
3-Von Neumen
4-Artificial Intelligence Markup Language
برگرفته از سايت www.srco.ir

فناوری‌های امنيت اطلاعات: با يك ديدگاه طبقه‌بندی

مهم‌ترين مزيت و رسالت شبکه‌هاي رايانه‌اي، اشتراک منابع سخت‌افزاري و نرم‌افزاري و دستيابي سريع و آسان به اطلاعات است. کنترل دستيابي و نحوه استفاده از منابعي كه به اشتراک گذاشته شده‌اند، از مهم‌ترين اهداف يک نظام امنيتي در شبکه است. با گسترش شبکه‌هاي رايانه‌اي (خصوصاً اينترنت)، نگرش نسبت به امنيت اطلاعات و ساير منابع به اشتراک گذاشته شده، وارد مرحله جديدي گرديده است. در اين راستا لازم است که هر سازمان براي حفاظت از اطلاعات ارزشمند، به يک راهبرد خاص پايبند باشد و براساس آن، نظام امنيتي را اجرا نمايد. نبود نظام مناسب امنيتي، بعضاً پيامدهاي منفي و دور از انتظاري را به دنبال دارد. توفيق در ايمن‌سازي اطلاعات، منوط به حفاظت از اطلاعات و نظام‌هاي اطلاعاتي در مقابل حملات است؛ بدين منظور از سرويس‌هاي امنيتي متعددي استفاده مي‌گردد. مقاله حاضر با توجه به اين رويکرد به طبقه‌بندی فناوري‌هاي امنيت اطلاعات، براساس دو ويژگي خواهد پرداخت: مرحله خاصي از زمان که در هنگام تعامل فناوري با اطلاعات، عکس‌العمل لازم در برابر يک مشکل امنيتي، ممكن است کنشي يا واکنشي باشد، و سطوح پياده‌سازي نظام‌هاي امنيتي در يک محيط رايانه‌اي. 



مقدمهاطلاعات در سازمان‌ها، مؤسسات پيشرفته و جوامع علمي، شاهرگ حياتي محسوب مي‌گردد. دستيابي به اطلاعات و عرضه مناسب و سريع آن، همواره مورد توجه سازمان‌هايي است که اطلاعات در آن‌ها داراي نقش محوري و سرنوشت‌ساز است. سازمان‌ها و مؤسسات بايد يک زيرساخت مناسب اطلاعاتي براي خود ايجاد كنند و در جهت سازماندهی اطلاعات در سازمان خود حرکت نمايند. اگر مي‌خواهيم ارائه‌دهنده اطلاعات در عصر اطلاعات، و نه صرفاً مصرف‌کننده اطلاعات باشيم، بايد در مراحل بعد، امکان استفاده از اطلاعات ذيربط را براي متقاضيان محلي و جهاني در سريع‌ترين زمان ممکن فراهم نماييم.

سرعت در توليد و عرضه اطلاعات ارزشمند، يکي از رموز موفقيت در سازمان‌ها، مؤسسات و جوامع علمي در عصر اطلاعات است. پس از سازماندهی اطلاعات بايد با بهره‌گيري از شبكه‌هاي رايانه‌اي، زمينه استفاده قانونمند و هدفمند از اطلاعات را براي ديگران فراهم کرد. به موازات حرکت به سمت يک سازمان پيشرفته و مبتني بر فناوري اطلاعات، بايد تدابير لازم در رابطه با حفاظت از اطلاعات نيز انديشيده شود. 

مهم‌ترين مزيت و رسالت شبكه‌هاي رايانه‌اي، اشتراک منابع سخت‌افزاري و نرم‌افزاري و دستيابي سريع و آسان به اطلاعات است. کنترل دستيابي و نحوه استفاده از منابعي كه به اشتراک گذاشته شده‌اند، از مهم‌ترين اهداف يک نظام امنيتي در شبکه است. با گسترش شبكه‌هاي رايانه‌اي خصوصاً اينترنت، نگرش به امنيت اطلاعات و ديگر منابع به اشتراک گذاشته شده، وارد مرحله جديدي گرديده است. در اين راستا لازم است که هر سازمان براي حفاظت از اطلاعات ارزشمند، به يک راهبرد خاص پايبند باشد و براساس آن، نظام امنيتي را پياده‌سازي و اجرا نمايد.

نبود نظام مناسب امنيتي، ممكن است پيامدهاي منفي و دور از انتظاري را به دنبال داشته باشد. توفيق در ايمن‌سازي اطلاعات منوط به حفاظت از اطلاعات و نظام هاي اطلاعاتي در مقابل حملات است؛ بدين منظور از سرويس هاي امنيتي متعددي استفاده مي‌شود. 

سرويس‌هاي انتخابي بايد پتانسيل لازم در خصوص ايجاد يک نظام حفاظتي مناسب، تشخيص بموقع حملات، و واکنش سريع را داشته باشند. بنابراين مي توان محور راهبردي انتخاب شده را بر سه مؤلفه حفاظت، تشخيص، و واکنش استوار نمود. حفاظت مطمئن، تشخيص بموقع و واکنش مناسب، از جمله مواردي هستند که بايد همواره در ايجاد يک نظام امنيتي رعايت كرد (مديريت شبكه شركت سخا روش، 1382). 

خوشبختانه پژوهش‌هاي زيادي در زمينه امنيت رايانه و شبکه‌ها در رابطه با فناوري‌هاي امنيتي پيشگيرانه (کنشي) و نيز مواجهه با مشکلات امنيتي (واکنشي) صورت گرفته است. مقاله حاضر در صدد بيان، تعدادي از فناوري‌هاي موجود در رابطه با امنيت اطلاعات با يک ديدگاه طبقه‌بندي است.


تعاريف:
فناوري‌های امنيت اطلاعات"امنيت اطلاعات"( Information security) به حفاظت از اطلاعات (Maiwald & Sieglein، 2002) و به ‌حداقل‌رساندن خطر افشاي اطلاعات در بخش هاي غيرمجاز اشاره دارد (King, Dalton, & Osmanoglu، 2001). امنيت اطلاعات مجموعه‌اي از ابزارها براي جلوگيري از سرقت، حمله، جنايت، جاسوسي و خرابکاري (هاشميان، 1379) و علم مطالعه روش‌هاي حفاظت از داده‌ها در رايانه‌ها و نظام‌هاي ارتباطي در برابر دسترسي و تغييرات غيرمجاز است (عبداللهي،‌ 1375). با توجه به تعاريف ارائه شده، امنيت به مجموعه‌اي از تدابير، روش‌ها و ابزارها براي جلوگيري از دسترسي و تغييرات غيرمجاز در نظام‌هاي رايانه‌اي و ارتباطي اطلاق مي‌شود. "فن آاوري" به کاربرد علم، خصوصاً براي اهداف صنعتي و تجاري (Lexico Publishing Group ، 2002) يا به دانش و روش‌هاي مورد استفاده براي توليد يک محصول گفته مي‌شود.

بنابراين "فناوري امنيت اطلاعات" به بهره‌گيري مناسب از تمام فناوري‌هاي امنيتي پيشرفته براي حفاظت از تمام اطلاعات احتمالي روي اينترنت اشاره دارد (INFOSEC، 2002). 


طبقه‌بندی(INFOSEC)طبقه‌بندي، دسته‌بندي اشيا است در يک فهرست سازمان يافته يا در قالب يا روابط سلسله‌مراتبي که روابط طبيعي بين اشيا را نشان مي‌دهد (Conway & Sliger، 2002). طبقه‌بندی به عنوان يک فرايند، عبارت است از ايجاد نظامي منطقي از رتبه‌ها که در آن، هر رتبه از تعدادي اشيا تشکيل شده، به گونه‌اي که در صورت نياز مي‌توان به آساني به اجزاي آن دسترسي پيدا کرد. 

طبقه‌ بندی ارائه‌ شده در مقاله حاضر از فناوري‌هاي امنيت اطلاعات، در وهله اول براساس دو ويژگي پايه‌گذاري شده:

1. براساس مرحله خاصي از زمان: بدين معنا که در زمان تعامل فن آوريفناوري با اطلاعات، عکس‌ العمل لازم در برابر يک مشکل امنيتي مي‌ تواند کنشگرايانه (کنشي)(Proactive) يا واکنشي (Reactive) باشد (Venter & Eloff، 2003).

غرض از "کنشگرايانه"، انجام عمليات پيشگيرانه قبل از وقوع يک مشکل خاص امنيتي است. در چنين مواردي به موضوعاتي اشاره مي گردد که ما را در پيشگيري از وقوع يک مشکل کمک خواهد کرد ( چه کار بايد انجام دهيم تا ...؟).

غرض از "واکنشي" انجام عکس‌العمل لازم پس از وقوع يک مشکل خاص امنيتي است. در چنين مواردي به موضوعاتي اشاره مي‌گردد که ما را در مقابله با يک مشکل پس از وقوع آن، کمک خواهند کرد (اكنون كه ... چه کار بايد انجام بدهيم؟).

2. براساس سطوح پياده‌سازي نظام‌ هاي امنيتي در يک محيط رايانه‌اي: فناوري امنيت اطلاعات را، خواه از نوع کنشي باشد يا واکنشي، مي‌توان در سه سطح – سطح شبکه(Network Level )، سطح ميزبان(Host Level)، سطح برنامه کاربردي(Application Level)- پياده‌سازي كرد. (Venter & Eloff، 2003). بدين منظور مي‌توان نظام امنيتي را در سطح شبکه و خدمات ارائه شده آن، در سطح برنامه کاربردي خاص، يا در محيطي که شرايط لازم براي اجراي يک برنامه را فراهم مي نمايد (سطح ميزبان) پياده كرد.

شکل 1 فناوري‌هاي امنيت اطلاعات را براساس دو ويژگي ياد شده ترسيم مي‌نمايد. توصيف مختصري از هريک از فن آوريفناوري ها در بخش‌هاي بعد ارائه خواهد شد.


الف. فناوري‌هاي امنيت اطلاعات کنشگرايانه
1. رمزنگاري (Cryptography)
به بيان ساده، رمزنگاري به معناي "نوشتن پنهان"، و علم حفاظت، اعتمادپذيری و تأمين تماميت داده‌ها است (McClure, Scambray, & Kurtz، 2002). اين علم شامل اعمال رمزگذاري، رمزگشايي و تحليل رمز است. در اصطلاحات رمزنگاري، پيام را "متن آشکار"(plaintext or cleartext)مي‌نامند. کدگذاري مضامين را به شيوه‌اي که آن‌ها را از ديد بيگانگان پنهان سازد، "رمزگذاري"(encryption)يا "سِرگذاري" ( encipher)مي‌نامند* . پيام رمزگذاري شده را "متن رمزي"(ciphertext)، و فرايند بازيابي متن آشکار از متن رمزي را رمزگشايي( decryption)يا "سِّرگشايي"(decipher)مي نامند. 

الگوريتم‌هايی که امروزه در رمزگذاري و رمزگشايي داده‌ها به کار می‌روند از دو روش بنيادی استفاده می کنند: الگوريتم‌های متقارن، و الگوريتم‌های نامتقارن يا کليد عمومی. تفاوت آن‌ها در اين است که الگوريتم‌های متقارن از کليد يکسانی برای رمزگذاری و رمزگشايی استفاده می‌کنند، يا اين که کليد رمزگشايی به سادگی از کليد رمزگذاری استخراج می‌شود (مثل: DES(Data Encryption Standard)، CCEP(The Commercial Comsec Endoremment Program)، IDEA(International Data Encryption Algoritm)، FEAL ). در حالی که الگوريتم‌های نامتقارن از کليدهای متفاوتی برای رمزگذاری و رمزگشايی استفاده می‌کنند و امکان استخراج کليد رمزگشايی از کليد رمزگذاری وجود ندارد. همچنين کليد رمزگذاری را کليد عمومی، و کليد رمزگشايی را کليد خصوصی يا کليد محرمانه می‌نامند (مثل: RSA ، LUC). 

تجزيه و تحليل رمز(cryptanalysis)، هنر شکستن رمزها و به عبارت ديگر، بازيابي متن آشکار بدون داشتن کليد مناسب است؛ افرادي که عمليات رمزنگاري را انجام مي‌دهند، رمزنگار(cryptographer)ناميده مي‌شوند و افرادي که در تجزيه و تحليل رمز فعاليت دارند رمزکاو(cryptanalyst)هستند. 

رمزنگاري با تمام جوانب پيام‌رساني امن، تعيين اعتبار، امضاهاي رقومي، پول الکترونيکي و نرم افزارهاي کاربردي ديگر ارتباط دارد. رمزشناسي(cryptology)شاخه‌اي از رياضيات است که پايه‌هاي رياضي مورد استفاده در شيوه‌هاي رمزنگاري را مطالعه مي‌کند ("آشنايي با ..."، 1383). 

رمزنگاري يک فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه است، زيرا اطلاعات را قبل از آن که يک تهديد بالقوه بتواند اعمال خرابکارانه انجام دهد، از طريق رمزگذاري داده‌ها ايمن مي‌سازند. به علاوه، رمزنگاري در سطوح متنوع، به طوري که در طبقه‌بندي شكل 1 بيان شد، در سطوح برنامه‌هاي کاربردي و در سطوح شبکه قابل پياده‌سازي است.

2. امضاهاي رقومي (digital signatures)امضاهاي رقومي، معادل "امضاي دست‌نوشت" و مبتني بر همان هدف هستند: نشانه منحصر به فرد يک شخص، با يک بدنه متني (Comer، 1999، ص. 191). به اين ترتيب، امضاي رقومي مانند امضاي دست‌نوشت، نبايد قابل جعل باشد. اين فناوري که با استفاده از الگوريتم رمزنگاري ايجاد مي‌شود، تصديق رمزگذاري‌شده‌اي است که معمولاً به يک پيام پست الکترونيکي يا يک گواهي‌نامه ضميمه مي‌شود تا هويت واقعي توليدکننده پيام را تأييد کند.
امضاي رقومي يک فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه است، زيرا قبل از وقوع هر تهديدي، مي‌توان با استفاده از آن فرستنده اصلي پيام و صاحب امضا را شناسايي كرد. به علاوه اين فناوري در سطح يک برنامه کاربردي قابل پياده‌سازي است. در اين سطح، امضاي رقومي در يک برنامه کاربردي خاص و قبل از آن که به يک گيرنده خاص فرستاده شود، ايجاد مي‌گردد.

3. گواهي‌هاي رقومي(Digital certificates)گواهي‌هاي رقومي به حل مسئله "اطمينان" در اينترنت كمك مي‌کنند. گواهي‌هاي رقومي متعلق به "سومين دسته اطمينان"(trusted third parties)هستند و همچنين به "متصدي‌هاي گواهي" اشاره دارند (Tiwana، 1999). متصدي‌هاي گواهي، مؤسسات تجاري هستند که هويت افراد يا سازمان‌ها را در وب تأييد، و تأييديه‌هايي مبني بر درستي اين هويت‌ها صادر مي‌کنند. براي به دست‌آوردن يک گواهي، ممکن است از فرد خواسته شود که يک کارت شناسايي (مانند کارت رانندگي) را نشان دهد. بنابراين گواهي‌هاي رقومي، يک شبکه امن در ميان کاربران وب، و مکاني براي تأييد صحت و جامعيت يک فايل يا برنامه الکترونيکي ايجاد مي‌کنند. اين گواهي‌ها حاوي نام فرد، شماره سريال، تاريخ انقضا، يک نسخه از گواهي نگاهدارنده کليد عمومي (كه براي رمزگذاري پيام‌ها و امضاهاي رقومي به کار مي‌رود) مي‌باشند** (Encyclopedia and learning center، 2004).

گواهي‌هاي رقومي، فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه هستند، زيرا از اين فناوري براي توزيع کليد عمومي از يک گروه ارتباطي به گروه ارتباطي ديگر استفاده مي‌شود. همچنين اين روش، قبل از آن که هر ارتباطي بين گروه‌ها اتفاق بيفتد، اطمينان ايجاد مي‌کند. اين فناوري در سطح برنامه کاربردي قابل پياده‌سازي است؛ مثلاً قبل از آغاز هر ارتباط مرورگر وب، تأييد مي‌کند که آن گروه خاص قابل اطمينان مي‌باشد.

4. شبكه‌هاي مجازي خصوصي( virtual private networks)فناوري شبكه‌هاي مجازي خصوصي، عبور و مرور شبکه را رمزگذاري مي‌کند. بنابراين اين فناوري براي تضمين صحت و امنيت داده‌ها، به رمزنگاري وابسته است. اين شبکه بسيار امن، براي انتقال داده‌هاي حساس (از جمله اطلاعات تجاري الکترونيکي) از اينترنت به عنوان رسانه انتقال بهره مي‌گيرد. شبكه‌هاي مجازي خصوصي، فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه هستند، زيرا داده‌ها قبل از آن که در شبکه عمومي منتشر شوند، با رمزگذاري محافظت مي‌شوند و اين باعث مي‌گردد که تنها افراد مجاز قادر به خواندن اطلاعات باشند. به علاوه اين فناوري در سطح شبکه قابل پياده‌سازي است، و از فناوري رمزگذاري بين دو ميزبان شبکه مجازي خصوصي، در مرحله ورود به شبکه و قبل از آن که داده‌ها به شبکه عمومي فرستاده شود، استفاده مي‌گردد.
5. نرم‌افزارهای آسيب‌نما( vulnerability scanners)
نرم‌افزارهای آسيب‌نما برنامه‌هايي براي بررسي نقاط ضعف يک شبکه يا سيستم يا سايت هستند. بنابراين نرم‌افزارهای آسيب‌نما يک نمونه خاص از نظام آشکارساز نفوذی از فناوري امنيت اطلاعات هستند (Bace، 2000، ص 4-3). همچنين اين نرم‌افزارها به يک پويش فاصله‌مدار اشاره دارند؛ بدين معنا که ميزبان‌هاي روي شبکه را در فواصل خاص و نه بطور پيوسته، پويش مي‌کنند. به مجرد اين که يک نرم‌افزار آسيب‌نما بررسي يک ميزبان را خاتمه داد، داده‌ها در درون يک گزارش، نمونه‌برداري مي‌شوند، كه به يک "عکس فوري"(snapshot) شباهت دارد (مثل: cybercop scanner، cisco secure scanner، Net Recon).

نرم‌افزارهای آسيب‌نما، فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه هستند، زيرا از آن‌‌ها براي کشف عامل‌های نفوذی قبل از آن که بتوانند با عمليات‌هاي خرابکارانه يا بدخواهانه از اطلاعات سوء استفاده کنند، استفاده مي‌شود. نرم‌افزارهای آسيب‌نما در سطح ميزبان قابل پياده‌سازي هستند.

6. پويشگرهاي ضد ويروس(Anti- virus scanner)در دهه‌هاي گذشته ويروس‌هاي رايانه‌اي باعث تخريب عظيمي در اينترنت شده‌اند. ويروس رايانه‌اي يک قطعه مخرب نرم‌افزاري است که توانايي تکثير خودش را در سراسر اينترنت، با يک بار فعال‌شدن، دارد (McClure et al، 2002). پويشگرهاي ضد ويروس، برنامه‌هاي نرم‌افزاري هستند که براي بررسي و حذف ويروس‌هاي رايانه‌اي، از حافظه يا ديسک‌ها طراحي شده‌اند. اين برنامه‌ها از طريق جستجوي كدهاي ويروس رايانه‌اي، آن‌ها را تشخيص مي‌دهند. اگرچه برنامه‌هاي حفاظت از ويروس نمي‌توانند تمام ويروس‌ها را نابود کنند، اما اعمالي که اين برنامه‌ها انجام مي‌دهند عبارت‌اند از: 1) ممانعت از فعاليت ويروس، 2) حذف ويروس، 3) تعمير آسيبي که ويروس عامل آن بوده است، و 4) گرفتن ويروس در زمان کنترل و بعد از فعال‌شدن آن (Caelli, Longley, & Shain ، 1994).

پويشگر ضدويروس، يک فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه است. اين پويشگرها در سطوح متنوع، و به طوري که در طبقه‌بندي بيان شده در سطح برنامه‌هاي کاربردي و در سطح ميزبان، قابل پياده‌سازي هستند.

7. پروتکل‌هاي امنيتي(security protocols)پروتکل‌هاي امنيتي مختلفي مانند "پروتکل امنيت اينترنت"( Internet Protocol Security (IPsec)) و "کربروس"(kerberos)که در فناوري‌هاي امنيت اطلاعات طبقه‌بندي مي‌شوند، وجود دارند. پروتکل‌ها فناوري‌هايي هستند که از يک روش استاندارد براي انتقال منظم داده‌ها بين رايانه‌ها استفاده مي‌کنند، يا مجموعه‌اي از مقررات يا قراردادها هستند که تبادل اطلاعات را ميان نظام‌هاي رايانه‌اي، کنترل و هدايت مي‌کنند.

پروتکل‌هاي امنيتي، يک فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه هستند، زيرا براي حفاظت از اطلاعات حساس از يک پروتکل خاص امنيتي، قبل از آن که اطلاعات به وسيله خرابکاران به دست آيد، استفاده مي‌كنند. اين فناوري در سطوح مختلف _ سطح برنامه کاربردي و سطح شبکه- قابل پياده‌سازي است. مثلاً پروتکل "کربروس"، پروتکل و سيستمي است که از آن در تعيين اعتبار سيستم‌هاي اشتراکی استفاده مي‌شود. "کربروس" براي تعيين اعتبار ميان فرآيندهاي هوشمند (نظير از خدمت‌گيرنده به خدمت‌دهنده، يا ايستگاه کاري يک کاربر به ديگر ميزبان‌ها) مورد استفاده قرار مي‌گيرد و اين تعيين اعتبار در سطح برنامه کاربردي و شبکه، قابل پياده‌سازي است.

8. سخت افزارهاي امنيتي(Security hardware)سخت افزار امنيتي به ابزارهاي فيزيکي که کاربرد امنيتي دارند، اشاره مي‌كندٍ؛ مانند معيارهاي رمزگذاري سخت‌افزاري يا مسيرياب‌هاي سخت‌افزاري.

ابزارهاي امنيت فيزيکي شامل امنيت سرورها، امنيت کابل‌ها، سيستم‌هاي هشداردهنده امنيتي در زمان دسترسي غيرمجاز يا ذخيره فايل‌ها بعد از استفاده يا گرفتن فايل پشتيبان هستند.

اين فناوري يک فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه است، زيرا داده‌ها را قبل از آن که تهديد بالقوه‌اي بتواند تحقق يابد، حفاظت مي‌کنند. مثلاً از رمزگذاري داده‌ها به‌منظور جلوگيري از اعمال خرابکارانه و جرح و تعديل ابزار سخت‌افزاري استفاده مي‌شود. اين فناوري در سطح شبکه قابل پياده‌سازي است. مثلاً يک کليد سخت‌افزاري مي‌تواند در درون درگاه ميزبان براي تعيين اعتبار کاربر، قبل از آن که کاربر بتواند به ميزبان متصل شود به کار رود، يا معيارهاي رمزگذاري سخت‌افزار روي شبکه، يک راه حل مقاوم به دستکاري را فراهم آورد و در نتيجه ايمني فيزيکي را تأمين نمايد.

9. جعبه‌هاي توسعه نرم‌افزار امنيتي(security software development kits (SDKs))جعبه‌هاي توسعه نرم‌افزار امنيتي، ابزارهاي برنامه‌نويسي هستند که در ايجاد برنامه‌هاي امنيتي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. "Java security manager" و "Microsoft.net SDKs" نمونة‌ نرم‌افزارهايي هستند که در ساختن برنامه‌هاي کاربردي امنيتي (مانند برنامه‌هاي تعيين اعتبار مبتني بر وب) به کار مي‌روند. اين جعبه‌ها شامل سازنده صفحه تصويري، يک ويراستار، يک مترجم، يک پيونددهنده، و امکانات ديگر هستند. جعبه‌هاي توسعه نرم‌افزار امنيتي، فناوري امنيت اطلاعات از نوع کنشگرايانه هستند، زيرا از آن‌ها در توسعه نرم افزارهاي متنوع برنامه‌هاي کاربردي امنيتي (که داده‌ها را قبل از آن که تهديد بالقوه تحقق يابد، حفاظت مي‌کنند) استفاده مي‌شوند. به‌علاوه اين فناوري در سطوح متنوع- سطح برنامه‌هاي کاربردي، سطح ميزبان، سطح شبکه- قابل پياده‌سازي است.

ب. فناوري‌هاي امنيت اطلاعات واکنشي
1. ديوار آتش( firewalls)ديوار آتش
در اينترنت يک ابزار نرم‌افزاري، خصوصاً روي يک رايانه پيکربندي‌شده مي‌باشد که به عنوان مانع، فيلتر يا گلوگاه بين يک سازمان داخلي يا شبکه امين و شبکه غيرامين يا اينترنت، نصب مي‌شود (Tiwana، 1999). هدف از ديوار آتش جلوگيري از ارتباطات غيرمجاز در درون يا بيرون شبکه داخلي سازمان يا ميزبان است (Oppliger، 1998، ص. 58). ديوار آتش به عنوان اولين خط دفاعي در تلاش براي راندن عامل مزاحم، مورد توجه قرار مي‌گيرد. اگرچه فناوري رمزگذاري به حل بسياري از مشکلات ايمني کمک مي‌كند، به يک فناوري ثانوي نيز نياز داريم. فناوري معروف به ديوار آتش اينترنت کمک مي‌كند تا رايانه‌ها و شبكه‌هاي يک سازمان را از ترافيک نامطلوب اينترنت محافظت كنيد. اين فناوري براي پرهيز از مشکلات ايجاد شده در اينترنت يا گسترش آن‌ها به رايانه‌هاي سازمان طراحي مي‌گردد. ديوار آتش بين نظام‌هاي سازمان و اينترنت قرار مي‌گيرد. شکل 2 اين مفهوم را نشان مي‌دهد (امنيت شبكه...، 1383).

ديوار آتش يک فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است و مهم‌ترين ابزار امنيتي مورد استفاده براي کنترل ارتباطات شبکه‌اي بين دو سازمان که به يکديگر اعتماد ندارند، مي‌باشد. با قراردادن يک ديوار آتش روي هر ارتباط خارجي شبکه، سازمان مي‌تواند يک دايره امنيتي تعريف نمايد که از ورود افراد خارجي به رايانه‌هاي سازمان جلوگيري مي‌کند. علاوه بر آن، ديوار آتش مي‌تواند مانع نفوذ افراد خارجي به منابع موجود در رايانه‌هاي سازمان و گسترش نامطلوب روي شبکه سازمان شود. اين فناوري در سطوح ميزبان و در سطح شبکه قابل پياده‌سازي است.


کنترل دسترسي به مجموعه سياست‌ها و اقدامات مربوط به دادن اجازه يا ندادن اجازه براي دسترسي يك کاربر خاص به منابع، يا محدودکردن دسترسي به منابع نظام‌هاي اطلاعاتي براي کاربران، برنامه‌ها، پردازه‌ها يا ديگر سيستم‌هاي مجاز اطلاق مي‌شود. هدف از اين فناوري، حصول اطمينان است از اين كه يک موضوع، حقوق کافي براي انجام عمليات‌هاي خاص روي سيستم را دارد (King et al.، 2001). اين موضوع ممکن است کاربر، يک گروه از کاربران، يک خدمت، يا يک برنامه کاربردي باشد. موضوعات در سطوح مختلف، امکان دسترسي به اشياي خاصي از يک سامانه را دارند. اين شيء ممکن است يک فايل، راهنما، چاپگر يا يک فرايند باشد. کنترل دسترسي ابزاري است که امنيت شبکه را از طريق تأمين کاراکترهاي شناسايي و کلمه عبور تضمين مي‌کند و فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا دسترسي به يک نظام را به محض اين که يک درخواست دسترسي صورت گيرد، مجاز مي‌شمارد يا غيرمجاز. اين فناوري در سطوح متنوع- در سطح برنامه کاربردي، در سطح ميزبان و در سطح شبکه- قابل پياده‌سازي است.

3.کلمات عبور(passwords)کلمه عبور، يک کلمه، عبارت يا حروف متوالي رمزي است که فرد براي به‌دست آوردن جواز دسترسي به اطلاعات (مثلاً يک فايل، برنامه کاربردي يا نظام رايانه‌اي) بايد وارد نمايد (Lexico Publishing Group ، 2002). اين کلمه براي شناسايي و براي اهداف امنيتي در يک نظام رايانه‌اي به کار مي‌رود. به هر کاربر مجموعه معيني از الفبا و عدد اختصاص داده مي‌شود تا به تمام يا قسمت‌هايي از نظام رايانه‌اي دسترسي داشته باشد. کلمه عبور، فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا به‌منظور گرفتن مجوز و دسترسي به نظام، به محض اين که يک فرد يا فرايند بخواهد به يک برنامه کاربردي، ميزبان يا شبکه متصل شود، به کار مي‌رود. اين فناوري در سطوح متنوع- در سطح برنامه کاربردي، سطح ميزبان، سطح شبکه- پياده‌سازي مي‌شود.

4. زيست‌سنجی(biometrics)زيست‌سنجی، علم و فناوري سنجش و تحليل‌داده‌هاي زيستي است. در فناوري اطلاعات، زيست‌سنجی معمولاً به فناوري‌هايي براي سنجش و تحليل ويژگي‌هاي بدن انسان (مانند اثر انگشت، قرنيه و شبکيه چشم، الگوهاي صدا، الگوهاي چهره، و اندازه‌هاي دست) خصوصاً به‌منظور تعيين اعتبار اشاره دارد. يکي از ويژگي‌هاي ذاتي علم زيست‌سنجی اين است که کاربر بايد با يک الگوي مرجع مقايسه شود. اثر انگشت، چهره يا داده‌هاي زيست‌سنجی ديگر را مي‌توان جايگزين کارت هوشمند نمود و کاربران مي‌توانند هم از کارت هوشمند و هم از اثر انگشت يا چهره خود برای تعيين اعتبار در امور بازرگاني، بانک‌ها يا ارتباط تلفنی استفاده نمايند (Encyclopedia and learning center، 2004).

زيست‌سنجی فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا از آن می‌توان با استفاده از هندسه بخشی از بدن کاربر برای گرفتن مجوز يا براي جلوگيری از دسترسی به نظام، به محض اين که کاربر بخواهد به يک برنامه کاربردي، ميزبان يا شبکه متصل شود، استفاده نمود. به‌علاوه اين فناوري در سطوح متنوع، با توجه به طبقه‌بندي بيان‌شده، قابل پياده‌سازي است.

5. نظام‌هاي آشکارساز نفوذی(intrusion detection systems (IDS))نظام‌هاي آشکارساز نفوذی، يک نظام تدافعي است که فعاليت‌هاي خصمانه را در يک شبکه تشخيص مي‌دهد. بنابراين نکته کليدي در نظام‌هاي آشکارساز نفوذی، تشخيص و احتمالاً ممانعت از فعاليت‌هايي است که ممكن است امنيت شبکه را به خطر بيندازند. يکي از ويژگي‌هاي مهم اين نظام‌ها، توانايي آن‌ها در تأمين نمايي از فعاليت‌هاي غيرعادي، و اعلام هشدار به مديران نظام‌ها و مسدود نمودن ارتباط مشکوک است. نظام‌هاي آشکارساز نفوذی فرايندي براي شناسايي و تقابل با فعاليت‌هاي مشکوک است که منابع رايانه‌اي و شبکه‌ها را هدف قرار داده‌اند. علاوه بر اين، ابزارها و تجهيزات اين نظام مي‌توانند بين تهاجم‌هاي داخلي از داخل سازمان (کارمندان يا مشتريان) و تهاجم‌هاي خارجي (حملاتي که توسط هکرها انجام مي‌شود) تمايز قايل شوند (مثل Snort IDS، ISS Real Secure، Cisco IDS) (سيستم‌هاي شناسايي...،1383). اين فناوري، فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا از آن براي کنترل ميزبان‌هاي روي شبکه، آشکارسازی، ثبت گزارش، و متوقف ساختن هر نوع حمله و استفاده غيرقانونی استفاده می‌شود. اين فناوري در سطوح ميزبان و شبکه، قابل پياده‌سازي است.

6. واقعه‌نگاري(logging)واقعه‌نگاري به ثبت اعمال يا تراکنش‌هاي انجام‌شده توسط کاربر يا يک برنامه، توليد سابقه، و ثبت نظام‌مند رويدادهاي مشخص به ترتيب وقوع آن‌ها براي فراهم‌کردن امکان تعقيب و پيگيري داده‌ها در تحليل‌هاي آتي اطلاق مي‌شود. واقعه‌نگاري، فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا به علت‌جويي حوادث امنيتي بعد از وقوع مي‌پردازد. اين فناوري در سطوح برنامه کاربردي، ميزبان و شبکه قابل پياده‌سازي است.

7. دسترسي از راه دور(remote accessing)"دسترسي از راه دور" به دسترسي به يک سيستم يا برنامه، بدون نياز به حضور فيزيکي در محل توجه دارد. با اين حال معمولاً دسترسي به خدمات از راه دور، کنترل‌شده نيستند، زيرا ممکن است دسترسي به يک خدمت از راه دور به طور ناشناس صورت بگيرد که در اين مورد دسترسي به خدمت، خطر جعل هويت را به همراه دارد. در اين زمينه با توجه به شرايط و امکانات، بايد ايمن‌ترين پروتکل‌ها و فناوری‌ها را به خدمت گرفت. مثلاً تعدادي از نظام‌ها ممکن است به غلط براي مجوزگرفتن اتصال، به صورت ناشناس با يک پيش‌فرض پيکربندي کنند، در حاليکه اتصال ناشناس بر طبق خط‌مشي امنيتي سازمان نبايد اجازه يابد که وارد نظام شود. دسترسي از راه دور، فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا يک فرد يا فرايند براي اتصال از راه دور، قادر به دستيابي بر طبق امتيازات دسترسي مي‌باشد. اين فناوري در سطح ميزبان قابل پياده‌سازي مي‌باشد.

نتيجه‌گيریاگر چه اغلب سازمان‌ها تمايل به داشتن شبكه‌هاي ايمن دارند، ارائه تعريفي واحد از امنيت که همه نيازهاي شبکه را تأمين نمايد ممکن نيست. در عوض هر سازمان بايد ارزش اطلاعات خود را ارزيابي كند و سپس يک خط‌مشي امنيتي براي مواردي که بايد مورد حفاظت قرار گيرند مشخص نمايد. مثلاً روش‌هاي تعيين اعتبار زيست‌سنجی از نظر قدرت و در دسترس بودن، در حال بهبود هستند، اما در حال حاضر با نوعي ترديد با آن‌ها برخورد مي‌شود و اين ترديد ناشي از هزينه‌هاي نسبتاً بالا و مشکلات مرتبط با دغدغه‌هاي حفظ حريم خصوصي مي‌باشد. البته نظراتي وجود دارند که به موجب آن‌ها مي‌توان از ترکيب فناوري‌هاي متنوع امنيتي، براي تشکيل فناوري‌هاي امنيتي قوي در زمينه امنيت اطلاعات استفاده نمود. مثلاًً در آينده نزديک با ترکيب ديوار آتش، نظام‌هاي آشکارساز نفوذی و فناوري‌هاي پويشگرهاي ضد ويروس، به تشکيل يک فناوري نيرومند در زمينه امنيت اطلاعات خواهيم رسيد. 

براي يک سازمان، شناختن فناوري‌هاي امنيت اطلاعات قابل دسترس، مهم است، تا از آن براي تدوين خط‌مشي‌هاي امنيتي با توجه به نوع و حساسيت اطلاعات سازمان خود، استفاده نمايند. به علاوه، ارائه اين طبقه‌بندی از فناوري‌ها، زمينه‌ساز پژوهش جديدي خواهد بود.


منابع

Bace, R. G. (2000). Intrusion detection. Indianapolis, IN: Macmillan Technical Publishing.
Caelli, W., Longley, D., & Shain, M. (1994). Information security handbook. England: MacMillan.
Comer, D. E. (1999). Computer networks and Intranets: with Internet Applications. New York: Prentice-Hall.
Conway, S., & Sliger, C. (2002). building taxonomies. In Unlocking knowledge assets (pp. 105-124). Washington: Microsoft press.
Information Security & Prevention of Computer Related Crime (INFOSEC). (2002). What is information security? Retrieved June 24, 2004, from http://www.infosec.gov.hk/english/general/infosec/what-infosec.htm
King, C. M., Dalton, C. E., & Osmanoglu, T. E. (2001). Security Architecture: Design, Deployment and Operations. London: McGraw-Hill.
Lexico Publishing Group, LLC. (2002). Dictionary.com. Retrieved June 24, 2004, from http://www.dictionary.com
Maiwald, E., & Sieglein, W. (2002). Security planning & disaster recovery. Osborne: McGraw-Hill.
McClure, S., Scambray, J., & Kurtz, G. (2002). Hacking exposed. (3rd ed.). London: McGraw-Hill.
Oppliger, R. (1998). Internet & Intranet security. Boston: Artech House.
Tiwana, A (1999). Web Security. Boston: Digital press.
Venter, H. S., & Eloff, J. H. P. (2003). A taxonomy for information security technologies [Electronic version in Elsevier Database]. Computers & Security, 22(4), 299-307.
Encyclopedia and learning center. (2004). TechTarget Network: What is.com. Retrieved June 24, 2004, from http://whatis.techarget.com/definitionscategory/.


آشنايي با رمزنگاري cryptography. (1383). بزرگراه رايانه. 7(66)، 42-39.
مديريت شبكه شركت سخا روش. 1382. استراتژي حفاظت از اطلاعات در شبكه‌هاي کامپيوتري (بخش اول و دوم). دسترسي در 17 خرداد 1383، از سايت http://www.srco.ir
امنيت شبکه: شبكه‌هاي ايمن و خط مشي هاي امنيتي. (1383). بزرگراه رايانه. 7(66)، 125-124.
سيستم‌هاي شناسايي تجاوز يا IDS. (1383). بزرگراه رايانه. 7(66)، 35-31.
عبداللهي ازگمي، محمد. (1375). طراحي و پياده‌سازي سرويس‌هاي امن براي شبكه‌هاي کامپيوتري. پايان‌نامه کارشناسي‌ارشد. دانشگاه صنعتي شريف.
هاشميان، وحيد. (1379). روش هاي رمزنگاري اطلاعات. رايانه شريف. 5(8)،21-18.

نويسنده: مريم اسدي - [e-mail]
منبع: فصلنامه علوم اطلاع‌رساني

دستورالعمل حفاظت از اسناد، اطلاعات و ادله پرونده‌های قضایی

رئیس محترم هیأت مدیره و مدیرعامل روزنامه رسمی کشور

 به پیوست یک نسخه دستورالعمل حفاظت از اسناد و اطلاعات و ادله پرونده‌های قضایی سال 1385 شامل 1 مقدمه و 33 ماده و 3 تبصره که در تاریخ21/8/1385 به تصویب ریاست محترم قوه قضاییه رسیده، جهت درج در روزنامه رسمی ارسال می‌گردد.

 

 

مقدمه:

برابر اصل 159(1) قانون اساسی، دادگستری مرجع رسمی رسیدگی به تظلمات و شکایات است و در عصر حاضر، رایجترین شکل رسیدگی به تظلمات و شکایات در قالب اسناد، اعم از رسمی، عادی و دولتی و غیردولتی صورت می‌گیرد. خصوصاً جایگاه و نقشی که اسناد در نزد مراجع قضایی دارند، امر نگهداری صحیح و حفاظت از آنها، اهمیتی مضاعف پیدا می‌کند. براین اساس بر مسؤولان، مدیران، قضات و کارمندان قوه قضائیه که به نحوی به اسناد و اطلاعات پرونده‌های قضائی دسترسی دارند، لازم است تا در هر شرایطی در حفظ آنها دقت و تلاش کنند. رعایت مقررات مذکور در هر یک از مراکز قوه قضائیه یا محاکم قضایی موجب صیانت از حقوق اصحاب دعوا اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی خواهدبود. هدف از تهیه این دستورالعمل، ایجاد وحدت رویه به منظور حفاظت از اسناد، اطلاعات، ادله، جلوگیری از سرقت یا فقدان اسناد و مدارک و دسترسی غیرمجاز افراد و عدم انتشار و افشای اسرار پرونده‌های قضایی در جهت حفظ حقوق اشخاص است.

 

فصل اول

اقدامات و تدابیر حفاظتی پیرامون اسناد، اسرار و اطلاعات و ادله پرونده‌های قضایی

 

ماده1ـ دفترهای مورد استفاده در شعب:

کلیه مراجع قضایی مطابق مقررات مربوط باید دارای دفاتر گوناگون ازجمله دفتر ثبت عرایض، دفتر ثبت لوایح، دفتر اندیکاتور، دفتر اوقات، دفتر اموال مرتبط با پرونده، دفتر ارسال و مراسلات، دفتر مخصوص زندان و بازداشتی‌ها باشند و به ترتیب شماره و تاریخ، اقدام کنند و تا آخرین صفحه سفید آن را مورد استفاده قرار دهند و در همان حال از هرگونه قلم‌خوردگی، محو، الحاق یا کشیدن ورق یا سیاه کردن اوراق خودداری ورزند.

تبصره ـ در صورتی که هنگام ثبت مطلب در دفترها اشتباهی رخ دهد با خط نازکی در هامش آن، مطلب صحیح را درج و از محو کردن اشتباه به وسیله لاک و غیره خودداری شود.

ماده2ـ ثبت پرونده:

با وصول پرونده، بایگان موظف است پرونده را در دفتر ثبت دادخواست یا ثبت درخواست ثبت کند و برای اقدام قانونی به نظر مدیر دفتر برساند. پس از صدور دستور قانونی از سوی شعبه و یا دفتر شعبه اقدامات لازم انجام شده و پس از تعیین وقت برای بایگانی به بایگان تسلیم شود. بایگان با توجه به کلاسه پرونده و سال باید پرونده را بایگانی کند.

ماده3ـ ارائه رسید:

پس از وصول دادخواست اعم از نخستین، تجدیدنظر و فرجام یا درخواست تجدیدنظر، مدیر دفتر یا دفتر بازداشتگاه موظف است مطابق فرم پیوست رسید بدهد و نسخه دوم آن را به پرونده پیوست کند.

همچنین مدیر دفتر یا جانشین وی باید کلیه اصول اسناد و لوایح و گزارشهای رسیده را پس از ملاحظه قاضی و اخذ دستور، فوراً با رعایت ترتیب از حیث تاریخ ورود در دفتری که برای ثبت آنها معین است، ثبت و رسیدی که مشتمل بر شماره ثبت، تاریخ و تعداد اوراق و موضوع باشد به تسلیم‌کننده بدهد.

ماده4ـ برگ‌شماری پرونده:

کلیه اوراق و اسناد و لوایح و گزارشها باید پس از ثبت، از سوی بایگان برگ‌شماری شود و شماره آن در ظهر هر برگ قید و با درج مشخصات به امضای وی برسد. اوراق مذکور باید به ترتیب شماره و تاریخ وصول با نظم و تربیت به پرونده الصاق شود.

ماده 5 ـ حفاظت از اسناد و مدارک مورد ادعای جعل و اوراق متعلق به متهم:

درصورت وجود اسناد مورد ادعای جعل و اوراق و نوشته‌های متعلق به متهم که از محل بازرسی بدست آمده است، باید پس از دستور کتبی قاضی پرونده تا تعیین تکلیف نهایی و صدور حکم قطعی به صورت لاک و مهر شده در گاوصندوق نگهداری و مراتب این موضوع در پرونده درج شود.

ماده6 ـ نحوه تنظیم صورت‌مجلس آلات و ادوات مرتبط با پرونده‌های قضایی:

تا تعیین تکلیف اشیاء و اموال مرتبط با پرونده‌های قضایی از سوی مقام قضایی، باید پس از درج شماره کلاسه بر اشیاء و اموال فوق، صورت‌مجلسی در دو نسخه متضمن مشخصات هریک از اموال و اشیاء برحسب نوع، تعداد، میزان، اندازه، شماره سریال و محل نگهداری مطابق فرم پیوست تنظیم، یک نسخه پیوست پرونده و نسخه دیگر به انباردار یا مسؤول نگهداری تحویل شود.

مسؤول انبار یا تحویل گیرنده نیز موظف است مطابق صورت مجلس تنظیمی (فرم پیوست) یک نسخه از برگ انبار را به تحویل‌دهنده و یک نسخه را به حفاظت و اطلاعات ارسال دارد.

ماده7ـ حفاظت از اسناد سری و محرمانه دولتی:

درصورتیکه پرونده قضایی حاوی اسناد سری و محرمانه دولتی باشد تا زمانی که اسناد فوق، ضمیمه پرونده است طبقه‌بندی آن پرونده، بالاترین طبقه‌بندی سند محسوب شده و باید مطابق آیین‌نامه طرز نگهداری اسناد سری و محرمانه دولتی و دستورالعمل حفاظت اسناد و اطلاعات طبقه‌بندی شده نگهداری شود و هرگونه اقدامی نسبت به اسناد مذکور از جمله ارسال و مراسلات نیز مطابق دستورالعمل مربوط انجام پذیرد.

ماده8 ـ شرایط و نحوه نگهداری قبوض (اعم از سپرده، جزای نقدی و. . .)

قبوض سپرده و سایر قبوض باید نام و نام‌خانوادگی ذی‌نفع، شماره کلاسه پرونده و شعبه رسیدگی‌کننده بدون هرگونه قلم‌خوردگی و لاک‌گرفتگی توسط مدیر دفتر درج و ضمن تنظیم صورت جلسه در پرونده نگهداری شود.

ماده9ـ محل نگهداری دفترها و پرونده‌ها:

محل نگهداری اسناد و اوراق پرونده‌های قضایی باید مطابق ماده 16(2) « دستورالعمل ساماندهی و نظارت بر تردد مراجعان و ارتقای رفتار سازمانی در قوه قضائیه» ابلاغی از سوی رئیس قوه قضائیه باشد.

ماده10ـ نحوه نگهداری پرونده‌ها:

پرونده‌ها باید در فایلها و کمدهای دارای قفل مطمئن نگهداری شود و امکان دسترسی مراجعان به آن میسر نباشد و در پایان کار اداری باید در کمدها و فایلها قفل شود. از تکثیر کلید و یا واگذاری آن به افراد فاقد سمت اجتناب شود و در صورت مفقودشدن هر یک از کلیدها، قفل آن بی‌درنگ تعویض گردد.

ماده11ـ قرار دادن پرونده در ردیف:

بایگان موظف است پس از انجام دستور قضایی و یا انجام تکالیف قانونی، بلافاصله هر پرونده را در جای مخصوص به خود ضبط و اکیداً از قرار دادن آنها بر روی میز خودداری نماید.

ماده12ـ شرایط خروج پرونده:

خارج کردن پرونده از بایگانی و دفتر و دادگاه به خارج از محل استقرار دادگاه باید مطابق ماده4 (3) « دستورالعمل ساماندهی و نظارت بر تردد مراجعین» صورت گیرد.

ماده13ـ حفاظت از پرونده‌های حساس و مهم:

کلیه شعبی که به پرونده‌های حساس و مهم رسیدگی می‌کنند بنا به تشخیص قاضی پرونده یا مراجع نظارتی باید با هماهنگی حفاظت و اطلاعات تدابیر حفاظتی بیشتری لحاظ نمایند و پرونده‌های مذکور هم در شعبه و هم در بایگانی راکد باید در فایلها یا صندوقهای رمزدار نگهداری شود.

ماده14ـ کنترل پرونده‌ها هنگام جابجایی مدیران دفاتر شعب:

درصورت تغییر محل خدمت مدیران شعب مطابق ماده3 (4) « دستورالعمل ساماندهی و نظارت بر تردد مراجعین» عمل شود.

ماده15ـ نحوه ارسال پرونده‌های مختومه به بایگانی راکد:

پس از اتمام کلیه مراحل دادرسی و رسیدگی در شعبه مربوط و حصول اطمینان از اینکه هیـچ‌گونه اقدام دیگری از جمـله ابلاغ دادنامه به اصحـاب دعـوا، عدم ابلاغ رفع ممنوع‌الخروج بودن فرد، عدم اعلام سابقه محکومیت کیفری محکوم‌علیه به مراجع ذیصلاح، عدم ابلاغ رفع توقیف از وسیله نقلیه تحت تعقیب یا وصول نامه آزادی متهم از زندان و عدم فک قرار وثیقه متهم و ...... وجود ندارد، پرونده‌ها باید به موجب فهرستی که دارای مشخصات اصحاب دعوا، کلاسه پرونده و تعداد اوراق (برحسب برگ‌شماری انجام شده) که پیوست می‌باشد به بایگانی راکد ارسال و رسید اخذ شود.

ماده16ـ نحوه اقدام از سوی بایگانی راکد:

پس از وصول پرونده و ارائه رسید، بایگان موظف است آن را به ترتیب شماره و سال و تاریخ در ردیف خود ثبت و بایگانی کند.

تبصره ـ پرونده‌هایی که دارای اسناد سری و محرمانه دولتی می‌باشد باید مطابق بالاترین طبقه‌بندی سند، وفق آیین‌نامه(5) « طرز نگهداری اسناد سری و محرمانه دولتی مصوب سال 1354» حفاظت و نگهداری شود.

ماده17ـ شرایط حفاظت فیزیکی بایگانی راکد:

1/17ـ محل استقرار بایگانی راکد نباید در کنار مکانهای پر ترددی مثل نمازخانه، غذاخوری، تأسیسات حرارتی، برودتی و....... باشد و حتی‌الامکان باید در طبقات تحتانی انتخاب شود و با نصب تابلوهای هشداردهنده و موانع فیزیکی مناسب از ورود افراد غیرمجاز به محل فوق جلوگیری به عمل آید.

2/17ـ دارای روشنایی و هوای مناسب باشد به گونه‌ای که از تابش مستقیم نور آفتاب بر روی پرونده‌ها، رطوبت و حرارت زیاد و حشرات موذی که باعث پوسیدگی و از بین رفتن تدریجی اسناد و مدارک می‌شود، به دور باشد.

3/17ـ کلیة منافذ و راههای ورودی پنهانی به طور کامل مسدود شود.

4/17ـ دارای دستگاه اعلام حریق و کپسولهای اطفای حریق (به تعداد مناسب و کافی) باشد.

5/17ـ از انباشتن اجناس و موادی که در ارتباط با وظایف اصلی بایگانی نیست اجتناب شود.

6/17ـ محل بایگانی علاوه بر استحکام کافی درهای آن، باید دارای قفل سوئیچی با ضریب امنیتی بالا باشد.

7/17ـ سیم‌کشی برق، لوله‌های گاز، لوله‌های آب، دودکشها باید مرتباً از نظر ایمنی کنترل شوند.

8/17ـ کلید ورودی بایگانی باید محدود و تنها در اختیار مسؤول و جانشین بایگانی باشد و از تکثیر آن و همچنین از سپردن کلید به افراد غیرمجاز و گذاردن آن در محلهای قابل دسترسی خودداری شود.

 

فصل دوم

شرایط دسترسی به اسناد و اطلاعات و ارسال و مراسلات پرونده‌های قضایی

 

ماده 18ـ شرایط ملاحظه پرونده‌های قضائی توسط وکلا، کارشناسان و اصحاب دعوا:

ملاحظه پرونده‌های قضائی توسط وکلاء، کارشناسان منتخب و اصحاب دعوا با شرایط ذیل و رعایت تبصره ماده 128 (6) و ماده 190 (7) « قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری» امکان‌پذیر است:

1/18ـ تقاضای کتبی متقاضی باید به نظر قاضی برسد و با دستور کتبی وی باشد.

2/18ـ هویت و سمت متقاضی قبلاً احراز شده باشد.

3/18ـ پرونده برگ شماری شده باشد.

4/18ـ ملاحظه پرونده در حضور قاضی یا مدیر دفتر یا اعضای دفتری صورت پذیرد.

5/18ـ در خاتمه ملاحظه، گواهی خاتمه دسترسی تکمیل و ضمیمة پرونده شود.

6/18ـ تحویل دهنده از اعاده پرونده با تمامی اوراق و ادله و مدارک تحویلی اطمینان حاصل نماید و ذیل گواهی خاتمه دسترسی را تائید کند.

تبصره: پرونده‌هایی که دارای اسناد سری و محرمانه دولتی است و ملاحظه اسناد فوق توسط اصحاب دعوا یا کارشناس یا وکیل پرونده بنا به تشخیص قاضی پرونده ضروری باشد در ذیل گواهی خاتمه دسترسی، ملاحظه اسناد مذکور درج شود.

ماده19ـ شرایط اخذ رونوشت اوراق پرونده‌های قضایی:

اخذ رونوشت اوراق پرونده و صورت‌جلسه‌های آن باید با رعایت مقررات قانونی از سوی طرفین پرونده و زیرنظر مستقیم مدیر دفتر، پس از احراز هویت متقاضی صورت گیرد و پس از تحویل رونوشت اوراق ذیل درخواست متقاضی از وی رسید گرفته شود.

ماده20ـ موارد ممنوعیت ارائه رونوشت:

1/20ـ‌ ارائه تصویر و یا رونوشت اسناد و مدارکی که نسبت به آنها ادعای جعلیت شده مادام که به موجب حکم قطعی نسبت به آنها تعیین تکلیف نشده، ممنوع است مگر با اجازه دادگاه که در این‌صورت در حاشیه آن باید تصریح شود که نسبت به این سند ادعای جعلیت شده‌است. (8)

2/20ـ‌ ارائه تصویر یا رونوشت اسناد سری و محرمانه دولتی و یا اسناد و مدارکی که در آن مسائل اخلاقی و اسرار خصوصی اشخاص ذکر شده‌است و یا برخلاف عفت عمومی است و یا پرونده در مرحله تحقیقات مقدماتی باشد ممنوع است.

3/20ـ ارائه رونوشت یا تصویر دادنامه پیش از امضاء و ثبت آن در دفتر مخصوص ممنوع است.

ماده21ـ ممنوعیت انتشار و افشای جریان رسیدگی و طرح اسرار و اطلاعات پرونده:

مطابق مواد 103(9) و 128 و تبصره آن(10) و 188(11) و 225(12) قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری، به منظور حفاظت از اسرار و اطلاعات پرونده،

حضور اشخاص غیرمجاز، انتشار و افشای جریان دادگاه اطفال و حضور در جلسات غیرعلنی دادگاه و تحقیقات مقدماتی، مصاحبه و اظهار عقیده درخصوص برائت یا مجرمیت متهم توسط قضات، ارائه و طرح و بحث و گفتگو در مورد اسرار و اطلاعات مربوط به پرونده‌های قضایی درحضور اشخاصی فاقد سمت و صلاحیت در محل کار و خارج از محل کار ممنوع است.

ماده22ـ حفاظت از سوابق محکومان:

1/22ـ هنگام معرفی متهمان به زندان باید از فرمهای مربوط مطابق بخشنامه 2810/80/1 (13) مورخه 17/2/1380 ابلاغ شده از سوی رئیس قوه قضائیه به همراه زندانی یا دادنامه قطعی یا غیرقطعی ارسال شود و در صورت محکومیت قطعی به حبس یا محرومیت از حقوق اجتماعی یا حد، حداکثر ظرف یک ماه مراتب پس از تکمیل فرم مربوط به اداره سجل قضایی ارسال شود. همچنین مطابق بخشنامه شماره 1353/79/1(14) مورخه 7/2/1379 ابلاغی رئیس قوه قضائیه نسخه‌ای از کلیة احکام و تصمیمات قطعی علیه مدیران اجرایی کشور به سازمان بازرسی کل کشور ارسال گردد.

2/22ـ کلیة شعب باید دارای دفتر مخصوص ثبت اسامی زندانیان باشند و نیز کلیه پرونده‌های زندانی‌دار باید دارای برچسب و علامت زندانی‌دار باشد.

3/22ـ قضات اجرای احکام یا قضات دادگاه رسیدگی کننده به پرونده در صورت اعزام و یا دستور آزادی متهم یا محکوم علیه باید از انتقال یا آزادی متهم یا محکوم علیه کتباً اطمینان حاصل کنند.

ماده23ـ شرایط واگذاری اسناد و اطلاعات پرونده‌های قضایی به سازمانها و مؤسسات دولتی:

ارائه هرگـونه اطلاعـات و اسناد پرونده‌های قضایـی به سازمانهـا و مؤسسـات دولتی به‌استثنای مواردی که قانون مشخص نموده، ممنوع است.

ماده24ـ شرایط واگذاری پرونده‌های قضایی برای انجام تحقیقات به ضابطان:

1/24ـ ارسال اصل اسناد و مدارک پرونده‌های قضایی به مراجع انتظامی و سایر ضابطان ممنوع است و در مواردی که بدون ملاحظه اسناد و مدارک انجام وظیفه برای ضابطان مقدور نباشد باید بدل پرونده تهیه و به مرجع مزبور تحویل شود و پرونده در وقت نظارت قرارگیرد.

2/24ـ بدل پرونده توسط مدیر دفتر یا جانشین وی با تهیة کپی از تمام صفحات یا اوراق مهم پرونده صورت می‌گیرد.

ماده25ـ اقدامات لازم در هنگام ارسال پرونده:

1/25ـ هنگام ارسال پرونده به مراجع قضایی، مدیران دفاتر باید آن را برگ شماری نموده پس از تهیه بدل، طی مکاتبه‌ای که حاوی تعداد اوراق پرونده و نوع ضمائم آن باشد، پرونده را درون لفاف مناسب قرارداده و با درج نشانی کامل و صحیح فرستنده و گیرنده آن را لاک و مهر و ارسال دارند و برگ دوم مکاتبه‌ نیز به عنوان سابقه نگهداری شود.

2/25ـ هنگام ارسال پرونده به مراجع قضایی و نظارتی باید به نحوی اقدام شود که موجبات اطاله دادرسی و یا بلاتکلیفی زندانی را فراهم نسازد.

3/25ـ در زمان ارسال کلیه پرونده‌های حساس و مهم پس از تهیه بدل پرونده باید از پلمپ‌های یک‌بار مصرف که دارای شماره سریال و عنوان دستگاه در روی آن درج شده‌باشد، استفاده و توسط پیک ارسال شود.

4/25ـ ارسال اشیای حجیم باید درون لفاف، جعبه و امثال آن قرار گرفته و مطابق سایر لفافها بسته‌بندی شود.

5/25ـ درصورت هرگونه تغییر و یا دستکاری، بی‌درنگ به حفاظت و اطلاعات مربوط گزارش شود.

ماده26ـ خروج پرونده از اتاق بایگانی:

کلیة پرونده‌های قضایـی باید دارای کارتکس جایگزین باشد و درصورتـی که پرونده به هر دلیلی از اتاق بایگانی خارج شود مسؤول بایگانی موظف است کارتکس مذکور را تکمیل و جایگزین پرونده مربوط سازد.

ماده27ـ نظارت بر ارسال پرونده از طریق سیستم پستی:

پرونده‌هایی که از طریق پُست (ترجیحاً پست قضایی) ارسال می‌شود، باید با تمهیدات حفاظتی متمایز نسبت به سایر محموله‌های پستی صورت گیرد و از سوی حفاظت و اطلاعات، نظارت نوبه‌ای نسبت به روند ارسال و مراسلات مذکور صورت پذیرد.

ماده28ـ ارسال پرونده به ماشین‌نویسی:

ارسال پرونده به ماشین‌نویسی به منظور تایپ دادنامه و سایر مکاتبات ممنوع می‌باشد.

ماده29ـ نحوه تنظیم صورتجلسات:

کلیه صورتجلسات باید مطابق ماده 158(1) « قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری» تنظیم و از نوشتن بین سطور و تراشیدن کلمات، امتناع و ذیل کلیه صورتجلسات به امضای قاضی پرونده ـ با ذکر مشخصات وی ـ و امضای اشخاص مورد تحقیق برسد.

 

فصل سوم:

وظایف و مسؤولیتها

 

ماده30ـ وظایف قضات و مدیران دفاتر شعب و رؤسای واحدهای قضایی:

1/30ـ مسؤولیت نظارت بر کلیه کارکنان شعبه درخصوص رعایت مقررات حفاظتی پیرامون اسناد، اطلاعات و پرونده‌های قضایی بر عهده رئیس شعبه یا قاضی مربوط می‌باشد.

2/30ـ رؤسای واحدهای قضایی در راستای اجرای دستورالعمل و نظارت بر آن موظف به همکاری با حفاظت و اطلاعات می‌باشند.

3/30ـ مدیر دفتر شعبه موظف است بر عملکرد منشی دادگاه و بایگان شعبه و سایر کارکنان درخصوص نحوه تنظیم و نگهداری کلیه دفاتر از جمله دفتر تعیین اوقات، ثبت دادنامه، ثبت لوایح، ثبت عرایض، اندیکاتور و ... و وضعیت اوراق و اسناد و پرونده‌ها، مهرها و سایر مدارک نظارت نماید.

4/30ـ هرگونه فقدان، سرقت و اختفای اوراق و پرونده‌ها باید بلافاصله به حفاظت و اطلاعات مربوط گزارش شود.

5/30ـ مسؤولیت ایجاد امکانات و تأمین تجهیزات به منظور حفاظت از اسناد، اطلاعات، ادله، مدارک و پرونده‌ها از وظایف رؤسای واحدهای قضایی می‌باشد.

ماده31ـ وظایف حفاظت و اطلاعات:

به منظور نظارت برحُسن اجرای این دستورالعمل، حفاظت و اطلاعات موظف است:

1/31ـ به صورت نوبه‌ای یا حداقل یک نوبت در سال از اقدامات تأمینی در جهت حفظ اسناد و مدارک و ادله و اطلاعات، از کلیه دفاتر شعب با هماهنگی رؤسای مراجع قضایی بازرسی نموده و از نتیجه کار، گزارش تهیه کند.

2/31ـ در صورت تخریب، ربوده شدن، مفقود یا معدوم شدن اسناد، اوراق و دفاتر و پرونده‌ها در نتیجه اهمال و سهل‌انگاری، حفاظت و اطلاعات مربوطه موظف است در این خصوص تحقیق لازم معمول و متخلف یا متخلفان را به مراجع ذیصلاح معرفی کند.

3/31ـ پیگیری و تحقیق در مورد تخلفات حفاظتی و جرایم و معرفی متخلف یا مجرم به مراجع قانونی ذیصلاح.

4/31ـ نظارت بر نحوه عملکرد کارکنان و توجیه آنان با همکاری رؤسای واحدهای قضایی.

5/31ـ اعمال نظارت بیشتر درخصوص کارمندانی که به پرونده‌های مهم دسترسی دارند.

ماده32ـ بودجه دستورالعمل:

بودجه موردنیاز برای اجرای این دستورالعمل ظرف یک ماه از ابلاغ آن، توسط مرکز حفاظت و اطلاعات برآورد و از سوی معاونت اداری ـ مالی قوه قضائیه تأمین و با نظارت حفاظت و اطلاعات در مراجع و واحدهای قضایی مربوط هزینه خواهدشد.

ماده33ـ این دستورالعمل شامل 1 مقدمه و 33 ماده و 3 تبصره در تاریخ21/8/1385 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده‌است.

-----------------------------------------------------

1ـ اصل 159 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران:

مرجع رسمی تظلمات و شکایات دادگستری است. تشکیل دادگاهها و تعیین صلاحیت آنها منوط به حکم قانون است.

(2)ـ ماده 16ـ دستورالعمل ساماندهی تردد مراجعین:

اجرای دقیق دستورالعمل‌های حفاظتی تدوین شده از سوی مرکز حفاظت و اطلاعات کل قوه قضائیه به شرح ذیل ضروری می‌باشد:

الف) رفع نواقص و مختصات فیزیکی محاکم اعم از: امکان نفوذ غیرمجاز به بخشهای مختلف ساختمانهای واحدهای قضایی در ساعات اداری و غیراداری از سوی افراد فاقد صلاحیت و همچنین امکان استنساخ از اسناد و مدارک و سرقت آنها یا معدوم نمودن یا امکان آتش‌سوزی عمدی و امثالهم.

ب) استقرار دفترهای، اسناد، مدارک، پرونده‌ها، رایانه‌ها و ملزومات مربوطه در محل مناسب، دور از دسترسی افراد فاقد صلاحیت.

ج) تحویل فوری « ملزومات و مشکوفات مرتبط با پرونده» به انبار واحد قضایی و ساماندهی امر تحویل و تحول و ورود و خروج از آنها از انبار و همچنین دقت در درج مشخصات پرونده مربوط بر روی هر یک از لوازم انتقالی به انبار.

د) رعایت دقیق آیین‌نامه طرز نگهداری اسناد سری و محرمانه دولتی و نحوه تعیین طبقه‌بندی اسناد طبقه‌بندی شده (مصوب سال 1354) با عنایت به تعامل انواع مرتبطین با محاکم اعم از « سربازان، ضابطین، نیروهای شرکتی، محققین، وکلا، کارآموزان و ارباب دعوا» و دقت در صلاحیت هر یک از ایشان در دسترسی به اسناد و پرونده‌ها با رعایت شأن مشارالیهم و طبقه‌بندی حفاظتی هر پرونده و سند.

تبصره ـ شورای حفاظت و اطلاعات استان که به ریاست رئیس کل دادگستری استان و عضویت اعضای شورای قضائی استان تشکیل می‌گردد، نظارت لازم را بر اجرای مفاد این ماده به عمل خواهدآورد. دبیر این شورا، رئیس حفاظت و اطلاعات دادگستری کل استان می‌باشد.

(3) ـ ماده 4 ـ دستورالعمل ساماندهی تردد مراجعین:

« خارج کردن پرونده‌ها از شعب دادسراها و دادگاهها، حتی توسط قضات ممنوع بوده و در صورت ضرورت، با برگ‌شماری و تهیه بدل و تسلیم رسید به مسؤول مربوط امکان‌پذیر خواهدبود لیکن خروج پرونده‌های مهمه ملی و بین‌المللی ـ که برای دادرسان آنها ابلاغ ویژه صادر می‌گردد، از شعبه رسیدگی کننده مطلقاً ممنوع بوده و لازم اسـت مکان منـاسب مورد تأیید حفاظت و اطلاعات، جهت استقرار دادرس و همکاران وی پیش‌بینی شود.»

4ـ ماده3ـ دستورالعمل ساماندهی تردد مراجعین:

از هر گونه جابجایی بی‌مورد مدیران دفترهای پرهیز گردیده و در قبال آن با برنامه زمانبندی شده، نسبت به جابجایی دوره‌ای مدیران دفترها و کارکنان شعب در جهت پیشگیری از وقوع جرم اقدام گردد. همچنین هرگونه جابجایی مدیران دفترها به اطلاع حفاظت اطلاعات رسیده، پس از کنترل دقیق اسناد و پرونده‌های شعبه مربوط و صورت جلسه تحویل و تحول پرونده و اسناد مربوطه، به صورت دقیق تنظیم و به امضای هر دو مدیر دفتر برسد. همچنین درخصوص تعیین تکلیف پرونده‌هایی که احیاناً مفقود یا ناقص گردیده است، اقدام لازم صورت پذیرفته و به مقامات ذیصلاح گزارش گردد.

5ـ آیین‌نامه طرز نگهداری اسناد سری و محرمانه دولتی مصوب 1354:

ماده1: اسناد سری و محرمانه دولتی به اعتبار مقدار مراقبتی که باید در حفظ آنها بشود به چهار طبقه تقسیم می‌شوند:

طبقة اول ـ اسنادی است که افشای غیرمجاز آنها به اساس حکومت و مبانی دولت ضرر جبران‌ناپذیری برساند.

طبقة دوم ـ اسنادی است که افشای غیرمجاز آنها منافع عمومی و امنیت ملی را دچار مخاطره کند.

طبقة سوم ـ اسنادی است که افشای غیرمجاز آنها نظام امور سازمانها را مختل و اجرای وظایف اساسی آنها را ناممکن کند.

طبقة چهارم ـ اسنادی است که افشای غیرمجاز آنها موجب اختلال امور داخلی یک سازمان بشود یا با مصالح اداری آن سازمان مغایر باشد. اسناد سری در طبقات اول و دوم و اسناد محرمانه در طبقات سوم و چهارم قرار می‌گیرند (اسناد طبقة اول با عنوان به کلی سری و اسناد طبقة دوم با عنوان سری و اسناد طبقة سوم با عنوان خیلی محرمانه و اسناد طبقة چهارم با عنوان محرمانه مشخص می‌شود).

تبصره ـ کلمة سازمان در این آیین‌نامه به جای وزارت‌خانه و مؤسسه دولتی و وابسته به دولت و شرکت دولتی به کار رفته است.

ماده8 ـ اسناد طبقة اول و دوم باید در صندوق‌های نسوزی که حداقل به قفل رمز سه چرخی و در موارد استثنایی شش اهرمی مجهز باشند، نگاهداری شوند.

ماده9ـ اسناد طبقة سوم باید در صندوق فلزی یا قفسه‌های کشوئی فلزی (فایل کابینت) نگاهداری شوند، در مواردی که رعایت این ترتیب مقدور نباشد، استفادة موقت از صندوق یا گنجة چوبی که به میله‌های فلزی و قفل مطمئن مجهز باشد جایز خواهدبود.

ماده10ـ محل بایگانی اسناد طبقة اول و دوم و سوم باید محفوظ و در غیر مواقعی که مراجعه به این اسناد لازم است مقفل باشد. کسی که مسؤولیت نگاهداری اسناد مذکور را عهده‌دار است باید در پایان کار اداری با بازرسی محل از اجرای مقررات مربوط به نگاهداری اسناد مذکور و مقفل بودن محفظة آنها مطمئن شود.

ماده11ـ اسناد طبقه چهارم باید در محلی که خارج از دسترس اشخاص غیرمجاز باشد نگاهداری شوند.

6ـ تبصره ماده128ـ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری:

در مواردی که موضوع جنبه محرمانه دارد یا حضور غیر متهم به تشخیص قاضی موجب فساد گردد و همچنین درخصوص جرایم علیه امنیت کشور حضور وکیل در مرحله تحقیق با اجازه دادگاه خواهدبود.

7ـ ماده190ـ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری:

در مواردی که تحقیقات تکمیل و برای انجام محاکمه وقت تعیین شده باشد متهم یا وکیل او حق دارند پیش از شروع محاکمه به دفتر دادگاه مراجعه و از محتویات پرونده اطلاعات لازم را تحصیل کنند.

8ـ ماده222 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی.

9ـ ماده103ـ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری.

از اوراق و نوشته‌ها و سایر اشیای متعلق به متهم، فقط آنچه که راجع‌به واقعه جرم است تحصیل و در صورت لزوم به شهود تحقیق ارائه می‌شود و قاضی مکلف است در مورد سایر نوشته‌ها و اشیاء متعلق به متهم با کمال احتیاط رفتار نموده و موجب افشای مپیوستون و محتوای آنها که ارتباط به جرم ندارد نشود.

10ـ ماده128ـ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری:

متهم می‌تواند یک نفر وکیل همراه خود داشته باشد. وکیل متهم می‌تواند بدون مداخله در امر تحقیق پس از خاتمه تحقیقات مطالبی را که برای کشف حقیقت و دفاع از متهم یا اجرای قوانین لازم بداند به قاضی اعلام نماید. اظهارات وکیل در صورت‌جلسه منعکس می‌شود.

تبصره ـ در مواردی که موضوع جنبه محرمانه دارد یا حضور غیرمتهم به تشخیص قاضی موجب فساد گردد و همچنین درخصوص جرایم علیه امنیت کشور حضور وکیل در مرحله تحقیق با اجازه دادگاه خواهدبود.

11 ـ ماده188ـ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری:

محاکمات دادگاه علنی است به استثنای موارد زیر به تشخیص دادگاه:

1ـ اعمال منافی عفت و جرایمی که برخلاف اخلاق حسنه است.

2ـ امور خانوادگی یا دعاوی خصوصی به درخواست طرفین.

3ـ علنی بودن محاکمه مخلّ امنیت یا احساسات مذهبی باشد.

12ـ ماده 225ـ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری:

رسیدگی به جرایم اطفال علنی نخواهدبود، در دادگاه فقط اولیاء و سرپرست قانونی طفل و وکیل مدافع و شهود و مطلعین و نماینده کانون اصلاح و تربیت که دادگاه حضور آنان را لازم بداند حاضر خواهند شد. انتشار جریان دادگاه از طریق رسانه‌های گروهی و یا فیلمبرداری و تهیه عکس و افشای هویت و مشخصات طفل متهم ممنوع و متخلف به مجازات قانونی مندرج در ماده 648 قانون مجازات اسلامی محکوم خواهدشد.

13ـ بخشنامه به واحدهای قضایی سراسر کشور (شماره 2810/80/1 مورخ 17/2/1380)

به منظور شناسایی دقیق معرفی شدگان به زندانها و ایجاد رویة یکسان در نحوة معرفی آنان و نیز ابلاغ دادنامه و اعلام محکومیت، جهت درج (در) پیشینة محکومان زندانی، مطالعاتی انجام شد و با کسب نظرات مختلف و از جمله کارشناسان دفتر طرح و برنامه، طرح‌های سه‌گانه‌ای تهیه، که نمونه آن جهت تکثیر و استفاده از آن در موارد لازم، به پیوست فرستاده می‌شود. واحدهای قضایی، بعد از این باید از به کاربردن فرم‌های سابق خودداری کنند و در مواقع اعزام و تحویل متهمان به بازداشتگاه و ابلاغ دادنامه و اعلام قطعیت یا عدم آن به منظور درج در سوابق زندانیان، از نمونه‌های چاپی پیوستی استفاده و با تکمیل هریک (حسب مورد) همراه زندانی یا دادنامة قطعی یا غیرقطعی به زندان بفرستند؛ بنابراین، لازم است به تعداد کافی چاپ و یا تکثیر، در اختیار شعب محاکم (و) واحدهای اجرایی تابع، قرار دهید تا در مواقع لازم مورد استفاده قرار دهند.

14ـ بخشنامه به رؤسای کل محترم دادگستری‌های سراسر کشور (شماره:1353/79/1 مورخ 7/2/1379)

نظر به لزوم اطلاع از کیفیت توجه و اجرای قانون توسط مدیران اجرایی در دستگاهها و ضرورت جمع‌آوری اطلاعات در این زمینه به منظور اعمال نظارت مؤثر و ارائه ارزیابی صحیح از عملکرد آنان، لازم است از 1/1/1379 نسخه‌ای از کلیة احکام و تصمیمات قطعی علیه مدیران اجرایی کشور به سازمان بازرسی کل کشور جهت بهره‌برداری و اعمال در بانک اطلاعات مدیران ارسال شود. مفاد این بخشنامه را به کلیة شعب محاکم عمومی و انقلاب، ابلاغ فرمایید.

 رئیس حوزه ریاست قوه قضائیه ـ عبدالرضا ایزدپناه

دسته بندی الگوهای مکانی _زمانی تصادفات جاده ای براساس تجزیه و تحلیل GIS

جنوب هند یکی از نقاط مهم در بررسی و ارزیابی تصادفات به دلیل توسعه ناکافی زمین ها در شبکه حمل و نقل می باشد که اغلب به تراکم ترافیک و تصادفات منجر می شود.فناوری های جغرافیایی اطلاعاتی را در رابطه با نفوذ فضایی و بررسی عوامل زمانی در شکل گیری آن ها به ما می دهد.

که بررسی های حوضه های فضایی از تصادفات و نقاط تراکم فضایی از روش موران  I  و همبستگی مکانی از طریق دستور GETIS  یا G و توابع نقطه ایی تراکم KERNEL محاسبه می شود.
حوادث کل طبیعت خوثه را نشان می دهد و حالت کلی دارد ولی UPS ها نشان می دهند که تو پیچ  زمان  تصادفات  در کلابیس های خاص می باشند این نتایج می توانند به طور موثر با سازمان های مختلف برای اتخاذ برنامه ریزی و مدیریت استراتژی های بهتر برای بهبود کیفیت ترافیک و همچنین کاهش تصادفات بدست می آیند.
مقدمه :
تصادفات جاده ای در سراسر جهان عمدتا بدلیل عدم توسعه ی خطوط  حمل و نقل  به علت وجود مشکلاتی در وضعیت املاک و مستغلات در حال افزایش می باشد بنابراین تصادفات جاده ایی دلیل اصلی بنابراین دلایل مرگ و انسانی در عصر حاضر تصادفات و یا بیماری می باشد 
1_در هند در هر سال نزدیک به 85000 کشته و 300000 زخمی طی تصادفات جاده ایی گزارش می شود.
2_ بیشتر این حوادث به دلیل خطای انسانی عمدتا عدم توجه به عابر پیاده می باشد. از این رو احتمال وقوع تصادفات و شدت آن را اغلب می توان با تجزیه و تحلیل سیستماتیک و با توسل به راه حل های مناسب شامل استفاده از سیستم های کنترل  ترافیک مناسب شیوه های  طراحی مناسب جاده ها و فعالیت های موثر پلیس راهنمایی رانندگی کاهش داد.
  با این حال وظیفه ی تجزیه و تحلیل مناسب و تحلیل راه حل های موثر را می توان از الگو هاای مکانی و زمانی در حوادث و سوانح و با استفاده از فن آوری های زمین – فضا به دست آورده.
 (3,4,5,6) در توزیع غیراتفاقی حوادث و سوانح هم در زمان هم در مکان سوالات در رابطه با محل و دلایل وقوع آن در محل بالا می رود.
  (7,8,9,10)برخلاف روش های مرسوم , تفکر فضایی ( با استفاده از GIS )  یکی از ابزار های محبوب برای تجسم داده های تصادفی و تجزیه و تحلیل موثر می باشد و از این رو است که توسط بسیاری از سازمان های ترافیکی مورد استفاده قرار می گیرد
 (11,12,13,14,15,16,17,18)شهر" تیروان انتاپوران" یکی از شهر های جنوب هند است که به شدت در حال رشد بوده و تغیرات شدیدی در استفاده از زمین و پوشش زمین صورت گرفته است تراکم خودرو ها در چند سال گذشته افزایش نگران کننده ایی داشته  اما شرایط جاده به همان صورت باقی مانده است که همین امر منجر به افزایش حوادث و تصادفت جاده ایی شده است . مطالعه ی حاضر با استفاده از  GIS بر اساس روش های آماری مکانی برای شناسایی نقاط حادثه انجام شده است این مقاله با هدف ارزیابی و نشان دادن نقاط حادثه در شهرستان ذکر شده صورت پذیرفته است. اطلاعات محل حادثه واقعی همراه با ویژگی های مکانی با استفاده از آمار فضایی و اطلاعات جغرافیایی است.
پیش بینی و تجزیه و تحلیل می تواند به شناسایی مکان های آسیب پذیر و اقدامات درمانی آن مناطق کمک کند.علاوه بر این این میل همچنین برای مشخص اخوان بخش های امن جاده که به نوبه ی خود می تواند به توسعه ی راه های امن تر نیز کمک میکند.
2_ منطقه ی مورد مطالعه 
شهرستان تیروان انتاپوران مرکزی این ایالات کرالا هند در حدود km² 141,174 گسترش یافته است (شکل1)
از غرب به دریای عرب و از شرق به صنعت های غربی محدود شده است.
اگر چه این شهرستان به عنوان شهرستان های  دارای رشد سریع  طبقه بندی شده است اما برنامه ریز درستی انجام نپذیرفته و بسیاری از جاده ها باریک و باعث تراکم سنگین ترافیک شده است.
توسعه ی سریع باعث افزایش تعداد وسایل نقلیه بدون وجود زیر ساخت های جاده ای مناسب شده است از آن جا که راه ها در این صنعت تحت فشار سنگین می باشد و تصادفات بیشتر اتفاق می افتد  پیش بینی و شناسایی فضا زمانی از حوادث برای پلیسان ترافیک برنامه ریزان حمل و نقل و مهندسان بسیار مهم است.
3_روش شناسایی :
هدف مهم در تجزیه و تحلیل شناسایی و تولید اطلاعات مورد نیاز برای کمک به تصمیم گیرندگان در اتحاد اقدامات مناسب برای جلوگیری و کاهش اتفاقات و حوادث است. 
(1412,,5) به طور کلی آمار تصادفات به عنوان شاخص های ارزیابی برای برآورد میزان حوادث احتمالی در جاده ها در آینده می باشد.
پیش بینی الگوی فضایی تصادفات با استفاده از اطلاعات واقعی موجود و سیستم اطلاعات جغرافیایی ( Gis  ) که به تازگی آمده است نتایج خوبی با شرایط واقعی می باشد جزییات دقیق از مجموع داده ها و روش مورد استفاده در تجزیه و تحلیل در صنعت های بعدی مورد بررسی قرار می گیرد.
1_3 مجموعه داده های حوادث 
مجموعه داده های برخورد های جاده ایی ( تصادف ) برای مطالعه ی حاضر از پلیس های ترافیکی شهرتیروان انتاپوران بدست آمده اند ( شکل 1 ) و در جدول 1 شرح داده شده اند و این مجموعه داده ها محل تصادفات را در سال 2008 نشان داده که 1468 تعداد و به جای آن  x , y  نام گذاری شده اند
این محل های تصادفات با اطلاعات دقیق شامل مکان ماه و روز ساعت و نوع وسیله دلیل مرگ و میر و غیره طبقه بندی رو نشان داده شده اند علاوه بر این مرز منطقه با بخش های دیجیتالی مشخص و برای استخراج از شبکه های جاده ا ی در SOI  در مقیاس 2500 : 1 کمک گرفته شده و پس از رقومی کردن نقشه ها توسط Gis  به روز شده اند 
2_3 روش های تجزیه و تحلیل داده های حوادث :
نقشه برداری  آماری فضایی کلیدی برای درک مکان و زمان وقوع حوادث است (2 , 19 , 15 , 3 ) آمار فضایی شامل مجموعه ای  از تکنیک ها برای توصیف و مدل سازی داده های مکانی و زمانی است 
تجزیه و تحلیل آماری فضایی مربوطه به تصادفات جاده ایی را می شود از پایگاه داده ها و لایه های اطلاعاتی از منابع در دسترس تایید نمود تمامی پردازش های فضایی با استفاده از نرم افزار arcgis9.3  و الحاقات آن انجام شده است .
قسمت  جهانی morani برای هر نوع بروز حادثه در منطقه انجام شده است .
علاوه بر این تجزیه و تحلیل نقاط مهم و برآورد تراکم مرکز نیز براساس getis_ord  انجام شده است .
هر دو تجزیه و تحلیل با استفاده از نرم افزار arcgis که ابزار آمار فضایی می باشد انجام پذیرفته است .
4_نتایج و بحث ها :
آنالیز الگوهای زمانی و مکانی از حوادث در منطقه مورد مطالعه بر روی تعداد کل تصادفات مانند حوادث اتفاق افتاده که در طول زمان موسمی و غیر موسمی ( زمانی ) و نقاط و سطوح دارای تراکم برای کل حوادث به عنوان یک کل به ویژه برای حوادث در طول زمان موسمی و غیر موسمی و حوادث نزدیک به موسسه های آموزشی و مکان مذهبی بدست آمده بودند 
نقاط مهم برای هر یک از انواع تصادفات با استفاده از getis_ovd محاسبه شده است .دوره های موسمی و غیر موسمی به عنوان متغییر های زمانی در نظر گرفته شده در این دو فصل عمده در دولت است که می تواند تحت تاثیر ترافیک و احتمال تصادفات قرار بگیرد. به طور مشابه دو نهاد مهم یعنی اماکن مذهبی و موسسات آموزشی به طور جداگانه تحت متغیر مکانی با توجه به ارتباط تعداد زیاد مردم با این ویژگی های اساسی از مجموعه داده دهای حوادث نشان می دهد که در میان تعداد کل حوادث (1468) تقسیم زمانی به عنوان موسمی (702) و غیر موسمی (711) و ارتباط ما به موسسات آموزشی (802) و اماکن مذهبی (333) وجود دارد. بخش عمده ای از نقشه برداری تصادفات به تشخیص مکان هایی با تراکم تصادف بالا به عنوان نقاط حساس (مهم ) اختصاص داده شده است .راه های بسیاری برای تعریف و تجزیه تحلیل نقاط مهم برای یک مجموعه داده شده از محل حادثه وجود دارد . به عنوان اولین قدم الگوی فضایی با استفاده از روش همبستگی مکانی ( moran I  ) مورد بررسی قرار گرفت .برای انجام این کار ضریب همبستگی مکانی با استفاده از شاخص (moran I  )   همراه c_scorc در مورد تمامی داده ها (کل حوادث , پارتشین زمانی  و مکانی ) محاسبه شد.
در حالی که استخراج شاخص  moran I  یک الگوی خوشه ای برای مجموعه ی داده موسمی و کسانی که در ارتباط با مکان های مذهبی در طبقه بندی تصادفات حالت طبیعی می باشد 
کل مجموعه داده های تصادفات غیرجزبندی یک نمره z مثبت بالا را نشان می دهد (انحراف استاندارد 2.25 ) شاخص mora I  در سطح 5% از ارزش بحرانی 1.96 (شکل 2 ) 
در مورد مجموعه ی تصادفات غیر موسمی میزان z 1.98 و انحراف استاندارد (در 5% آماری معنی دار ) با شاخص moran I  از 3% و با مقدار بحرانی 1.96 بوده است (شکل 3 ) 
در حالی که در حال اجرا شاخص  moran I  برای محل حادثه در نزدیک موسسات آموزشی با توجه به احتمال تصادفی تا حدودی خوشه ای طبقه بندی شده است (شکل 4 ) با نمره z از 1.18 انحراف استاندارد و شاخص Moran I از 2% .
طبقه بندی moran I  الگوی حوادث در فصلهای موسمی است و نزدیک به مکان های مذهبی نه خوشه ای نه پراکنده میباشد با میزان z کمتر از 1 و شاخص moran l  کمتر از 3% می باشد (شکل 5 ) 
شاخص moran I  از نقاط و سطوح تراکم هستند به طور کل حوادث به عنوان مقدار ویژه کل برای حوادث در طول زمان های موسمی و غیر موسمی و حوادث نزدیک به موسسات آموزشی و مکان های مذهبی است. نقاط مهم برای هریک از انواع طبقه بندی شده از تصادفات با استفاده از getis  ord محاسبه شد.
azscore نزدیک به 0 نشان می دهد که دسته بندی وجود ندارد 
Giz score  برای کل محل های حادثه که طبقه بندی نشده اند بین 781/7 تا 093/2- و gipzvalue از 0 تا 998/0 می باشد از این رو استنباط gizscoreمثبت دارای معنی آمادگی (ارزش بالا ) از محل حادثه را نشان داده در حالی که منفی آن نقاط با اهمیت کم را نشان می دهد . در مورد حوادث در طول فصل موسمی و غیر موسمی gizscore , gipvalue  از محدوده ی 250/1- تا 556/5 و 171/2- تا 286/4 و 0 تا 211/0 و 529/0 بدست آمده اند آمار تصادفات در نزدیکی موسسات آموزشی و اماکن مذهبی برای gizscire در محدوده ی 552/1- تا 753/5 و 384/1-  تا 748/5 و با gipvalue  0 تا 120/0 و 0 تا 166/. بدست آمده اند 
چگالی از نقاط بدست آمده (کل حوادث موسمی ,غیر موسمی ,در نزدیکی موسسات و اماکن مذهبی ) تنوع فضایی در الگوی نقاط حادثه در تیروان انتاپوران را نشان می دهد 
مزایای استفاده از این 2 بعد کانون سطح به خصوص از تصادفات جاده ای می تواند مدل و الگوی واقعی کانون حادثه بیش از زمان و مکان را فراهم کند. تراکم نقاط فضایی تخمین زده شده برای حوادث و سوانح طبقه بندی شده (شکل 6) و توزیع فضایی (شکل b . , 7a ) نشان دهنده ی تنوع درکا نوع دسته های دارای اهمیت کمتر هستند 
در حالی که تجزیه و تحلیل الگوی فضایی از حوادث نزدیک به موسسات آموزشی و نقاط اصلی  kowdiar-vazhathaca  گسترده شده اند همچنین در نقاط  vattiyoorkau و thiraxiaia  .
در همان زمان تصافات در نزدیکی مکان های مذهبی نشان  دهنده ی غلظت بالا در نزدیکی pettah و thirmala بوده است .
(شکل 8 و b ) . هر دو شکل نشان می دهد که نقاط کم اهمیت به خوبی جدا شده و منطقه مورد مطالعه قرار گرفته است بنابراین الگوی فضایی از حوادث در پژوهش حاضر تجزیه و تحلیل را به سرعت امکان ساخته و نقاط حادثه زیر را مشخص کرده 
5_نتیجه:
مطالعه حاضر که به بررسی و مقایسه انواع مختلف حوادث رانندگی در شرایط فضایی و جنبه های زمانی اولین تلاش در نوع خود در شهرستان thirurana thapuram  بوده است.
نتایج حاصل از آمار مکانی و تجزیه و تحلیل دسته بندی و استخراج تغییرات فضایی زمانی اوج حادثه ( نقاط و نقاط کم حادثه ) است ارزیابی از ویژگی های فضایی داده های تصادفی به روش moran I  از میزان z  بدست آمده شاخص  moran I  و مقدار بحرانی نشان دهنده ی مجموعه های داده های تصادف به عنوان یک مجموعه از حوادث غیر موسمی و ارتباط با موسسات آموزشی است. از جمله تجزیه و تحلیل داده ها زمان های موسمی و چگالی فضایی براساس getis_oro برای بسیاری از مجموعه ها نشان می دهد که نقاط حادثه و نقاط دارای حساسیت کمتر در اطراف دستبندی خاص پایین ترین نرخ را دارا می باشند.
این نتایج برای مدیریت موفق ترافیک و کاهش حوادث در سطح خود کار آمد بوده است .مطالعات را می توان با اطلاعات بیشتر در مرز جغرافیایی مربوط به جمعیت ,و جزییات خودرو و ویژگی های جاده ها ادامه داد .
با تشکر و قدر دانی از مرکز علوم و فناوری , سرمایه گذاری مشترک از دانشگاه کارلا ,  و حمایت مالی آن ها 

راهنمای جامع جلوگیری از نشت اطلاعات,نشت اطلاعات,ابزارهای DLP,اطلاعات حساس,حفاظت از اطلاعات,انتقال اط

[ترجمه و گردآوری: سجاد علی زاده]

در طی چند سال اخیر جلوگیری از نشت اطلاعات (DLP)، همچنین اتخاذ سیاست هایی بمنظور حفظ اطلاعات حساس حوزه کسب وکار و جلوگیری از سوء استفاده احتمالی سوداگران از این اطلاعات، بسیار مورد توجه مدیران، مشاوران و فروشندگان قرار گرفته است. این اخبار و شنیده ها ممکن است شما را نیز به فکر فرو برده باشد.
در این راستا علاوه بر حوزه کسب و کار که به دنبال راهی برای جلوگیری از نشت اطلاعات است فروشندگان نیز در حال ارائه محصولات کاربر پسند به منظور جلوگیری از نشت اطلاعات هستند. اما مشکل قضیه اینجاست که وجود تهدیدات متنوع و همچنین محصولات مختلف با دیدگاههای متفاوت به این تهدیدات، منجر به ایجاد سردرگمی شده است.
به نظر می رسد پیاده سازی و بکارگیری هماهنگ ابزارهای DLP به همراه فرآیندهای صحیح، عاملی است که می تواند کمک شایانی به جلوگیری از نشت اطلاعات نماید.

مفهوم واقعی جلوگیری از نشت اطلاعت چیست؟
DLP، مجموعه ای از محصولات و فرآیندهایی است که به حفاظت از اطلاعات حساس و مهم سازمانی کمک می کند.DLP تنها یک محصول مستقل مانند فایروال یا ایمیل سرور نیست بلکه مجموعه ای از تکنولوژی هایی است که چندین جنبه مهم از امنیت اطلاعات را در کنار هم قرار می دهد.
سیستم DLP ممکن است با شناسایی محتوا، ردیابی فعالیتها و مسدود نمودن انتقال اطلاعات حساس، به جلوگیری از نشت اطلاعات کمک نماید.
گرچه سال های کمی از ظهور DLP می گذرد، ولی بسیاری از تکنولوژی های زیرساختی و فرآیندهای مورد استفاده در آن بصورت جدی مورد آزمایش قرار گرفته اند.
بطور کلی DLP شامل موارد ذیل می باشد:

• طبقه بندی داده ها

قدمت طبقه بندی داده ها به زمانی برمی گردد که اولین بار شخصی بحث محرمانگی اسناد را مطرح نمود. طبقه بندی داده ها جزء اصلی و جدانشدنی DLP می باشد. اگر سازمان قادر به شناسایی اطلاعات مهم و حساس خود نباشد، بدیهی است که نخواهد توانست از تکنولوژی مناسب جهت جلوگیری از نشت اطلاعات استفاده نماید. کلید اصلی، پیاده سازی یک سیستم کارآمد و اطمینان از امکان توسعه آن است. طبق اظهارات کارشناسان حوزه امنیت، طبقه بندی نادرست اطلاعات، کاهش چشمگیر کارآمدی این سیستم ها را بهمراه خواهد داشت. پیشنهاد می گردد اطلاعات به سه یا چهار دسته نظیر عمومی، فقط داخلی، طبقه بندی شده و ... تقسیم گردند.

• رمزگذاری اطلاعات

مهم نیست که فروشندگان به شما چه می گویند، آگاه باشید که رمزنگاری، معادل با فرایند DLP نیست بلکه رمزنگاری یکی از اجزاء مهم جهت حفاظت از داده های ذخیره شده، داده های در حال استفاده و داده های در حال انتقال سازمان است.
شایان ذکر است انطباق سیاستهای در نظر گرفته شده، با اصول کسب و کار سازمان، امری حیاتی است. رمزنگاری اطلاعات می تواند به سادگی در یک سازمان اعمال گردد بطور مثال وقتی یک فایل صفحه گسترده، پیوست یک نامه است، باید آنرا رمزنگاری کرد.

• شناسایی و مسدود کردن داده های در حال خروج از درگاه مناطق امن

به عنوان یک نکته تکنیکی، مانیتورینگ داده هایی که از درگاه های شبکه خارج می شوند و تعیین علت انتقال آن ها امری ضروری است. کلید اصلی، داشتن سیستمی است که به صورت بلادرنگ (یا تقریبا بلادرنگ) داده ها را نظارت کرده و از نشت اطلاعات از طریق درگاه های شبکه داخلی، سرروها و ابزارهای ذخیره سازی و نقاطی که حضور انسان در شبکه مطرح می شود، جلوگیری نمایید.

• رایانامه

رایانامه ابزار خوبی برای سرقت اطلاعات به شمار می رود. با استفاده از آن می توان اطلاعات را از درون سازمان به بیرون انتقال داد و یا اینکه یک نامه مخرب را ارسال نموده و در آن از یک پیوند آلوده یا بدافزار جهت آلوده نمودن و ایجاد دسترسی غیرقانونی بهره جست.
تعامل بین فروشندگان، مشاوران امنیتی و ارائه دهندگان سرویس ایمیل بخش مهمی از پازل DLP محسوب می گردد.

• مدیریت تجهیزات

در نهایت استفاده کارکنان از تجهیزاتی که می توانند سبب انتقال اطلاعات سازمان شوند باید مدنظر قرار گیرد. این موضوع نیز از المان های اصلی DLP محسوب می شود.چگونه می توان تجهیزاتی شخصی کارکنان سازمان نظیر رسانه های ذخیره سازی، تلفن های هوشمند، لپ تاپ و ... را مدیریت کرد. به مسائل پیش رو می توان با دیدگاه دیگری نیز نگریست.

ابزارها و سرویس ها را می توان به سه دسته طبقه بندی کرد:

• ابزارهای مبتنی بر شبکه که به عنوان کنترل کننده لبه شبکه، ناظر جریان داده های داخل شبکه و در برخی موارد به عنوان فیلترینگ داده می توان از آن استفاده نمود.
• ابزارهای مبتنی بر میزبان که نیاز به یک عامل جهت نصب برروی رایانه ها و سرور ها دارند تا برروی این سیستم ها نظارت ایستا و در برخی موارد امکان بلوک کردن یا کنترل اقدامات کاربران را داشته باشند.
• تعدادی از سیستم های در حال توسعه که ترکیبی از هردوی این قابلیتها را دارا باشند.

افراد
مدیریت اطلاعات فقط خرید و نصب چند تکنولوژی امنیتی در سازمان نیست. آگاهی کاربران، کلید اصلی حفاظت از اطلاعات حساس در برابر کلاهبرداران آنلاین می باشد. DLP در ابتدا یک فرآیند است و تکنولوژی در حقیقت یک ابزار توانمند ساز جهت کنترل و نظارت خودکار این فرآیند به شمار می رود. فرآیند مذکور باید شامل آموزش و آگاه سازی بوده و منابع انسانی، مدیریت مدارک و سوابق را منطبق باهم پوشش دهد. هدف آن، آموزش متداوم صاحبان و متولیان داده ها (کارکنان) به منظور کاهش عدم انطباق سیاست های سازمان است.
در ادامه به چند نکته که باید از انجام آن توسط کارکنان سازمان بصورت هدفدار و یا اتفاقی جلوگیری نمود اشاره می شود:

• ارسال رایانامه های حساس به خارج از سازمان

مسئول امنیت سازمان باید در شناسایی و مسدود نمودن دریافت و ارسال رایانامه های مخرب توانمند باشد زیرا کاربران ممکن است خواسته یا ناخواسته به ارسال اطلاعات حساسی همچون اطلاعات مشتریان و ... بپردازند. برخی از اوقات منظور از ارسال رایانامه، ارسال آن به گیرندگان داخل سازمان می باشد اما ممکن است به صورت ناخواسته در قسمت گیرندگان، آدرس رایانامه ی خارج از سازمان درج شده باشد.
لازم است خط مشی و سیاست های سازمان در خصوص ارسال و عدم ارسال محتوا اطلاعات ارسالی توسط کارکنان روشن و واضح بیان گردد و کارکنان بدانند حق ارسال داده هایی نظیر اطلاعات مرتبط با کارت های اعتباری مشتریان، مالکیت فکری سازمان و سوابق و مدارک پزشکی همکاران و ... را ندارند.

• در دام حقه Phishing افتادن

فیلتر رایانامه ها نمی توانند از تمامی حملات phishing جلوگیری کنند. URLهای سایت های آلوده و مخرب همچنان ارسال می شوند و در انتظار کلیک یک کاربر جهت آلوده کردن سیستم به منظور دسترسی و سرقت اطلاعات هستند. هکرها عموما از تیترهای جنجالی نظیر رخداد حوادث طبیعی، مرگ افراد مشهور و... جهت جلب قربانیان استفاده می کنند. در این صورت با کلیک کاربر برروی پیوند آلوده راهی برای نفوذ به سیستم قربانی و تزریق بدافزارها ایجاد می شود. یک برنامه آگاه سازی می تواند با آشکار سازی و هشدار مداوم از تکنیک ها و توطئه های مهندسی اجتماعی، ریسک تهدیدات بالقوه را کاهش دهد.

• ارسال اطلاعات حساس با استفاده از IM 

امروزه برنامه های مسنجر مانند yahoo messenger ،AOL و ... برنامه های روتینی هستند که بر روی سیستم های رایانه ای نصب می شوند. از این رو هکرها با استفاده از این ابزار و ایجاد اکانتهای ساختگی مبادرت به سرقت اطلاعات می نمایند. بدین سبب آگاه سازی کارکنان و ایجاد و اعمال سیاستهای امنیتی، نقش حیاتی را در امنیت اطلاعات سازمان ایفا می کند.

• اشتراک گذاری اطلاعات حساس در شبکه های اجتماعی

هکرها به صورت فزاینده ای اهداف خود را روی سایتهای شبکه های اجتماعی مانند LinkedIn ،Facebook ،Twitter و ... متمرکز نموده اند. آنها می توانند تمام اعمال خرابکارانه خود در مسنجرها و رایانامه ها را از این طریق نیز اجرا نمایند.
هکرها در سایت فیس بوک می توانند با جعل عنوان دوستان شما یا با سوء استفاده از پروفایل دوست شما اقدام به ارسال پیوندهای آلوده نمایند. با کلیک بر روی پیوندهای مذکور، سیستم قربانی آلوده خواهد شد. برنامه آگاه سازی کارکنان می بایست آنان را نسبت به این روشها و اهداف شوم مهاجمان  آگاه سازد.

• استفاده از رمزهای عبور نامطمئن

به دلیل درگیری ذهنی بالا و مشغله کاری زیاد، بسیاری از کارکنان تمایل دارند از رمزهای عبور مشابه برای شناسه های کاربری مختلف خود استفاده نمایند.
یک سیاست کاربری مناسب، می بایست کاربران را به استفاده از رمزهای متفاوت برای شناسه های کاربری مختلف ترغیب نماید. همچنین لازم است این رمزها ترکیبی از حروف بزرگ، حروف کوچک و اعداد باشند.

• تجسس در مکان هایی که نیاز به دسترسی به آنجا نیست

کارکنان اغلب برای انجام کارهای خود نیاز به دسترسی به برنامه ها و سامانه ها اداری سازمان دارند. کارکنان معدودی نیز وجود دارند که با دسترسی به اطلاعات حساس می توانند سازمان را با مخاطراتی روبرو نمایند. بهترین راه مقابله این است که به متخصصان امنیتی سازمان تاکید گردد که برای کارکنان فقط دسترسی هایی که مورد نیازشان است را فراهم نمایند.

در پایان لازم به ذکر است بدانیم DLP فقط خرید و نصب نرم افزارها و ابزارهای پیشنهادی فروشندگان نیست.

صاحبان اسرار تجاری چه حقوقی دارند؟

 دارنده یک راز تجاری می تواند گروههای زیر را ممنوع کند از کپی کردن، استفاده کردن یا منفعت بردن از اسرار تجاری یا افشاکردن آنها نزد دیگران بدون اجازه قبلی:

اشخاصی که به صورت خودبه خودی، وظیفه آنها محرمانه نگه داشتن اسرار است تا اطلاعات اسرار تجاری را افشا یا استفاده نکنند. نظیر مستخدمانی که به طور عادی با اسرار تجاری کارفرمایان به عنوان بخشی از شغل خود، در ارتباط هستند.
اشخاصی که اسرار تجاری را بااستفاده از شیوه های ناروا از قبیل دزدیدن، جاسوسی صنعتی یا ارتشا به دست می آورند.
اشخاصی که آگاهانه و از روی قصد، اسرار تجاری را از افرادی که حق افشای آنها را ندارند، به دست می آورند.
اشخاصی که از روی تصادف یا به اشتباه از اســــرار تجاری آگاه می شوند اما به دلائلی می دانسته اند که این اطلاعات به عنوان اسرار تجاری تحت حمایت هستند.
اشخاصی که موافقتنامه های عدم افشا را امضا کرده اند (که اغلب به موافقتنامه های محرمانه نگهداشتن، معروف هستند) و بدین ترتیب متعهد شده اند که اسرار تجاری را بدون اجازه مالک آن، افشا نکنند. این ممکن است بهترین راهی باشد که مالک اسرار تجاری، تعهد به محرمانه نگهداشتن اطلاعات را ایجاد می کند. بااینکه کارکنان شرکت، به طور ضمنی متعهد به عدم افشای اطلاعات حساس هستند، اما تمامی کارکنانی که بااسرار تجاری شرکت سروکار دارند.
- از جمله کارکنان سطح بالا و رؤســای شرکت - می بایست موافقتنامه عدم افشای اطلاعات را امضا کنند. این موافقتنامه ها کارکنان شرکت را روشن می کند که اسرار تجاری شرکت را بایستی محرمانه نگه دارند. به علاوه، وام دهندگان به شرکت، سرمایه گذاران و سرمایه گذاران احتمالی نیز ممکن است کارکنان را به امضای موافقتنامه های عدم افشا، ملزم کنند.
تنهـــا یک گروه از اشخاص هستند که نمی توان آنها را به موجب قوانین حمایت از اسرار تجاری، از استفاده از اسرار تجاری منع کرد. اینها اشخاصی هستند که به اسرار تجاری مستقلا، یعنی بدون استفاده از شیوه های غیرقانونـی یا نقض قراردادها و حقوق ایالت پی می برند. به عنوان نمونه، تجزیه کردن (یا مهندسی معکوس) هر محصولی که به صورت قانونی به دست آمده و مشخص کردن اسرار تجاری آن، نقض قوانین اسرار تجاری محسوب نمی شود. مثال:
شرکت چسب XCEL، دارنده راز تجاری یک فرمول حمایت شده است. آقای فیل که یک شیمیدان است، محتویات چسب XCEL را تجزیه و ترکیبات آن را مشخص کرده و فرمول آن را بازسازی می کند. آقای فیل می تواند قانوناً از این اطلاعات برای ساخت و فروش چسب خود، استفاده کند.

 کنترل پرسنل.کنترل, کنترل تردد,تردد پرسنل امنیتی ،انسان.مدیر.رفتار.کنترل.مدارک.اسناد.اوراق.سند ، سیستم.بهره کنترل پرسنل.کنترل, کنترل تردد,تردد پرسنل امنیتی ،انسان.مدیر.رفتار.کنترل.مدارک.اسناد.اوراق.سند ، سیستم.بهره وری.حساسیت.ردیابی.اطلاعات.نگهداری.سالن ، جاسوسی صنعتی.سازمانی.سیستم.هشدار.نفوذ.کامپیوتر.امن 

 اسرار تجاری , سرقت اطلاعات , روابط شرکت , جاسوسان تجاری , پیشرفت و نوع آوری 

 وری.حساسیت.ردیابی.اطلاعات.نگهداری.سالن ، جاسوسی صنعتی.سازمانی.سیستم.هشدار.نفوذ.کامپیوتر.امن 
 اسرار تجاری , سرقت اطلاعات , روابط شرکت , جاسوسان تجاری , پیشرفت و نوع آوری 

یک شرکت چگونه می تواند از اسـرار تجاری اش حمایت کند؟

همین که به سادگی اعلام شود که این اطلاعات اسرار تجاری است، موجب نمی شود که آنها به عنوان اسرار تجاری شناخته شوند. یک شرکت باید به صورت ایجابی به گونه ای رفتار کند که تمایلش را برای مخفی نگهداشتن اطلاعات به اثبات برساند. برخی از شرکتها این کار را به منتهای درجه انجام می دهند، به عنوان مثال، فرمول کوکاکولا (که شاید مشهورترین راز تجاری در جهان باشد) در جای امنی در گاوصندوق یک بانک نگهداری می شود که فقط با صلاحدید هیئت مدیره شرکت کوکاکولا باز می شود. فقط دو نفر از کارکنان کوکاکولا همزمان از این فرمول اطلاع دارند که هویت آنها برای عموم افشا نمی شود و آنها مجاز نیستند که با یک هواپیما پرواز کنند.
چنین حفاظت فوق العاده ای از اسرار تجاری ضروریست. هرچند که شما می بایست تدابیر احتیاطی معقولی را برای حفاظت از اطلاعاتی که به عنوان اسرار تجاری مدنظر شماست، اتخاذ کنید، در عین حال شما مجبور نیستید که دفتر کارتان را برای این امر به یک پایگاه نظامی، تبدیل کنید. اقدامات احتیاطی معقول شامل این موارد است: اسنادی که حاوی اسرار تجاری هستند با عبارت »محرمانه« علامت گذاری شوند، مدارک و اقلامی که متضمن اسرار تجاری هستند پس از ساعات اداری در جای امنی نگهداری شوند، رایانه ها به صورت امن حفظ شوند و دسترسی به اسرار توسط اشخاص، به میزان متعارفی که به آن نیاز دارند، محدود شود.
اما بهترین وسیله برای حفاظت از اسرار تجاری، استفاده از موافقتنامه های عدم افشا است. دادگاهها کــــراراً اعلام کرده اند که بهره مندی از موافقتنامه های عدم افشا، مهمترین راه حفاظت از مخفی نگهداشتن اطلاعات محرمانه است. یا در صورت استفاده از شیوه دیگر، بدون بهره مندی از موافقتنامه های عدم افشا، احتمال از بین رفتن اطلاعاتی که از نظر شما برای کسب و کارتان بی نهایت ارزشمند است، بایستی بدون حمایت قانونی فرض شوند.انسان.مدیر.رفتار.کنترل.مدارک.اسناد.اوراق.سند ، سیستم.بهره وری.حساسیت.ردیابی.اطلاعات.نگهداری.سالن ، جاسوسی صنعتی.سازمانی.سیستم.هشدار.نفوذ.کامپیوتر.امن ، سرقت اطلاعات.امنیت.کنترل اطلاعات.مدیریت.نگهداری 

اسرار تجاری , سرقت اطلاعات , روابط شرکت , جاسوسان تجاری , پیشرفت و نوع آوری